Երկուշաբթի, 20 Ապրիլի 2026 11:43
Ալինա Հովհաննիսյան

Ֆիզիկական արհեստական ​​բանականությունը գերակա է Հայաստանի համար, ասում է բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարը

Ֆիզիկական արհեստական ​​բանականությունը գերակա է Հայաստանի համար, ասում է բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարը

Արմինֆո. «Ֆիզիկական արհեստական բանականությունը (Physical AI) Հայաստանի համար առաջնահերթ ուղղություն է։ Այս մասին հայտարարել է ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը՝ NVIDIA ընկերության փոխնախագահ Ռև Լեբարեդյանի, ինչպես նաև ԱԲ և ռոբոտաշինության ոլորտում գործող Agile Robots ընկերության պատվիրակության հետ հանդիպման ժամանակ՝ գլխավոր տնօրեն Չժաոպենգ Չենի գլխավորությամբ։ Ինժեներական քաղաքում կայացած հանդիպմանը մասնակցել է նաև Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը։

Նախարարի խոսքով՝ այս դինամիկ զարգացող ոլորտում անհրաժեշտ է օպերատիվորեն համախմբել ռեսուրսները ակտիվ միջազգային համագործակցության միջոցով՝ ապահովելով ոլորտի կայուն զարգացումն ու մրցունակությունը։

Մխիթար Հայրապետյանը հյուրերին է ներկայացրել Հայաստանի կառավարության քաղաքականությունը և տեխնոլոգիական էկոհամակարգի զարգացմանն ուղղված ընթացիկ ծրագրերը։ Այս համատեքստում նա ընդգծել է պետություն-մասնավոր հատված համագործակցության կարևորությունը՝ նշելով, որ հենց այդ փոխգործակցությունն է ձևավորում բարձր տեխնոլոգիաների զարգացման միասնական և համակարգային տեսլականը։

Ռև Լեբարեդյանը, անդրադառնալով Հայաստանի հետ տարիների ընթացքում ձևավորված համագործակցությանը, նշել է, որ այն ուղղված է տաղանդների համախմբմանը և տեխնոլոգիական ներուժի հետևողական զարգացմանը։ Խոսելով արհեստական բանականության զարգացման տեմպերի մասին՝ նա շեշտել է, որ ԱԲ-ն արդեն լայնորեն կիրառվում է ֆիզիկական ռոբոտների ստեղծման և արտադրական գործընթացների տրանսֆորմացիայի մեջ, այդ թվում՝ մոդելավորման և սիմուլյացիոն տեխնոլոգիաների օգտագործմամբ։ Լեբարեդյանը բարձր է գնահատել նաև Հայաստանում ձևավորված տեխնոլոգիական միջավայրը՝ ընդգծելով առկա գործիքների և ռեսուրսների զգալի ներուժը։

Ժաննա Անդրեասյանն իր ելույթում կարևորել է կրթության և գիտության դերը՝ ընդգծելով կրթական հաստատությունների միջև միջազգային համագործակցության խորացման անհրաժեշտությունը։ Նա նաև ուշադրություն է հրավիրել ենթակառուցվածքների շարունակական կատարելագործման նշանակության վրա՝ որպես հիմք նոր ծրագրերի իրականացման և ժամանակակից գիտակրթական միջավայրի ձևավորման համար։»

Հանդիպման ընթացքում կողմերը քննարկել են Հայաստանի հնարավորությունները ֆիզիկական արհեստական բանականության և ռոբոտաշինության ոլորտներում՝ որպես ռազմավարական ուղղություններ: Բացի այդ, անդրադարձ է կատարվել պետական աջակցության գործիքներին ու մեխանիզմներին՝ զարգացման նոր ուղիների բացահայտման և միջազգային համագործակցության խթանման նպատակով: Առանձնակի ուշադրություն է դարձվել գիտակրթական ներուժին:

Այցի շրջանակում պատվիրակությունը շրջայց է կատարել Ինժեներական քաղաքում՝ ծանոթանալով ենթակառուցվածքներին, լաբորատոր հնարավորություններին և տեխնոլոգիական միջավայրին:

Ավելի վաղ ԱրմԻնֆո-ն հայտնել էր, որ Հայաստանի կառավարությունը 2018 թվականի մարտի 1-ի նիստում հավանություն է տվել Ինժեներական քաղաքի ստեղծման հայեցակարգին և փաստաթղթից բխող միջոցառումների ժամանակացույցին: Ծրագրի նպատակն է Հայաստանը վերածել համաշխարհային շուկա ինժեներական և բարձր տեխնոլոգիական արտադրանք ու ծառայություններ արտահանող երկրի, ինչպես նաև նորարարական լուծումների տարածաշրջանային հաբի: Ինժեներական քաղաքի ստեղծման համար ընտրվել է Բագրևանդի փողոցում գտնվող 3 հեկտար տարածքը: Ծրագիրը նախատեսվում է իրականացնել պետություն-մասնավոր հատված գործընկերության հիման վրա: Նախատեսված ներդրումների ծավալը կազմում է 21,2 մլն դոլար, որից 10,5 մլն դոլարը պետության համաֆինանսավորումն է՝ Համաշխարհային բանկի «Առևտրի և որակի ենթակառուցվածքների խթանում» վարկային ծրագրի շրջանակներում: Մնացած մասը ներդնում են «National Instruments AM» ընկերությունը և 14 բաժնետիրական ընկերություններից կազմված կոնսորցիումը: Ակնկալվում է, որ ծրագիրն իր ծախսերը կծածկի գործունեության 4-րդ տարում: Նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է ինժեներական և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում 1500 մասնագետների պատրաստում և վերապատրաստում: Կստեղծվի 2000 նոր աշխատատեղ և կհիմնվի ոլորտի 20 նոր ձեռնարկություն: Ակնկալվում է նաև ընկերությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացում 40%-ով և արտահանման ծավալների աճ 30%-ով: