Արմինֆո. Առանց զարգացած հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի ճյուղերի անհնար է այսօր պատկերացնել Հայաստանի տեխնոլոգիական զարգացումը՝ արհեստական բանականությունից (ԱԲ) մինչև ռազմարդյունաբերական արտադրություն: Այդ մասին հունիսի 3-ին հայտարարել է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի (ԶՊՄԿ) փոխնախագահ, Հայաստանի հանքագործների եւ մետալուրգների միության նախագահ Վարդան Ջհանյանը՝ RISE ցուցահանդես - ֆորումի բացման շրջանակում լրագրողների հետ զրույցում։
Նրա խոսքով՝ հանքարդյունաբերության ճյուղը, մասնավորապես ԶՊՄԿ-ը, տնտեսությունն ապահովում է ռազմավարական կարևոր հումքով ՝ պղնձով և մոլիբդենով: «Պղինձը հիմնական նյութերից մեկն է ժամանակակից էլեկտրոնիկայի, հեռահաղորդակցության և տվյալների մշակման կենտրոնների համար: Առանց դրա անհնար է տեխնոլոգիական զարգացումը։ Իսկ մոլիբդենն, իր հերթին, լայնորեն օգտագործվում է համաձուլվածքների արտադրության մեջ, որոնք անհրաժեշտ են մեքենաշինության, պաշտպանական արդյունաբերության մեջ", - նշել է Ջհանյանը։
Միաժամանակ, նա ընդգծել է, որ ճյուղը նպաստում է բարձր տեխնոլոգիական ուղղությունների զարգացմանը՝ ոչ միայն որպես հումքի մատակարար, այլև որպես երկրի խոշորագույն հարկատուներից մեկը:
«Հանքարդյունաբերության ճյուղը ձևավորում է զգալի մուտքեր պետական բյուջե, ինչը թույլ է տալիս ֆինանսավորել զարգացման ծրագրեր, այդ թվում ՝ բարձր տեխնոլոգիաների և ռազմարդյունաբերական համալիրի ոլորտներում: Մեզ համար կարեւոր է լինել այդ գործընթացների մի մասը եւ նպաստել պետության համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող ոլորտների զարգացմանը", - նշել է նա։ Հիշեցնելով, որ Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը RISE ֆորումի գործընկերներից է, Ջհանյանն ընդգծել է, որ երկրի խոշորագույն արդյունաբերական ձեռնարկությունը չէր կարող անմասն մնալ Հայաստանի տեխնոլոգիական էկոհամակարգի զարգացմանն ուղղված նախաձեռնությունից:
Նշենք, որ RISE ֆորում-ցուցահանդեսն անցկացվում է հունիսի 3-4-ը Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում՝ Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի աջակցությամբ: Միջոցառման կազմակերպիչն է Հայաստանի տեղեկատվական-հաղորդակցային տեխնոլոգիաների գործատուների միությունը:
Ֆորումի հայեցակարգը կառուցվում է չորս ուղղությունների շուրջ՝ Research & Development, Innovation, Science և Engineering (հետազոտություն և մշակումներ, նորարարություն, գիտություն և ճարտարագիտություն), որոնք ձևավորում են տեխնոլոգիական զարգացման հիմքը:
Մասնակիցների ուշադրության կենտրոնում են երեք հիմնական թեմաներ․ պաշտպանական արդյունաբերություն, ինժեներական լուծումներ և կիբեռանվտանգություն: Որպես բանախոսներ հանդես կգան հայաստանյան և միջազգային ընկերությունների, ինչպես նաև երկրում գործող գիտահետազոտական կենտրոնների ներկայացուցիչներ:
Ցուցահանդեսին մասնակցում են պաշտպանական տեխնոլոգիաների և ինժեներական արդյունաբերության ոլորտի լուծումներ տրամադրող ավելի քան 40 ընկերություններ: Ծրագրում նախատեսված են նաև վարժանքներ, գործնական պարապմունքներ և տեխնոլոգիաների ցուցադրություններ, այդ թվում ՝ անօդաչու թռչող սարքերի կառավարման ուսուցում: Բացի այդ, համաժողովի շրջանակներում տեղի կունենան պանելային քննարկումներ և B2B հանդիպումներ ՝ ուղղված գործարար կապերի զարգացմանը և համատեղ նոր նախագծերի գործարկմանը:
Նշենք, որ ԶՊՄԿ-ը Հայաստանի խոշորագույն հարկատուների առաջատար հնգյակում է: 2025 թվականին կոմբինատը հարկային եկամուտների տեսքով պետական գանձարան է ուղղել 52.2 մլրդ դրամ։ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների համաձայն, հանքարդյունաբերության ճյուղը 2026 թվականի առաջին եռամսյակում ցուցադրել է արտադրության ծավալների 36,8% աճ (2025 թվականի նույն ժամանակահատվածի 10,6% անկման դիմաց) ՝ ապահովելով 163.8 մլրդ դրամի հասույթ։
