Արմինֆո. Հայաստանում ցանկանում են Անշարժ գույքի կադաստրում լիակատար հստակություն մտցնել մինչեւ 2030 թվականի հունվարի 1-ը։ ՀՀ Ազգային ժողովը հունիսի 18-ի լիագումար նիստում առաջին ընթերցմամբ քննարկում է "Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին" եւ "Քաղաքաշինության մասին"օրենքներում փոփոխությունները:
Ներկայացնելով փոփոխությունները ՝ Կադաստրի կոմիտեի ղեկավարի տեղակալ Նանե Ղազարյանը նշել է, որ նախագծի մշակման անհրաժեշտությունը պայմանավորված է անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման ոլորտում առկա իրավական և փաստական խնդիրներով, ինչպիսիք են, մասնավորապես, կադաստրային քարտեզներում և պետական գրանցման տվյալներում սխալների (քանակական, որակական) հայտնաբերման և ուղղման միասնական և հստակ ընթացակարգի բացակայությունը, ինչպես նաև կոմիտեի, հողօգտագործողների և շահագրգիռ կողմերի միջև լիազորությունների ոչ հստակ բաշխումը: Նշված խնդիրները հաճախ վարչական և դատական վեճերի, անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների գրանցման գործընթացի ձգձգումների և իրավական անորոշության պատճառ են հանդիսանում: Նախագիծը նպատակ ունի վեր հանել վերը նշված խնդիրները ՝ սահմանելով սխալների բնույթի դասակարգումը, դրանց ուղղման իրավական հիմքերը, ինչպես նաև վարչական դատավարության սկզբունքների վրա հիմնված դատավարական երաշխիքները: Միևնույն ժամանակ, նախագծում առաջարկված կանոնների մշակման անհրաժեշտությունն առավել արդիական է դարձել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 2-ի վարչական գործով նախադեպային որոշման համատեքստում, որում նշվել է, որ, ելնելով ֆիզիկական անձի սեփականության իրավունքները պաշտպանելու պետության պարտականության բովանդակությունից, պետական իշխանության մարմինները, մասնավորապես, կոմիտեն և համայնքների ղեկավարները, որոնք իրավունք ունեն նախաձեռնել կադաստրային քարտեզի վրա առկա սխալի ուղղում, պարտավոր են ձեռնարկել նման նախաձեռնություն և դրանով իսկ վերացնել ֆիզիկական անձի իրավունքների պետական գրանցման համար խոչընդոտները, որոնք այդ սխալի հետեւանք են:
Նախագծով առաջարկվում է "Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին" օրենքը համալրել նոր հոդվածով, որի դրույթները հստակեցնում են կադաստրային քարտեզներում անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման ժամանակ թույլ տրված սխալների հայտնաբերման, դրանց օրինական ուղղման եւ փոփոխությունների պետական գրանցման կարգը: Փաթեթը մանրամասն սահմանում է կադաստրային քարտեզի վրա անշարժ գույքի օբյեկտի նշանակման սխալի բովանդակությունը և նման սխալների տեսակները' քանակական (մակերեսային, գծային չափսեր, երկրաչափական ձև), որակական (նպատակային և գործառնական արժեք, սեփականության առարկա), սխալները շտկելու իրավական հիմքեր' իրավական փաստաթղթեր, չափման տվյալներ, հարևան հողամասերի սեփականատերերի պայմանագրեր, Կադաստրի կոմիտեի կողմից իրականացվող վարչական ընթացակարգեր:
Օրինագծերում ներկայացված է նաեւ վարչական ընթացակարգերի անցկացման կարգը ՝ դիմում ներկայացնելը, ներկայացված դիմումի բովանդակությունը, ստուգումների անցկացումը, լիազոր մարմնի (Կադաստրի կոմիտեի) կողմից ծանուցման հնարավորությունը, ներկայացված տվյալների հավաստիության համար որակավորված անձանց պարտականություններն ու մասնագիտական պատասխանատվությունը, վարչական ընթացակարգեր նախաձեռնելու, ուսումնասիրություններ կատարելու եւ ուղղում կամ մերժում կատարելու մասին որոշում կայացնելու կոմիտեի լիազորությունները:
Նախագծով սահմանվում են նոր, առավել արդյունավետ կանոններ այն դեպքերի համար, երբ հատակագծում ուղղված սահմանագիծը համընկնում է պետական գրանցում ստացած կամ իրավունքների առաջին պետական գրանցման շրջանակներում գրանցամատյանում մուտքագրված շենքերի և շինությունների սահմանագծին: Ուղղումներ կատարելու գործընթացն ավելի պարզեցնելու նպատակով նախագծում հստակ ամրագրված է նաև, որ կոմիտեի նախաձեռնած վարույթներին մասնակցող անձանց տարաձայնությունները խոչընդոտ չեն հանդիսանում ուղղումներ կատարելու համար, եթե վարույթի նյութերում առկա են բավարար ապացույցներ դրանք կատարելու համար: Նախագծով կատարված փոփոխությունների արդյունքում լրացուցիչ կհստակեցվի կադաստրային քարտեզներում ուղղումներ կատարելու գործընթացը, կընդլայնվի կադաստրային քարտեզներում ուղղումներ կատարելու ոլորտը, հստակ կսահմանվեն անհրաժեշտ փաստաթղթերն ու դրանց ներկայացման կարգը:
Առաջարկվող դրույթների համատեքստում անհրաժեշտություն է առաջացել համապատասխան փոփոխություններ և լրացումներ կատարել "Քաղաքաշինության մասին"օրենքում: Մասնավորապես, հողամասի շտկված նշանակության և (կամ) գործառնական նշանակության մասին տեղեկատվությունը փոխանցելուց հետո պետական լիազոր մարմինը պետք է վեց ամսվա ընթացքում այն գրառի քաղաքաշինության պետական կադաստրի գործող քարտեզում: Միևնույն ժամանակ, փոխանցված տվյալների ընթացիկ ուղղումները պետք է իրականացվեն ամեն տարի՝ մինչև յուրաքանչյուր տարվա դեկտեմբերի 31-ը, իսկ ամբողջական ամփոփումը պետք է իրականացվի մինչև 2030 թվականի հունվարի 1-ը:
