Հինգշաբթի, 25 Հունիսի 2026 13:42
Կարինա Մելիքյան

Հայաստանում տնտեսական ակտիվության աճը 2026թ. հունվար-մայիսին արագացել է՝ 5,7%-ից հասնելով 8%-ի, սակայն արտաքին առևտուրը դեռևս անկման մեջ է

Հայաստանում տնտեսական ակտիվության աճը 2026թ. հունվար-մայիսին արագացել է՝ 5,7%-ից հասնելով 8%-ի, սակայն արտաքին առևտուրը դեռևս անկման մեջ է

Արմինֆո.Հայաստանում տնտեսական ակտիվության աճը 2026թ. հունվար-մայիսին արագացել է մինչև տարեկան 8% (2025թ. նույն ժամանակահատվածի 5,7%-ի դիմաց)։ Ընդ որում, արդյունաբերության ոլորտը, կարողանալով անկումից դուրս գալ և արձանագրել երկնիշ աճ, վերականգնել է իր դիրքերը՝ որպես տնտեսական աճի գլխավոր շարժիչներից մեկը։ Ինչպես վկայում են ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի նախնական տվյալները, միևնույն ժամանակ արտաքին առևտուրը դեռևս անկման մեջ է, որն արդեն աննշան է՝ ի տարբերություն մեկ տարի առաջ արձանագրված զգալի անկման։

Ըստ վիճակագրության՝ 2026թ. հունվար-մայիսին տնտեսական ակտիվության աճի արագացումը պայմանավորված էր արդյունաբերության ոլորտի տարեկան դինամիկայի բարելավմամբ՝ 14,1% անկումից անցում կատարելով 12,2% աճի, և շինարարության ոլորտի աճի թափառմամբ՝ 17,1%-ից մինչև 24,1%։ Զգալիորեն արագացել է էներգահամալիրի աճը՝ 0,6%-ից հասնելով 7,7%-ի։ Մինչդեռ, ծավալով առաջատար առևտրի ոլորտը շարունակում է կորցնել աճի տեմպերը՝ 4,2%-ից նվազելով մինչև 1,2%։ Ծավալով երկրորդ տեղը զբաղեցնող ծառայությունների ոլորտը նույնպես սկսել է դանդաղել աճի մեջ, սակայն ոչ այնքան նկատելի՝ 10,1%-ից մինչև 9,1%։

2026թ. հունվար-մայիսի վիճակագրական տվյալներով՝ բացարձակ արժեքով առաջատարությունը պահպանում է առևտրի ոլորտը՝ 2.6 տրլն դրամ (6.8 մլրդ դոլար) ծավալով։ Ծավալով երկրորդ տեղը զբաղեցնում է ծառայությունների ոլորտը՝ 1.7 տրլն դրամ (4.6 մլրդ դոլար), երրորդը՝ արդյունաբերության հատվածը՝ 1.3 տրլն դրամ (3.4 մլրդ դոլար), իսկ չորրորդ հորիզոնականում, քանի որ այս վիճակագրական հաշվետվությունում բացակայում են ագրոհատվածի տվյալները, հայտնվել է շինարարության ոլորտը՝ 207.3 մլրդ դրամ (552.1 մլն դոլար)։ Էլեկտրաէներգիայի արտադրության ծավալը 2026թ. հունվար-մայիսին կազմել է 3994 մլն կՎտ/ժ, որից միայն մայիսին՝ 656,9 մլն կՎտ/ժ։

Տնտեսական ակտիվության աճի արագացում է գրանցվել նաև 2026թ. մայիսին՝ 2025թ. մայիսի համեմատ՝ 10,4%-ից հասնելով 11,7%-ի, ընդ որում միայն մայիս ամսվա ընթացքում աճն առաջ է շարժվել 6%-ից մինչև 9,9% (2025թ. մայիսի աճի ավելի քիչ նկատելի արագացման դիմաց՝ 4,3%-ից մինչև 5,4%)։ Ընդ որում, 2026թ. մայիսին արդյունաբերության ոլորտի դինամիկան 0,2% անկումից անցում է կատարել 1,2% աճի, ինչն արձանագրվել էր մեկ տարի առաջ նույն ամսում, երբ դինամիկան 3,9% անկումից շրջվել էր դեպի 2,9% աճ։ Դրան զուգահեռ, այս տարվա մայիսին արագացել է աճը շինարարության ոլորտում՝ 18,6%-ից մինչև 27,2%, և ծառայությունների ոլորտում՝ 3,4%-ից մինչև 6,9%։ Միևնույն ժամանակ առևտրի ոլորտում այս տարվա մայիսի դինամիկան վատթարացել է՝ 1,9% աճից անցնելով 1,6% անկման, իսկ էներգահամալիրը մնացել է անկման մեջ, սակայն տեմպերի զգալի դանդաղմամբ՝ 20,1%-ից մինչև 2,3%։

Տարեկան կտրվածքով (2026թ. մայիսը 2025թ. մայիսի համեմատ) վերընթաց միտում են ցուցաբերել բոլոր ճյուղերը, մասնավորապես՝ ամենամեծ տարեկան աճը ցույց է տվել շինարարության ոլորտը՝ 27,1%, որից հետո երկնիշ տեմպերով աչքի են ընկել ծառայությունների ոլորտը՝ 14,7%, և էներգահամալիրը՝ 13,3%-ով, իսկ արդյունաբերության ոլորտը կարողացել է անկումից դուրս գալ և արձանագրել 9,5% աճ։ Այս ֆոնին առևտրի ոլորտը լճացել է։ Մեկ տարի առաջ՝ 2025թ. մայիսին 2024թ. մայիսի համեմատ, բացառությամբ անկում ապրած արդյունաբերության (5,9%) և էներգահամալիրի (8,6%) ոլորտների, մնացած ոլորտները պահպանել են աճը. շինարարության ոլորտը՝ 22,2%, ծառայությունների ոլորտը՝ 10,8%, և առևտրի ոլորտը՝ 0,9%։

Այս ֆոնին Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունը 2026թ. հունվար-մայիսին կազմել է 2.95 տրլն դրամ (7.9 մլրդ դոլար)՝ տարեկան կտրվածքով նվազելով ընդամենը 0,1%-ով (մեկ տարի առաջվա 49%-անոց անկման դիմաց)։ Անկման այս կտրուկ արգելակումը պայմանավորված էր ներմուծման դինամիկայի բարելավմամբ՝ 42%-անոց անկումից անցում կատարելով 2,2%-անոց աճի, և արտահանման անկման զգալի դանդաղմամբ՝ 57,4%-ից մինչև 3,7%։ Արդյունքում, 2026թ. հունվար-մայիսին արտահանման բացարձակ մեծությունը կազմել է 1.1 տրլն դրամ (2.9 մլրդ դոլար), իսկ ներմուծմանը՝ 1.9 տրլն դրամ (4.99 մլրդ դոլար)։

2026թ. մայիսին՝ 2025թ. մայիսի համեմատ, արտաքին առևտրաշրջանառությունը նույնպես մնացել է անկման մեջ, սակայն դարձյալ տեմպերի արգելակմամբ՝ 28,8%-ից մինչև 5,3%։ Մասնավորապես, արտահանման անկումը դանդաղել է 39,3%-ից մինչև 11,5%, իսկ ներմուծմանը՝ 20,4%-ից մինչև 1,6%։ Միայն այս տարվա մայիսին արտաքին առևտրաշրջանառությունը նվազել է 5,6%-ով, մասնավորապես՝ արտահանումը՝ 4,7%-ով, իսկ ներմուծումը՝ 6,1%-ով, ինչը նկատվել էր նաև նախորդ տարվա նույն ամսին, սակայն այն ժամանակ նվազման տեմպերը երկնիշ էին՝ համապատասխանաբար 14,8%, 19% և 12%։

Նշենք, որ 2023 թվականից վիճակագրական հաշվետվություններում փոխվել է արտադրված էլեկտրաէներգիայի ծավալների հաշվարկման մեթոդաբանությունը, մասնավորապես՝ սկսել են հաշվի առնվել նաև ինքնավար արտադրողների կողմից արտադրված էլեկտրաէներգիայի ծավալները։ Ագրոհատվածի վերաբերյալ տվյալները հրապարակվում են միայն եռամսյակային և տարեկան վիճակագրական հաշվետվություններում։ (Դրամի միջին հաշվարկային փոխարժեքը 2026 թվականի հունվար-մայիսին կազմել է 375,53 դրամ/$1՝ մեկ տարի առաջվա 392,72 դրամ/$1-ի դիմաց)։