Արմինֆո: ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտեն (ՊԵԿ) տեղեկություններ է ստացել շինանյութերի ոլորտում գործող տնտեսվարող սուբյեկտների կողմից հարկերից խուսափելու, վաճառքի ծավալների թերագնահատման և հարկային պարտավորությունների կրճատման հնարավոր դեպքերի վերաբերյալ՝ կեղծ (ոչ ապրանքային) գործարքների միջոցով:
ՊԵԿ մամուլի ծառայության հաղորդմամբ՝ ստացված տեղեկատվությունը ստուգելու համար կոմիտեի համապատասխան բաժնի աշխատակիցները գաղտնի հսկողություն են իրականացրել, որի ընթացքում պարզել են արարատի մարզի ցեմենտի գործարանի տարածքից բեռնատարների դուրս գալու երթուղիները, պարզել դրանց պետական գրանցման համարանիշները և առաքման վայրերը: Ստացված տվյալները համեմատվել են ընկերության կողմից տրված հարկային հաշիվ-ապրանքագրերի, ինչպես նաև հարկային մարմնի տվյալների բազաներում առկա տեղեկատվության հետ: Հենց այս համեմատության միջոցով է պարզվել հայտնաբերված խախտումների իրական մասշտաբը: Մասնավորապես, հսկողության արդյունքում պարզվել է, որ մեկ օրում գործարանի տարածքից դուրս է եկել 101 բեռնատար, որոնցից 35-ի համար հարկային հաշիվ-ապրանքագրեր չեն տրամադրվել: Այսպիսով, ընդամենը մեկ օրում մոտ 43.2 միլիոն դրամի ցեմենտ է մատակարարվել առանց անհրաժեշտ վճարային փաստաթղթերի, ինչի արդյունքում մոտ 7.2 միլիոն դրամի ԱԱՀ չի վճարվել պետական բյուջե։ Հետաքննչական միջոցառումները տարածվել են նաև ընկերության մատակարարումների վրա։
Ձեռք բերված փաստական տվյալների վերլուծության և համեմատության հիման վրա առաջացել են հիմնավոր կասկածներ, որ մոտ 1.2 միլիարդ դրամի դիզելային վառելիքի գնումը կատարվել է ենթադրաբար ֆիկտիվ (ոչ ապրանքային) հարկային հաշիվ-ապրանքագրերով։ Այդ փաստաթղթերը հետագայում օգտագործվել են ավելացված արժեքի հարկը հաշվանցելու և եկամտային հարկի հարկման բազան նվազեցնելու համար։ Այս գործողությունների արդյունքում պետությունը կրել է մոտ 442 միլիոն դրամի վնաս։ Համալիր քննչական գործողությունների ընթացքում հնարավոր հարկային խախտումներ են հայտնաբերվել նաև նույն ընկերությանը պատկանող մեկ այլ ընկերությունում, որը բետոն է արտադրում Երևանում և Կոտայքի մարզում։ Պարզվել է, որ ընկերությունը հարկային հաշվետվություններում չի ներկայացրել մոտ 73 միլիոն դրամի բետոնի վաճառքի մասին, ինչի հետևանքով պետությանը պատճառվել է ավելի քան 23 միլիոն դրամի վնաս։ Ավելին, ձեռք են բերվել ապացույցներ, որոնք վկայում են, որ ընկերությունը կատարել է ենթադրաբար ֆիկտիվ (ոչ ապրանքային) գնումներ՝ մոտ 49 միլիոն դրամի չափով, որոնք, նախնական տվյալներով, պետությանը պատճառել են մոտ 23 միլիոն դրամի լրացուցիչ վնաս։ Այս արդյունքների հիման վրա քրեական հետաքննության մարմին են ներկայացվել քրեական գործեր։ Այս փաստերի հիման վրա հարուցվել է քրեական գործ, և կատարվում է նախնական քննություն։
Նշենք, որ արարատ ցեմենտի գործարանը պատկանում է հայ գործարար և քաղաքական գործիչ Գարիկ Ծառուկյանին։ Հուլիսի 6-ին Ծառուկյանի առաջնորդը ձերբակալվել և տեղափոխվել է Հայաստանի քննչական կոմիտե։ Նա մեղադրվում է խարդախության կազմակերպման և առանձնապես խոշոր չափերի միջոցների օրինականացման (լվացման) մեջ։ Հետաքննիչների տվյալներով՝ 2022-2024 թվականներին նրա ղեկավարությամբ գործող խումբը, Հայաստանի և Իրանի միջև առևտրատնտեսական կապերի զարգացման պատրվակով, ստեղծել է համատեղ իրավաբանական անձինք Իրանի քաղաքացիների մասնակցությամբ, որից հետո իրականացրել է խարդախ սխեմա՝ պատճառելով ավելի քան 21 միլիոն դոլարի վնաս։ Բացի այդ, Գարիկ Ծառուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել անօրինական որսի համար։ Հուլիսի 7-ին դատարանը բավարարեց մեղադրող կողմի միջնորդությունը՝ Ծառուկյանին երկու ամսով կալանավորելու վերաբերյալ։ Ծառուկյանի կալանավորումից հետո ձեռնարկության շուրջ սկսեցին ծավալվել աղմկահարույց իրադարձություններ։ Գործարանի գործունեությունը ժամանակավորապես դադարեցվեց։ Արտադրության դադարեցման վտանգի պատճառով քննարկվում էր ժամանակավոր կառավարչի նշանակման հարցը, սակայն գործարանը վերսկսեց բնականոն գործունեությունը մի քանի օր առաջ։ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նախկինում հայտարարել էր գործարանը ազգայնացնելու իր մտադրության մասին՝ հետևելով «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերության օրինակին, որը պատկանում է հայտնի բարերար, գործարար և «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Սամվել Կարապետյանին։
