Արմինֆո: Հայ ձկնաբույծները բողոքի ակցիա են անցկացնում ՀՀ կառավարության շենքի առջև՝ պահանջելով, որ իշխանությունները ներդնեն աջակցության ծրագրեր՝ Ռուսաստանի շուկա ձկան արտահանման կասեցման ֆոնին:
Ցուցարարները նշել են, որ անհամբեր սպասում են ՀՀ փոխվարչապետի հետ հանդիպմանը՝ իրենց պահանջները ներկայացնելու և իրենց մտահոգությունների պատասխանները ստանալու համար: Սակայն, ցուցարարները ընդգծել են, որ չեն ցանկանում հանդիպել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանի հետ, քանի որ նախորդ բանակցությունները չեն կարողացել լուծել խնդիրը:
Նրանք նշել են, որ ակնկալում են, որ կառավարությունը կիրականացնի ձկնաբուծության ոլորտի աջակցության ծրագիր: Ցուցարարներից մեկը հիշեցրել է, որ կառավարությունը նախկինում իրականացրել է երկու ծրագիր, սակայն, ըստ նրա, դրանք անարդյունավետ են եղել: Ցուցարարները կարծում են, որ սա փորձ էր հանրության շրջանում ստեղծել այն տպավորությունը, որ խնդիրը լուծված է: Միևնույն ժամանակ, նրանք կարծում են, որ ո՛չ այդ ապրանքների Եվրոպա արտահանման կազմակերպումը, ո՛չ էլ դրանց արտահանման համար սուբսիդիաների տրամադրումը չեն կարող լուծել այս խնդիրը: «Մենք արդեն ասել ենք սա և կրկին կկրկնենք՝ եվրոպական շուկան մեզ համար դեռևս անհասանելի է։ Ավելին, այսօրվա մեր ունեցած արտադրանքի ծավալները չեն կարող անմիջապես վաճառվել եվրոպական շուկայում։ Խոսքը 15 տոննա կենդանի ձկան մասին է։ Բացի այդ, մենք պետք է հաշվի առնենք նաև ռուսական սահմանից վերադառնալուց հետո սառնարաններում պահվող արտադրանքը։ Այնտեղ արտահանումը դադարեցվել է մայիսի 15-ից», - նշեց բողոքի ակցիայի մասնակիցներից մեկը։
Նա հիշեցրեց, որ այս արտադրանքի մուտքը ռուսական շուկա 30 տարվա աշխատանքի արդյունք էր։ «Եվ եթե սկզբում տարեկան արտահանման ծավալը մոտավորապես 60 տոննա էր, ապա այսօր այն հասել է 13,000 տոննայի։ Եվ հիմա, մեկ որոշմամբ, նրանք ցանկանում են 1-2 ամսից այդ ծավալը վերաուղղորդել եվրոպական շուկա։ Դա պարզապես անհնար է։ «Մենք դեմ չենք Եվրոպա արտահանմանը, բայց պետք է հիշենք, որ գործ ունենք կենդանի ձկան հետ, որը պահպանելու համար լրացուցիչ ռեսուրսներ են պահանջվում։ Էկոնոմիկայի նախարարը խոստացել է մշակել դրանց պահպանման աջակցության ծրագրեր, սակայն վերջին երկու ամիսների ընթացքում ոչինչ չի արվել», - հավելել է բողոքի մասնակիցը։
Պապոյանի հայտարարություններին արձագանքելով՝ բողոքի ակցիայի մասնակիցներից մեկը բացատրել է, որ նկատի ունի կառավարության հուլիսի 17-ի որոշումը, որով պարզապես հաստատվել է ձկնամթերքը եվրոպական շուկա արտահանելու կարգը։ Սակայն, նրա խոսքով, դա բավարար չէ։ «Որովհետև արտադրողները դեռ պետք է ուսումնասիրեն և գտնեն շուկաներ։ Նրանք չեն կարող պարզապես գալ Եվրոպա։ «Նոր շուկաներ մուտք գործելը պահանջում է լայնածավալ աշխատանք՝ դրանք պետք է ուսումնասիրվեն», - բացատրեց բողոքի մասնակիցը։
Բողոքի մասնակիցները նաև դժգոհություն հայտնեցին այն փաստից, որ Էկոնոմիկայի նախարարությունը հանդիպել է միայն մեկ տնտեսվարող սուբյեկտի հետ, որից հետո նշել են, որ քննարկել են ամբողջ ոլորտի խնդիրները։ Նրանց կարծիքով, նման հարցերը չեն կարող քննարկվել ոլորտի միայն մեկ ներկայացուցչի մասնակցությամբ։ Նրանք համոզված են, որ ներկայումս գոյություն չունի ստեղծված իրավիճակը լուծելու հստակ մեխանիզմ։ Արդյունքում, ասում են նրանք, հայտնվել են լուրջ ֆինանսական ճգնաժամի եզրին, սակայն ի պատասխան լսում են հայտարարություններ, որոնք, իրենց կարծիքով, միայն հետաձգում են լուծումը։ «Կարծես թե նրանք չգիտեն, թե ինչ են անում։ Հնարավոր չէ երեք ամիս չգտնել այս խնդրի լուծումը։ Սա ոչ մի այլ երկրում տեղի չի ունենում։ «Մենք պահանջում ենք աջակցության ծրագրեր, որոնք թույլ կտան ոլորտին շարունակել գոյություն ունենալ մինչև նոր շուկաների ուսումնասիրությունն ու զարգացումը», - նշել են բողոքի ակցիայի մասնակիցները։
Նշենք, որ հայ ձկնաբուծարանները թույլտվություն են ստացել ԵՄ շուկաներ ձուկ և ձկնամթերք արտահանելու համար 2025 թվականից, չնայած արտադրողների համար պահանջների ցանկը հաստատվել է միայն 2026 թվականի ՀՀ կառավարության նիստում։ Ձկնաբուծարանները դեռևս ԵՄ-ն չեն տեսնում որպես ԵԱՏՄ շուկայի այլընտրանք։ Ձկան և ձկնամթերքի արտահանման ավելի քան 80%-ը Ռուսաստան է ուղարկվել ավելի քան 20 տարի։ Մայիսի կեսերից Ռուսաստանը կասեցրել է Հայաստանից ձկնամթերքի ներմուծումը՝ լուրջ խնդիրներ ստեղծելով ոլորտի համար։
Հիշեցնենք, որ համապատասխան օրինագիծը ներկայացնելիս ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը նշել է, որ ոլորտի ներկայացուցիչները նախ պետք է գրանցվեն TRASEC (ԵՄ առևտրի ապահովման և փորձաքննության համակարգ) համակարգում, այնուհետև կապվեն տեղական լիազոր մարմնի՝ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչության հետ, որը, համապատասխան գնահատումներ անցկացնելուց հետո, ԵՄ կներկայացնի դիմում՝ հայ ձկնաբուծարաններին ԵՄ շուկաներ մուտք գործելու թույլտվությամբ հատուկ էլեկտրոնային կոդ ստանալու համար։ Սակայն ձկնաբուծարանները վստահեցնում են, որ ոչ մի տոննա... բեռը դեռևս չի ուղարկվել ԵՄ։
