ԱրմԻնֆո. Հայաստանում տնտեսական ակտիվության աճը 2026 թվականի առաջին կիսամյակում արագացել է մինչև տարեկան 7.9% (2025 թվականի նույն ժամանակահատվածի 6.3%-ից): Ավելին, արդյունաբերական ոլորտը, հաջողվելով վերականգնվել անկումից դեպի երկնիշ աճ, վերականգնվել է որպես տնտեսական աճի շարժիչ ուժերից մեկը: ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի նախնական տվյալների համաձայն՝ արտաքին առևտուրը դեռևս անկման մեջ է, բայց միայն աննշան, ի տարբերություն մեկ տարի առաջ գրանցված զգալի անկման:
Վիճակագրության համաձայն՝ 2026 թվականի առաջին կիսամյակում տնտեսական ակտիվության աճի արագացումը պայմանավորված էր արդյունաբերական ոլորտի տարեկան դինամիկայի բարելավմամբ, որտեղ աճը 12.1% անկումից աճել է մինչև 10.8%, իսկ շինարարության ոլորտում՝ 18.5%-ից մինչև 24.5%: Էներգետիկայի ոլորտի աճը զգալիորեն արագացել է՝ 4%-ից հասնելով 7.7%-ի: Միևնույն ժամանակ, ծավալով առաջատար առևտրի ոլորտը շարունակել է անկում ապրել՝ 3.9%-ից հասնելով 0.9%-ի: Մինչդեռ, ծառայությունների ոլորտը, որը ծավալով երկրորդն է, արագացրել է իր աճը՝ 9.8%-ից հասնելով 11%-ի։ Գյուղատնտեսության ոլորտի ցուցանիշները վատթարացել են՝ 7.3% աճից վերադառնալով երկնիշ 11.9% անկման։
2026 թվականի առաջին կիսամյակի վիճակագրության համաձայն՝ առևտրի ոլորտը պահպանել է իր առաջատարությունը բացարձակ արժեքով՝ 3.2 տրիլիոն դրամ (8.4 միլիարդ դոլար) ծավալով։ Ծառայությունների ոլորտը զբաղեցնում է երկրորդ տեղը՝ 2.2 տրիլիոն դրամ (5.7 միլիարդ դոլար), իսկ արդյունաբերական ոլորտը՝ երրորդը՝ 1.5 տրիլիոն դրամ (4.1 միլիարդ դոլար)։ Գյուղատնտեսության ոլորտը զբաղեցնում է չորրորդ տեղը՝ 310.1 միլիարդ դրամ (828.3 միլիոն դոլար), իսկ շինարարության ոլորտը՝ հինգերորդը՝ 282.2 միլիարդ դրամ (754 միլիոն դոլար)։ 2026 թվականի առաջին կիսամյակում էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը կազմել է 4,657.5 միլիոն կՎտ/ժ, որից 663.5 միլիոն կՎտ/ժ-ն արտադրվել է միայն հունիսին։
Միևնույն ժամանակ, տնտեսական ակտիվության աճը 2026 թվականի հունիսին դանդաղել է 8.6%-ից մինչև 7.7%՝ 2025 թվականի հունիսի համեմատ, ընդ որում՝ միայն հունիսին աճը կանգ է առել 9.9%-ից մինչև 4.4% (2025 թվականի հունիսին արագացված 5.4%-ից մինչև 8.8%): Ավելին, 2026 թվականի հունիսին արդյունաբերական ոլորտի աճի դինամիկան վատթարացել է՝ 1.2%-ից մինչև 3.1% անկում, մինչդեռ մեկ տարի առաջ նույն ամսվա ընթացքում աճը փոքր-ինչ դանդաղել էր՝ 2.9%-ից մինչև 2.5%: Միևնույն ժամանակ, շինարարության ոլորտում աճը կանգ է առել այս տարվա հունիսին՝ 27.2%-ից մինչև 19.5%, իսկ ծառայությունների ոլորտում՝ 6.9%-ից մինչև 5.7%: Միաժամանակ, այս տարվա հունիսին դինամիկայի բարելավում է նկատվել առևտրի ոլորտում՝ 1.6% անկման դիմաց 6.3% անկում, իսկ էներգետիկայի ոլորտում՝ 2.3% անկման դիմաց 1% աճ։
Տարեկան կտրվածքով (2026 թվականի հունիսից մինչև 2025 թվականի հունիս) բոլոր ոլորտները ցուցաբերել են աճի միտում, բացառությամբ առևտրի ոլորտի, որը անկում է ապրել 0.1%-ով։ Մասնավորապես, շինարարության ոլորտը ցուցաբերել է տարեկան աճի ամենաբարձր տեմպը՝ 25.4%, որին հաջորդել են ծառայությունների ոլորտում (19.7%) և էներգետիկ ոլորտում (7.7%) երկնիշ աճ։ Արդյունաբերական ոլորտը կարողացել է վերականգնվել անկումից՝ գրանցելով 4% աճ։ Մեկ տարի առաջ՝ 2025 թվականի հունիսին, 2024 թվականի հունիսի համեմատ, բացառությամբ արդյունաբերական ոլորտի, որը անկում ապրեց 1.2%-ով, մյուս ոլորտները պահպանեցին աճը՝ շինարարություն (22.6%), ծառայություններ (8.2%), էներգետիկա (6.6%) և առևտուր (2.8%):
Այս ֆոնի վրա, 2026 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունը կազմել է 3.6 տրիլիոն դրամ (9.6 միլիարդ դոլար), որը տարեկան անկում է ընդամենը 0.1%-ով (մեկ տարի առաջ գրանցված 45% անկման համեմատ): Անկման այս ուժեղ դանդաղումը պայմանավորված էր ներմուծման դինամիկայի բարելավմամբ՝ 38.6% անկումից մինչև 4% աճ և արտահանման անկման նկատելի դանդաղմամբ՝ 52.8%-ից մինչև 6.7%: Արդյունքում, 2026 թվականի առաջին կիսամյակի արտահանման բացարձակ արժեքը կազմել է 1.3 տրիլիոն դրամ (3.4 միլիարդ դոլար), իսկ ներմուծմանը՝ 2.3 տրիլիոն դրամ (6.1 միլիարդ դոլար):
2026 թվականի հունիսին, 2025 թվականի հունիսի համեմատ, արտաքին առևտրի շրջանառությունը նույնպես շարունակել է անկում ապրել, սակայն տեմպերի դանդաղումով՝ 16.6%-ից մինչև 3.3%: Մասնավորապես, ներմուծման դինամիկայի բարելավումը 17.1% անկումից մինչև 8.6% աճ ուղեկցվել է արտահանման անկման արագացմամբ՝ 15.9%-ից մինչև 20.5%: Միայն այս տարվա հունիսին արտաքին առևտրի շրջանառությունը վերականգնվել է 3.4% անկումից մինչև 7.3% աճ, ինչպես արտահանման, այնպես էլ ներմուծման դինամիկայի նմանատիպ բարելավման արդյունքում՝ 3.5-3.4% անկումից մինչև 5-8.5% աճ: Մեկ տարի առաջ՝ 2025 թվականի հունիսին, նմանատիպ պատկեր էր նկատվել, սակայն այդ ժամանակ արտաքին առևտրի աճն ավելի նկատելի էր՝ 9.4%, և հիմնականում պայմանավորված էր արտահանման երկնիշ՝ 23.6% աճով, այլ ոչ թե ընդամենը 0.9% աճով։ 2025 թվականի մայիսին երկնիշ անկման՝ համապատասխանաբար 14.8%, 19% և 12% անկման համեմատ։
Նշենք, որ 2023 թվականից սկսած վիճակագրական հաշվետվություններում էլեկտրաէներգիայի արտադրության ծավալների հաշվարկման մեթոդաբանությունը փոխվել է. մասնավորապես, այժմ ներառվել է նաև ինքնավար գեներատորների կողմից արտադրված էլեկտրաէներգիայի ծավալը։ Գյուղատնտեսության ոլորտի համար տվյալները հրապարակվում են միայն եռամսյակային և տարեկան վիճակագրական հաշվետվություններում։ (2026 թվականի առաջին կիսամյակում դրամի միջին փոխարժեքը կազմել է 374.32 դրամ/$1, մեկ տարի առաջվա 391.31 դրամ/$1-ի համեմատ)։
