ԱրմԻնֆո. Հայաստանը ժամանակավոր սահմանափակումներ է մտցնում լոլիկի և լոլիկի մածուկի ներմուծման վրա: Որոշումը կայացվել է կառավարության հուլիսի 30-ի նիստում:
Ինչպես նշված է որոշման նախագծի հիմնավորման մեջ, հայկական ծագում ունեցող կարանտինային արտադրանքի Ռուսաստանի Դաշնություն արտահանման և տարանցման վրա դրված սահմանափակումների պատճառով հայկական մրգերի և բանջարեղենի, այդ թվում՝ ջերմոցային լոլիկի արտահանման ծավալները նվազել են: Արդյունքում, արտահանվող ջերմոցային լոլիկի զգալի մասն այժմ վաճառվում է տեղական շուկայում, ինչը հանգեցնում է բաց դաշտային լոլիկի պահանջարկի նվազմանը: 2026 թվականի մայիսի 22-ից հուլիսի 22-ը լոլիկի արտահանման սահմանափակումների ներդրումից ի վեր ջերմոցային լոլիկի արտահանումը կազմել է մոտ 800 տոննա, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում բացառապես ԵԱՏՄ անդամ երկրներ արտահանված մոտ 7000 տոննայի համեմատ:
2020-ից 2025 թվականներին լոլիկի մածուկի ներմուծման միջին տարեկան ծավալը կազմել է մոտ 5336 տոննա, մինչդեռ նույն ժամանակահատվածի արտահանման միջին տարեկան ծավալը կազմել է մոտ 3822 տոննա: Հաշվի առնելով, որ տեղական շուկայում լոլիկի մածուկի միջին տարեկան սպառումը կազմում է մոտավորապես 3000 տոննա, հետևում է, որ ներմուծված լոլիկի մածուկի մեծ մասը վերաարտահանվում է, իսկ մի մասը՝ տեղում վաճառվում՝ նոսրացումից և վերափաթեթավորումից հետո: Հանրապետության լոլիկի մածուկ արտադրողների կողմից տրամադրված տեղեկատվության համաձայն՝ տեղական արտադրության մոտ 30% չոր նյութի պարունակությամբ 1 կգ լոլիկի մածուկի միջին արտադրության արժեքը կազմում է մոտ 450 դրամ: 2025 թվականին ներմուծվել է 4335.2 տոննա լոլիկի մածուկ, որից 2195.8 տոննան ներմուծվել է 30% կամ ավելի չոր նյութի պարունակությամբ: 30% կամ ավելի չոր նյութի պարունակությամբ 1 կգ լոլիկի մածուկի միջին մաքսային արժեքը կազմել է 331.4 դրամ, և հաշվի առնելով սահմանված 11.0% (36.4 դրամ) ներմուծման մաքսատուրքը՝ այն աճում է մինչև 367.8 դրամ: Այսպիսով, տեղական արտադրության լոլիկի մածուկի 1 կգ միջին արժեքը մոտ 82.2 դրամով ավելի է, քան ներմուծված լոլիկի մածուկի 1 կգ արժեքը: Նաև պետք է նշել, որ տեղական արտադրության 1 կգ լոլիկի մածուկի միջին գինը, որը գերազանցում է 82.2 դրամը, հաշվի չի առել այն փաստը, որ ներմուծված լոլիկի մածուկը գերակշռում է՝ չոր նյութի 36% պարունակությամբ։
Լոլիկի մածուկի շուկայում ստեղծված իրավիճակը անմիջականորեն ազդում է լոլիկի մթերման և լոլիկի մածուկի արտադրության վրա։ Դրա մասին են վկայում մթերման ծավալների նվազումը (2025 թվականին գնվել է մոտ 19.4 հազար տոննա լոլիկ, ինչը մոտ 28.9 հազար տոննայով պակաս է 2020 թվականի լոլիկի գնման ծավալից, կամ ավելի քան 2.5 անգամ)։ Այս իրավիճակը ստեղծում է անհավասար մրցակցային միջավայր տեղական հումքից լոլիկի մածուկ արտադրող և լոլիկի մածուկ ներմուծող ընկերությունների համար։ Եթե այս իրավիճակը շարունակվի, լոլիկի մածուկի արտադրության, մթերման և արտադրական գործընթացները կվտանգվեն։ Այդ պատճառով որոշում է կայացվել սահմանափակումներ մտցնել լոլիկի և լոլիկի մածուկի ներմուծման վրա։
