ԱրմԻնֆո. Ռուսաստանի փոքր հզորության ատոմակայանները աշխարհում անզուգական են, ասել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը։
«Արկտիկական գոտում պետք է հայտնվեն նոր սերնդի օբյեկտներ, այդ թվում՝ փոքր ատոմակայաններ, որոնք աշխարհում անալոգ չունեն», - ասել է Պուտինը Արևելյան տնտեսական ֆորումի լիագումար նիստում։
Ռուսաստանի նախագահը նաև նշել է, որ Ռուսաստանը աշխարհում միակ երկիրն է, որը զարգացնում է փոքր հզորության ատոմային էներգիա։ «Աշխարհում միակ երկիրը, իմ կարծիքով, դեռևս Ռուսաստանն է, որը ոչ միայն խոսում է փոքր ատոմային էներգիայի զարգացման անհրաժեշտության և հնարավորության մասին, այլև իրականում դա անում է։ Ուրիշ ոչ ոք դա չի անում», - ընդգծել է պետության ղեկավարը։
Պուտինը նաև նշել է, որ Ռուսաստանում կառուցվել է առաջին փոքր հզորության լողացող էլեկտրակայանը։ Ռուսաստանի ղեկավարի խոսքով՝ Ռուսաստանում ներկայումս մշակվում են այլ նմանատիպ օբյեկտներ։
Հիշեցնենք, որ Հայաստանի իշխանությունները որոշել են կառուցել փոքր մոդուլային ռեակտորով ատոմակայան։ Ավելի վաղ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նշել էր, որ Հայաստանում կառուցվելիք ատոմակայանի տեսակի և դրա արտադրողի վերաբերյալ վերջնական որոշումը պետք է կայացվի մինչև 2027 թվականը։ Նա հայտարարել էր, որ ներկայիս ատոմակայանի կյանքի ժամկետը կսպառվի մինչև 2036 թվականը։ Վարչապետը հիշեցրել է, որ Հայաստանը պարտավորվել էր փակել Հայկական ատոմակայանը դեռևս 2018 թվականի հեղափոխությունից առաջ։ Սակայն, ինչպես նշել է կառավարության ղեկավարը, տեխնոլոգիական առաջընթացը կարող է թույլ տալ կայանի երկրորդ էներգաբլոկի շահագործումը 2036 թվականից հետո։ Վարչապետը ընդգծել է, որ Հայաստանը ակտիվորեն շարժվում է դեպի էներգետիկ անկախություն։ Սա համեմատաբար վերջերս է իրականություն դարձել՝ շնորհիվ վերականգնվող էներգիայի, մասնավորապես՝ արևային էներգիայի զարգացման։ «ՀՀ-ն ունի հսկայական արևային ռեսուրսներ, և մենք դրանք զարգացնում ենք։ Ներկայումս մենք ունենք 1213 մեգավատ հզորությամբ արևային էլեկտրակայաններ՝ 2018 թվականի 16 մեգավատի համեմատ։ Այժմ, հետագա զարգացումն ապահովելու համար, մենք կսկսենք ՀՀ-ում էներգիայի կուտակման համակարգերի կառուցում, որպեսզի դրանք հավաքեն ցերեկային ժամերին արտադրված արևային էներգիան և գիշերը մեզ ապահովեն անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիայով», - ասել է նա։ Վարչապետը նշել է, որ մինչև 2031 թվականը նախատեսվում է ունենալ առնվազն 800 մեգավատ հզորությամբ կուտակիչ կայաններ, ինչը մոտավորապես կրկնակի գերազանցում է գործող ատոմակայանների տեղադրված հզորությունը։
Վարչապետը նաև նշել է, որ կա ներուժ՝ Հայկական ատոմակայանի 2-րդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետը ևս 10 տարով երկարաձգելու համար։
2036 թվականից հետո։ Նա նշել է, որ կայանը ներկայումս գտնվում է երկրորդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետը մինչև 2036 թվականը երկարաձգելու գործընթացում։ Հաշվի առնելով ևս 10 տարի՝ էներգաբլոկը հնարավոր կլինի շահագործել մինչև 2046 թվականը։ Այս ընթացքում պետք է որոշում կայացվի նոր կայանի վերաբերյալ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Չինաստանի և Հարավային Կորեայի կողմից առաջարկվող միջուկային ռեակտորների մոդելները։ «Մենք թափանցիկ բանակցություններ ենք վարում բոլոր գործընկերների հետ։ Մեր որոշումը, որը կլինի ռազմավարական բնույթի, պետք է հիմնված լինի հանրապետության շահերին համապատասխանող առավել շահավետ առաջարկի վրա», - ասել է կառավարության ղեկավարը։ Նա նշեց միջազգային միջուկային տեխնոլոգիաների շուկայում հետազոտություններ անցկացնելու կարևորությունը: Փաշինյանը հիշեցրեց, որ ներկայումս ՀԱԷԿ-ում արտադրված էլեկտրաէներգիայի սակագինը երկրում ամենացածրն է: Սակայն, ինչպես նշեց վարչապետը, այսօր ատոմակայանների համար աշխարհի վառելիքի պաշարները կբավականացնեն 70 տարի: Այդ պատճառով շատ կարևոր է իմանալ, թե որքան կարժենա 1 կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիան 40 տարվա ընթացքում: Սա բարձրացնում է տնտեսական նպատակահարմարության և ներդրումների վերադարձման ներուժի հարցը: Ճիշտ է, ինչպես նշեց վարչապետը, արդեն իսկ կա փորձ օգտագործված վառելիքի վերահարստացման հարցում: Ամեն դեպքում, ընդգծեց Փաշինյանը, հարցը պետք է լինի արժեքի մասին:
Նշենք, որ այս տարվա մայիսից ի վեր Հայկական ԱԷԿ-ը դադարեցվել է հինգ ամսվա պլանային սպասարկման համար: Այս ընթացքում հիմնական աշխատանքները կիրականացվեն ՀԱԷԿ-ի 2-րդ բլոկի երկրորդ ժամկետի երկարաձգման ծրագրի շրջանակներում: Առաջին ժամկետի երկարաձգման ծրագրից խնայված 165 միլիոն դոլարը կօգտագործվի այս խնդիրը լուծելու համար: Նախկինում երկրի իշխանությունները հայտարարել էին փոքր մոդուլային ռեակտորներով ատոմակայան կառուցելու հայեցակարգային որոշման ընդունման մասին։
