ԱրմԻնֆո. Հանքարդյունաբերության բաժինը Հայաստանի ՀՆԱ-ում 2026 թվականի վերջին կհասնի ռեկորդային 5.1%-ի՝ 2025 թվականին գրանցված 3.1%-ի և 2024 թվականի 3%-ի համեմատ: Այս մասին հոկտեմբերի 16-ին «Հանքարդյունաբերություն Հայաստան» ֆորումի բացման արարողության ժամանակ հայտարարեց Հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի ասոցիացիայի նախագահ և Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի (ԶՊՄԿ) գլխավոր տնօրենի առաջին տեղակալ Վարդան Ջանյանը:
Միևնույն ժամանակ, արդյունաբերությունն ինքնին այս տարվա վերջին կաճի 21.5%-ով, իսկ Հայաստանի տնտեսության կանխատեսվող աճը կկազմի 6.7%: Այս առումով ԶՊՄԿ-ի ղեկավարի տեղակալը ընդգծեց, որ 2026-2027 թվականներին ոլորտը կապահովի ՀՆԱ աճի զգալի մասը: Մասնավորապես, ըստ նրա, 2026 թվականին ՀՆԱ-ի 26%-ը կապահովի հանքարդյունաբերությունը: «Սա գրեթե բազմակի աճ է 2015 թվականի համեմատ, որը պայմանավորված է մի շարք գործոններով, որոնցից մեկը Ամուլսարի ոսկու հանքավայրի շահագործումն է։
Միևնույն ժամանակ, Ջանյանը հայտնեց, որ ընթացիկ տարվա վերջին ոլորտի արտահանումը կաճի 76.6%-ով, մինչդեռ Հայաստանից արտահանման ընդհանուր ծավալը նվազում է։
<Անցյալ տարի, ֆորումի բացման ժամանակ, ես կանխատեսեցի, որ մինչև 2031 թվականը, հնարավոր է, Հայաստանի հանքարդյունաբերությունը կարողանա ապահովել 3 միլիարդ դոլարի արտահանում, բայց մենք դրան կհասնենք ավելի արագ, քան կարծում էինք։ Ասոցիացիայի կանխատեսումների համաձայն՝ մենք այս նշաձողին կհասնենք արդեն 2027 թվականին», - ասաց նա՝ նշելով, որ 2026 թվականին արտահանման մատակարարումների ծավալը կհասնի 1.9 միլիարդ դոլարի, մինչդեռ 2025 թվականին արտահանման ծավալները գերազանցել են 1.35 միլիարդ դոլարը։
2031 թվականին, ըստ Ասոցիացիայի ղեկավարի, ոլորտը կկարողանա 5 միլիարդ դոլարի արտահանում ստեղծելու, ինչը տպավորիչ ցուցանիշ է ՀՀ-ի համար: Համեմատության համար նա նշեց, որ 2021 թվականին ՀՀ արտահանման ընդհանուր ծավալը կազմել է 2.6 միլիարդ դոլար, ինչը նշանակում է, որ արդյունաբերությունը հաջորդ տարի էապես ավելի շատ արտահանում կստեղծի, քան ամբողջ ՀՀ տնտեսությունը միասին վերցրած 2021 թվականին: Ջանյանը նաև նշեց, որ 2024 թվականին հանքարդյունաբերության արտահանման բաժինը կազմել է ընդհանուր արտահանման 28%-ը, իսկ 2027 թվականին այդ ցուցանիշը կհասնի 54%-ի: Նա նաև անդրադարձավ ոլորտի տարածքային ծածկույթին: Նրա խոսքով՝ Հայաստանի տարածքի միայն 0.15%-ն է զբաղեցնում հանքարդյունաբերական ենթակառուցվածքները: Սակայն ոլորտը կազմում է ՀՆԱ-ի 5.1%-ը: Համեմատության համար Ջանյանը նշեց, որ գյուղատնտեսության ոլորտը զբաղեցնում է երկրի տարածքի 60%-ը և կազմում է ՀՆԱ-ի 7.9%-ը:
Նշենք, որ «Հանքարդյունաբերության Հայաստան» խոշոր միջազգային ֆորումը բացվել է հոկտեմբերի 16-17-ին՝ միավորելով տասնյակ հանքարդյունաբերական և հարակից ընկերությունների ներկայացուցիչներ Հայաստանից և արտերկրից: Ֆորումը կազմակերպվում է անցկացվող երրորդ տարին անընդմեջ։
Ֆորումին կմասնակցեն մոտ 50 ելույթ ունեցողներ, այդ թվում՝ միջազգային հանքարդյունաբերական ընկերությունների և ֆինանսական հաստատությունների ներկայացուցիչներ, ներդրողներ, քաղաքականության մշակողներ, կայուն զարգացման փորձագետներ, տեխնոլոգիական մատակարարներ, ինչպես նաև ակադեմիական ոլորտի և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներ։
«Հանքարդյունաբերություն. Հայաստան» ֆորումը կազմակերպվում է «Հանքարդյունաբերության ֆորումի զարգացման հիմնադրամի» և «Հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի ասոցիացիայի» կողմից։ Ֆորումի ռազմավարական հովանավորներն են երկրի խոշորագույն հանքարդյունաբերական ընկերությունները՝ Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը և ոսկու արդյունահանման «Լիդիան Արմենիա» ընկերությունը։ Ֆորումի գլխավոր հովանավորներն են «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ն և «Թեղուտ» ՓԲԸ-ն։ ՀՀ վիճակագրության կոմիտեի տվյալներով՝ հանքարդյունաբերության ոլորտը հունվարից օգոստոս ամիսներին տարեկան աճել է 24.3%-ով (մեկ տարի առաջ գրանցված 0.8% անկման համեմատ)՝ հասնելով 489.7 միլիարդ դրամի։ Միայն օգոստոսին հանքարդյունաբերության ծավալներն աճել են 6.3%-ով՝ հասնելով 67.6 միլիարդ դրամի։
