Արմինֆո.«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի (ՀԷՑ) բաժնետոմսերի 100%-ի նկատմամբ հանրային գերակա շահ ճանաչելու մասին Հայաստանի կառավարության որոշումը 2025 թվականի հուլիսի 22-ին Ստոկհոլմի առևտրի պալատի արբիտրաժային ինստիտուտի կողմից նշանակված արտակարգ արբիտրի որոշման հերթական խախտումն է։ Այդ մասին ասվում է "Ուժեղ Հայաստան" դաշինքի առաջնորդ Սամվել Կարապետյանի "Տաշիր Կապիտալ" ընկերության տարածած հայտարարության մեջ
«Այդ որոշմամբ արտակարգ արբիտրը պարտավորեցրել է կառավարությանը ձեռնպահ մնալ ՀԷՑ-ի սեփականազրկմանն ուղղված ցանկացած քայլից։ ՀՀ կառավարության կողմից այդ որոշման պահպանման պարտավորությունը 2025 թվականի դեկտեմբերին ուղղակիորեն հաստատվել է նաև հիմնական վեճի քննության համար ձևավորված արբիտրաժային կազմի կողմից։
Մենք ստիպված ենք արձանագրել, որ ՀՀ կառավարությունը և պետական մարմինները բազմիցս խախտել են նշված որոշմամբ սահմանված ապահովման միջոցները, այդ թվում՝ 2025 թվականի նոյեմբերին ՀԷՑ-ի բաշխման լիցենզիան չեղարկելու միջոցով։ Կառավարության 2026 թվականի հոկտեմբերի 15-ի որոշումը ՀԷՑ-ի սեփականազրկման գործընթացի շրջանակներում ընդունված ևս մեկ անօրինական ակտ է։ Այսպիսով, կառավարությունն անտեսում և ուղղակիորեն խախտում է միջազգային իրավունքի շրջանակում ստանձնած իր պարտավորությունները, որոնք բխում են Հայաստանի կողմից ստանձնված` օտարերկրյա ներդրումների պաշտպանությունը ապահովող կարգավորումներից:
Նման անօրինական գործողությունները, անկասկած, համապատասխան միջազգային իրավական գնահատական կստանան, և ՀՀ կառավարությունը պարտավոր կլինի փոխհատուցել ներդրողներին պետության կողմից իր միջազգային պարտավորությունների խախտման հետևանքով պատճառված բոլոր վնասները», - ասվում է հայտարարությունում։
Հիշեցնենք, որ 2016 թվականից "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ՓԲԸ-ը պատկանում է Սամվել Կարապետյանի "Տաշիր" ընկերությունների խմբին: 2025 թվականին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է ՀԷՑ-ը պետականացնելու մտադրության մասին՝ Կարեն Կարապետյանի հայտարարությունից հետո, որում նա հրապարակային աջակցություն էր հայտնել Հայ Առաքելական Եկեղեցուն: Ավելի ուշ խորհրդարանն ընդունել է օրենքների փոփոխություններ, որոնք նախատեսում են ՀԷՑ-ի վերադարձը պետական վերահսկողության ներքո: Իսկ ՀԾԿՀ ղեկավարը հուլիսի 18-ին ժամանակավոր կառավարիչ է նշանակել Ռոմանոս Պետրոսյանին ։ Վերջինս հուլիսի 24-ից սկսել է կադրային առաջին փոփոխությունները կատարել ընկերության բարձրաստիճան պաշտոնյաների շրջանում, չնայած Ստոկհոլմի արբիտրաժի որոշմանը ՝ չփոխել ընկերության ղեկավար մարմինների կազմը և զերծ մնալ ընկերության օտարմանն ուղղված գործողություններից: Օգոստոսի 9-ին "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ընկերության բաժնետեր եւ "Տաշիր Կապիտալ" - ի գլխավոր տնօրեն Նարեկ Կարապետյանը հայց է ներկայացրել ՀՀ վարչական դատարան՝ ընդդեմ ՀԾԿՀ-ի եւ նրա նախագահ Մեսրոպ Մեսրոպյանի ՝ պահանջելով ճանաչել ՀԾԿՀ-ի ՝ ընկերության մենեջմենթի փոփոխության իրավազորության բացակայությունը:
ՀԾԿՀ-ի 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշմամբ "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ՓԲԸ-ն զրկվել է էլեկտրաէներգիայի բաշխման լիցենզիայից: Որոշման մեջ բերված են խախտումներ, որոնք հանձնաժողովը նկատել է ընկերության գործունեության մեջ ։ 2026 թվականի մարտի 3-ին ՀԷՑ-ի ժամանակավոր կառավարիչ և իշխող "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցության վարչության անդամ Ռոմանոս Պետրոսյանը հայտարարել է, որ պետությունը պատրաստվում է ամբողջությամբ ազգայնացնել ՀԷՑ-ի բաժնետոմսերը ՝ այն ճանաչելով գերակա հանրային շահ և փոխհատուցում վճարել սեփականատիրոջը՝ "Տաշիր Կապիտալ" ընկերությանը ։ Նա հստակեցրել է, որ փետրվարի 21-ը վերջնաժամկետ էր, երբ կառավարությունը պետք է առաջարկ աներ, բանակցություններ վարեր, և գործարքի արդյունքում ընկերության բաժնետոմսերի 100% - ը պետք է անցներ պետությանը: Ընդ որում, ժամանակավոր կառավարիչը հրաժարվել էր նշել ՀԷՑ-ի կոնկրետ արժեքը և կառավարության առաջարկած գինը:
Մինչդեռ, ավելի վաղ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ մի շարք հանգամանքների առկայության դեպքում ընկերության գինը կարող է իջեցվել: Վարչապետը պարզաբանել էր, որ ընկերությունը երկար ժամանակ օգտագործվել է նեղ անձնական նպատակների համար։ Բացի այդ, ըստ եղած տեղեկությունների, ՀԷՑ-ը ծանրաբեռնված է վարկային պարտավորություններով, որոնք այնուհետև փոխանցվել են մերձավորներին և ազգականներին՝ առանց տոկոսագումարների հաշվարկման: Մինչդեռ, "Ուժեղ Հայաստան" կուսակցության խորհրդի անդամ, ՀԷՑ-ի նախկին գլխավոր տնօրեն Դավիթ Ղազինյանը հայտարարել էր, որ ՀԷՑ-ի իրական արժեքը մոտ է 1 մլրդ դոլարի, եւ ընկերության սեփականատերերը չեն համաձայնի այն ցածր գնով վաճառել։
