Արմինֆո. Էկոնոմիկայի նախարարությունը Կենտրոնական բանկի և Ֆինանսների նախարարության հետ համատեղ ստեղծել է աշխատանքային խումբ, որը ուսումնասիրություններ է կատարել ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի հնարավոր դուրս գալուն հաջորդող հետևանքների վերաբերյալ: Այդ մասին հոկտեմբերի 21-ին լրագրողների հետ ճեպազրույցում հաղորդել է էկոնոմիկայի նախարար Գեւորգ Պապոյանը։
"Բացասական ազդեցությունը շատ մեծ չի լինի, այն գնահատվում է մինուս 0,65%", - ասել է նա:
Իսկ ինչ վերաբերում է գազի գնի փոփոխությանը, ապա, հղում անելով աշխատանքային խմբի գնահատականներին, գերատեսչության ղեկավարը նշել է, որ, կախված սցենարներից, սակագների բարձրացումը կարող է լինել 5%, 7% մակարդակի և ավելի: Հարցին, թե արդյոք Հայաստանը պատրաստ է, օրինակ, 70 տոկոս թանկացման, նախարարը նշել է, որ ցանկալի չէ անգամ 1 տոկոս թանկացումը: "Բայց ասել, որ դա այնպիսի ազդեցություն կունենա տնտեսության վրա, որի հետևանքներից մենք չենք կարող դուրս գալ, դա այդպես չէ։ Բայց խիստ անցանկալի է գազի գնի բարձրացումը", - ընդգծել է Պապոյանը։
Ընդ որում, նախարարը նշել է, որ բարձրացումն ավելի ընդունելի կլիներ, եթե Հայաստանն արդեն անցած լիներ զարգացման որոշակի փուլ, մասնավորապես, հաջողություններ գրանցեր կանաչ ջրածնի արտադրության, հիդրոէներգետիկայի, արևային էներգիայի կուտակման համակարգերի զարգացման գործում և այլն:
Միեւնույն ժամանակ, նա նշել է, որ, եթե անգամ Հայաստանը ռուսական գազը գնում է շուկայականից ցածր գնով, ապա այդ տարբերությունն այս կամ այն չափով այլ կերպ է վճարում։
"Մենք սթրես-թեստեր ենք անցկացրել, որոնք ցույց են տվել, որ գազի գնի բարձրացումը չի գերազանցի այն ազդեցությունը, որն ունեցել է տնտեսության վրա 2009 թվականի ճգնաժամը", - ասել է նա:
Հարկ է նշել, որ մինչ ռուսական կողմից սահմանափակումների կիրառումը ռուսական շուկային բաժին էր ընկնում Հայաստանի արտահանման ավելի քան 80%-ը, ինչպես նաև կրիտիկական նշանակություն ունեցող ապրանքների ներմուծման գրեթե ողջ ծավալը, ինչպիսիք են գազը, ցորենը , ալյուրը և այլն:
Նշենք, որ երեկ ՌԴ կառավարության կայքում հրապարակվել է "Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ Եվրասիական տնտեսական միության մասին 2014թ. մայիսի 29-ի պայմանագրի գործողությունը կասեցնելու հնարավոր հետևանքների մասին" զեկույցը, որտեղ փորձագետներն անդրադարձել են նաև գազի գնին: «ԵԱՏՄ անդամ պետություններից Հայաստանի Հանրապետության կողմից գազի ներմուծման սցենարային գնահատականը բխում է 1000 խմ-ի դիմաց 300 դոլար գնից՝ մատակարարումների ֆիզիկական ծավալի պահպանմամբ: 1000 խմ-ի դիմաց գործող 177,5 դոլար բազային գնի համեմատ գնաճը կկազմի շուրջ 69 տոկոս։ Նշված գինը կրում է ինդիկատիվ բնույթ։ Մատակարարվող գազի իրական պայմանագրային գինը, հաշվի առնելով գազի համաշխարհային շուկայում շուկայական պայմանները, կարող է ավելի բարձր լինել։ Նշված ներածական ծախսերի դեպքում Հայաստանի Հանրապետության կողմից գազի ներմուծումը արժեքային արտահայտությամբ, ի տարբերություն նախկինում դիտարկված խմբերի, կաճի 268,5 մլն դոլարով կամ 69% - ով ՝ 389-ից հասնելով 657,5 մլն դոլարի: Միևնույն ժամանակ, այդ աճը կուղեկցվի արտադրողների և տնային տնտեսությունների ծախսերի ավելացմամբ և միջնաժամկետ ու երկարաժամկետ հեռանկարում բացասաբար կանդրադառնա գնաճի և ՀՆԱ մակարդակի վրա", - ասվում է զեկույցում:
Հիշեցնենք, որ Մոսկվայի և Երևանի հարաբերությունները բարդացել են դեպի ԵՄ Հայաստանի ինտեգրացիոն կուրսի ֆոնին։ ՌԴ ԱԳՆ ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հաղորդել է, որ Մոսկվան նախազգուշացրել է Երևանին ԵՄ-ին Հայաստանի անդամակցության դեպքում գազի, նավթամթերքի և ալմաստների վերաբերյալ համաձայնագրերի չեղարկման ռիսկի մասին: Ռուսաստանի Էներգետիկայի նախարար Սերգեյ Ցիվիլևն ավելի ուշ հայտարարել է, որ Մոսկվան Երևանից պատասխան չի ստացել։ Պետդումայի նախագահ Վյաչեսլավ Վոլոդինը հիշեցրել է, որ Հայաստանը ռուսական գազը ստանում է արտոնյալ գնով ՝ 177,5 դոլար 1000 խմ - ի դիմաց, մինչդեռ, Եվրոպայի համար գինը կազմում է 633 դոլար:
Հայաստան ռուսական գազի, նավթամթերքի և չմշակված ալմաստների անմաքս մատակարարումների մասին համաձայնագիրը ստորագրվել է 2013 թվին և վավերացվել 2014 թվականին։ Այն տարածվում է միայն ներքին սպառման ծավալների վրա և արգելում է վերաարտահանումը։
