ԱրմԻնֆո: Հայաստանում տնտեսական ակտիվության աճը 2026 թվականի հունվար-սեպտեմբերին դանդաղել է մինչև տարեկան 6.9% (2025 թվականի նույն ժամանակահատվածի 7.6%-ից): Ավելին, արդյունաբերական ոլորտը վերադարձել է աճի՝ կրկին դառնալով տնտեսական աճի շարժիչ ուժերից մեկը: ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի նախնական տվյալների համաձայն՝ դրան ուղեկցում է արտաքին առևտրի միտման շրջադարձը՝ զգալի անկումից դեպի աճ, հիմնականում ներմուծման դինամիկայի բարելավման շնորհիվ:
Վիճակագրության համաձայն՝ 2026 թվականի հունվար-սեպտեմբերին տնտեսական ակտիվության աճի դանդաղումը մեծապես պայմանավորված էր գերիշխող առևտրի ոլորտում տարեկան աճի թուլացմամբ՝ 3.5%-ից մինչև գրեթե 0.6% լճացում, ինչպես նաև էներգետիկ ոլորտի աճի դանդաղմամբ՝ 8.2%-ից մինչև 3.6%: Միևնույն ժամանակ, նկատվել է արդյունաբերական ոլորտի ցուցանիշների բարելավում՝ աճը 5.7%-ից աճելով մինչև 5.8%: Ծավալով երկրորդ տեղում գտնվող ծառայությունների ոլորտը արագացրել է իր տարեկան աճը՝ 9.9%-ից հասնելով 13%-ի, մինչդեռ աճի առաջատարը շինարարության ոլորտն է, որն ավելի է արագացել՝ 20.7%-ից հասնելով 24.9%-ի։ Այս ժամանակահատվածի վիճակագրական հաշվետվությունը ներառում է նաև գյուղատնտեսության ոլորտի վերաբերյալ տվյալներ, որոնք վկայում են գյուղատնտեսական համախառն արտադրանքի անկման մասին, որտեղ տարեկան դինամիկան վատթարանում է 6% աճից մինչև 4.8% անկում։
2026 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսների վիճակագրական տվյալների համաձայն՝ առևտրի ոլորտը պահպանում է առաջատարի դիրքը բացարձակ առումով՝ ավելի քան 5 տրիլիոն դրամ (13.5 միլիարդ դոլար) ծավալով։ Ծավալով երկրորդ տեղում է ծառայությունների ոլորտը՝ 3.5 տրիլիոն դրամ (9.3 միլիարդ դոլար), երրորդ տեղում՝ արդյունաբերական ոլորտը՝ 2.4 տրիլիոն դրամ (6.4 միլիարդ դոլար), չորրորդ տեղում՝ գյուղատնտեսության ոլորտը՝ 677.1 միլիարդ դրամ (1.8 միլիարդ դոլար), իսկ հինգերորդ տեղում՝ շինարարության ոլորտը՝ 583.8 միլիարդ դրամ (1.6 միլիարդ դոլար)։ 2026 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը կազմել է 6,958 միլիոն կՎտժ, որից 689.5 միլիոն կՎտժ միայն սեպտեմբերին։
Տնտեսական ակտիվության աճի դանդաղում նկատվել է նաև 2026 թվականի սեպտեմբերին՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի համեմատ՝ մինչև 5% (նախորդ տարվա 10.5%-ի համեմատ), և միայն սեպտեմբերին աճը արագացել է 4.5%-ից մինչև 9.1% (2025 թվականի սեպտեմբերի աճի նմանատիպ արագացման՝ 5.4%-ից մինչև 9.8%): Ավելին, 2026 թվականի սեպտեմբերին արդյունաբերական ոլորտի աճը արագացել է 1.9%-ից մինչև 4.2%, մինչդեռ մեկ տարի առաջ այն դանդաղել է 10.7%-ից մինչև 5.1%: Միևնույն ժամանակ, շինարարության ոլորտի աճը դանդաղել է սեպտեմբերին՝ 16.9%-ից մինչև 8.5%: Ծառայությունների ոլորտում սեպտեմբերին աճը բարելավվել է՝ 1.3%-ից հասնելով 1.3% աճի, մինչդեռ առևտրի ոլորտում, ընդհակառակը, այն վատթարացել է՝ 1.3%-ից հասնելով 1.4%-ի։ Սակայն էներգետիկայի ոլորտի ցուցանիշները սեպտեմբերին ավելի կտրուկ վատթարացել են՝ 3.8%-ից հասնելով 15.9% անկման։
Տարեկան կտրվածքով (2026 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2025 թվականի սեպտեմբեր) ոչ բոլոր ոլորտներն են ցուցաբերել աճի միտում։ Մասնավորապես, անկում է գրանցվել էներգետիկայի և արդյունաբերության ոլորտներում՝ համապատասխանաբար 9.8% և 4.5%, մինչդեռ առևտրի ոլորտում գրանցվել է լճացում։ Օրինակ՝ շինարարության ոլորտում տարեկան աճը կազմել է 25.9%, իսկ ծառայությունների ոլորտում՝ 15.1%։ Մեկ տարի առաջ՝ 2025 թվականի սեպտեմբերին, 2024 թվականի սեպտեմբերի համեմատ, բոլոր ոլորտները աճ էին գրանցել. շինարարությունը՝ 22%-ով, էներգետիկան՝ 17.1%-ով, արդյունաբերությունը՝ 10.1%-ով, ծառայությունները՝ 7.9%-ով, իսկ առևտուրը՝ 0.9%-ով։ Այս ֆոնի վրա, 2026 թվականի հունվար-սեպտեմբերին Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունը գերազանցել է 5.5 տրիլիոն դրամը (գրեթե 15 միլիարդ դոլար), տարեկան աճի միտումը 39.3% անկումից վերադարձել է 2.7% աճի։ Սա պայմանավորված էր ներմուծման դինամիկայի բարելավմամբ՝ 33.4% անկումից աճելով մինչև 9.5% աճ, ինչպես նաև արտահանման անկման նկատելի դանդաղմամբ՝ 46.8%-ից մինչև 8%։ Արդյունքում, 2026 թվականի հունվար-սեպտեմբերի արտահանման բացարձակ արժեքը կազմել է 1.9 տրիլիոն դրամ (5.2 միլիարդ դոլար), իսկ ներմուծումը՝ 3.6 տրիլիոն։ ՀՀ դրամ (9.8 միլիարդ դոլար):
2026 թվականի սեպտեմբերին, 2025 թվականի սեպտեմբերի համեմատ, արտաքին առևտրի շրջանառության անկումը զգալիորեն դանդաղել է մինչև 3%՝ ներմուծման 7.2% աճի և արտահանման անկման 18.6% դանդաղման պատճառով: Մեկ տարի առաջ՝ 2025 թվականի սեպտեմբերին, 2024 թվականի սեպտեմբերի համեմատ, արտաքին առևտրի շրջանառության զգալի երկնիշ 21.6% անկումը պայմանավորված էր արտահանման 24.4% և ներմուծման 19.5% անկմամբ:
Նշենք, որ 2023 թվականից սկսած՝ վիճակագրական հաշվետվություններում փոխվել է արտադրված էլեկտրաէներգիայի ծավալի հաշվարկման մեթոդաբանությունը. մասնավորապես, այժմ ներառվել է ինքնավար գեներատորների կողմից արտադրված էլեկտրաէներգիայի ծավալը: Գյուղատնտեսական ոլորտի համար տվյալները հրապարակվում են միայն եռամսյակային և տարեկան վիճակագրական հաշվետվություններում: (Դրամի միջին փոխարժեքը 2026 թվականի հունվար-սեպտեմբերին կազմել է 371.32 դրամ/$1):
