Չորեքշաբթի, 11 Նոյեմբերի 2026 10:32
Ալեքսանդր Ավանեսով

Ղազախ գործարարը մեծացրել է իր բաժնեմասը հայկական բանկում

Ղազախ գործարարը մեծացրել է իր բաժնեմասը հայկական բանկում

ԱրմԻնֆո. Ղազախ գործարար Կենես Ռաքիշևը մեծացրել է իր բաժնեմասը հայկական բանկում: Այս մասին հայտնել է Forbes Kazakhstan-ը:

Աղբյուրի տվյալներով՝ գործարարը բաժնետոմսեր ունի BTA Bank JSC-ի միջոցով: 2026 թվականի ապրիլին Հայաստանի «Հայէկոնոմբանկ»-ի 686,140 սովորական բաժնետոմսերը փոխանցվել են BTA Bank JSC-ին, որի միակ սեփականատերը Կենեշ Ռաքիշևն է: Նախկինում դրանք պատկանել են Ավստրիայում գրանցված ZRL Beteiligungs AG ընկերությանը և փոխանցվել են BTA-ին՝ «դատարանի որոշումների և բաժնետոմսերի փոխանցման պայմանագրի համաձայն»: Սա բխում է BTA-ի 2025 թվականի աուդիտի ենթարկված ֆինանսական հաշվետվություններից՝ «Հաշվետվության ամսաթվից հետո տեղի ունեցող իրադարձություններ» բաժնում: 2025 թվականի վերջին BTA-ն արդեն ուներ «Հայէկոնոմբանկ»-ի 16,239 սովորական բաժնետոմս: Բանկը դրանք գնահատել է 652 միլիոն տենգե կամ մոտ 1.25 միլիոն դոլար՝ Ղազախստանի Ազգային բանկի 2025 թվականի միջին փոխարժեքով։ Հիմնվելով բանկի բաժնետոմսերի 2025 թվականի վերջի 6.8 հազար հայկական դրամ հաշվեկշռային արժեքի վրա՝ նոր փաթեթը կարող է արժենալ մոտ 6.2 միլիարդ տենգե կամ 12.5 միլիոն դոլար։ Ընդհանուր առմամբ, հայկական բանկը տիրապետում է 12.1 միլիոն սովորական բաժնետոմսերի, այսինքն՝ BTA-ն տիրապետում է սովորական բաժնետոմսերի մոտ 5.8%-ին։ Հայէկոնոմբանկը Հայաստանի համակարգային կարևոր բանկերից մեկն է։ Բանկը վերահսկվում է Սուքիասյանների ընտանիքի կողմից, որը տիրապետում է կապիտալի 51.45%-ին։

Ըստ 2025 թվականի վերջի դրությամբ չաուդիտավորված հրապարակային հաշվետվությունների՝ Հայէկոնոմբանկի սեփական կապիտալը կազմել է մոտ 88.9 միլիարդ հայկական դրամ կամ մոտ 233 միլիոն դոլար՝ ՀՀ Կենտրոնական բանկի փոխարժեքով։ ԲՏԱ-ն, հավանաբար, իր առաջին բաժնեմասը Հայէկոնոմբանկում ստացել է 2016 թվականին, երբ հայկական «ԲՏԱ Բանկ» ՓԲԸ-ն միավորվել է Հայէկոնոմբանկի հետ։ Ձեռք բերված բանկում իր բաժնեմասի դիմաց ղազախական ԲՏԱ-ն ստացել է Հայէկոնոմբանկի ուղղակի բաժնեմաս (17.8%, որից 16.8%-ը հետագայում վաճառել է հայ ներդրողին)։ Այս եզրակացությունը կարելի է անել ԲՏԱ-ի 2016 թվականի ֆինանսական հաշվետվությունից։ Միաժամանակ, «ԲՏԱ Բանկ» ԲԸ-ն համակարգված կերպով կրճատում է իր ակտիվների պորտֆելը։ Համախմբված հաշվետվության համաձայն՝ 2025 թվականի մայիսին «ԲՏԱ Բանկ» ԲԸ դուստր կազմակերպության՝ «ԹուրանԱլեմ Ֆայնանս» ՍՊԸ-ի ռուսական կառուցվածքը վաճառվել է խորհրդանշական 10,000 ռուբլով։ 2025 թվականի հունիսին ընկերությունը լուծարել է կիպրոսյան «Զումաութ Վյու Ինվեսթմենթս» ՍՊԸ-ն և ղազախական «Կազոիլ-Աստանա Գրուպ Լիմիթեդ»-ը։ 2026 թվականի մարտին BTA-ն վաճառեց պահանջի իրավունքները լուծարման/սնանկացման գործընթացում գտնվող երկու ընկերությունների՝ AMT Bank LLC-ին՝ 855 միլիոն ռուբլու չափով (200 հազար ռուբլի զիջող գնով) և Marine Gardens LLC-ին՝ 234 միլիոն ռուբլու չափով (100 հազար ռուբլի զիջող գնով): Հոկտեմբերին BTA Management JSC-ն ստեղծվեց առանձնացման միջոցով, որի արդյունքում վարկերի և բաժնետերերի պարտքերի պահանջի իրավունքները փոխանցվեցին նոր իրավաբանական անձին:

Բացի BTA Bank JSC-ից, գործարարը տիրապետում է Fincraft Group հոլդինգային ընկերությանը, որի միջոցով նա վերահսկում է բրիտանական Equus Petroleum և Fincraft Resources JSC ընկերությունները, որոնց թվում է Ert?s Ferronickel Plant LLP-ն: Ռաքիշևի ակտիվների մեջ են մտնում Beineu Petroleum և Tethys Petroleum ընկերություններում ունեցած բաժնեմասերը: 2026 թվականին Ռաքիշևի կողմից վերահսկվող Fincraft Energy Holding Limited-ը մեծացրեց իր բաժնեմասը Beineu Petroleum-ում՝ բաժնետոմսերի ձեռքբերման վրա ծախսելով մոտ 27,8 միլիարդ տենգե, ըստ նույն աուդիտի ենթարկված 2025 թվականի ֆինանսական հաշվետվությունների։ Օգոստոսին հայտարարվեց, որ խումբը համաձայնել է բրիտանական Nostrum Oil & Gas Company-ից ձեռք բերել 100 միլիոն տոննա նավթ և գազ, Չինարևսկոյե հանքավայրի օպերատոր Gas LLP «Ժայկմունայ» ընկերությունը և LLP «Positive Invest»-ի 80%-ը։ Կենգես Ռաքիշևը Forbes Kazakhstan-ի վարկանիշների մասնակից է 2013 թվականից, զբաղեցնում է 26-րդ տեղը ազդեցիկ գործարարների և 27-րդ տեղը ամենահարուստների ցուցակում։