Հայաստանի միջբանկային շուկան իր ակտիվությամբ ՀՀ դրամը զսպում է արժեզրկումից

Արմինֆո. Օգոստոսի 8-12-ը Հայաստանի ներբանկային շուկայում ամերիկյան և եվրոպական արժույթների գնման շաբաթական վայրընթաց տրենդը կտրուկ դանդաղեցրեց տեմպերը, իսկ վաճառքի դինամիկան անկումը փոխարինեց աճով, ինչը դրամի դոլարի նկատմամբ պահպանեց 476 դրամ/դոլար, իսկ եվրոյի նկատմամբ`531 դրամ/եվրո մակարդակներում: Դրան զուգահեռ, ներբանկային շուկայում ավելի ակտիվացան ռուբլու գնումներն ու վաճառքը, ՀՀ դրամը ռուսական ռուբլու նկատմամբ արժեզրկելով` 7.2-ից մինչև 7.4 դրամ/ռուբլլի: Միևնույն ժամանակ, արտարժույթի միջբանկային շուկան 5 անգամ ավելացրեց դոլարային գործարքների ծավալը, օրական 1-1.5 մլն.դոլար միջակայքում, նախորդ շաբաթվա 300-900 հազար դոլարի փոխարեն: Բորսայական հարթակն այս շաբաթ նույնպես չգործեց, իսկ Կենտրոնական բանկը տարեսկզբից մինչ օրս շարունակում էր ձեռնպահ մնալ միջամտություններից և ինտերվենցիաներից: Արդյունքում, ՀՀ դրամը 2016 թվականի առաջին կիսամյակում 482 դրամից ամրապնդվեց մինչև 477 դրամ/դոլար մակարդակ, բայց մինչ այդ հասցրեց արժազրկվել մինչև 496 դրամ/դոլար մակարդակ (փետրվարի 12-ին), 479 դրամից մինչև 484.5 դրամ/դոլար (ապրիլի առաջին տասնօրյակում), 479 դրամից մինչև 480.5 դրամ/դոլար (մայիսի կեսերին), 478 դրամից մինչև 479 դրամ/դոլար (հունիսի սկզբին) և 476 դրամից մինչև 477 դրամ/դոլար (հունիսի 30-ին), հետագայում, հուլիսի առաջին կեսին ամրապնդվեց 477 դրամ/դոլար մակարդակում, որից հետո, հուլիսի 24-ին ամրապնդվեց 476 դրամ/դոլար մակարդակում, բայց արժեզրկման տրամադրությունները վերջին շաբաթվա ընթացքում դրամը կրկին վերադարձրին 477 դրամ/դոլար մակարդակ: Բայց օգոստոսին դրամը տրամադրվեց դեպի արժևորում, մինչև 476 դրամ/դոլար, առայժ պահպանվելով այդ մակարդակում: Ինչպես ԱրմԻնֆո գործակալությանը տեղեկացվել է ՀՀ կենտրոնական բանկի մամուլի ծառայությունից, բորսայական հարթակը շարունակում է լռել, իսկ արտարժույթի միջբանկային շուկան օգֆոստոսի 8-12-ը կտրուկ ակտիվացավ, խոշոր ծավալներ արձանագրելով աբաթվա կեսին, մասնավորապես, առավելագույն ծավալն արձանագրվեց չորեքշաբթի օրը` 5.6 մլն.դոլար, իսկ նվազագույնը` երկուշաբթի օրը` 1.4 մլն.դոլար: Ընդհանուր հաշվով, օգոստոսի 8-12-ը արտարժույթի միջբանկային շուկայի շաբաթական ծավալը կազմեց 11.4 մլն.դոլար (նախորդ շաբաթ` 2.5 մլն.դոլար), միջին կշռված փոխարժեքը ձևավորելով 476.48 դրամ/դոլար մակարդակում (նախորդ շաբաթ` 476.57 դրամ/դոլար):

Աղբյուրի համաձայն, դրան զուգահեռ, ներբանկային շուկայում օգոստոսի 8-12-ը դոլարի առքի ծավալները կրճատվեցին` 3.2% (նախորդ շաբաթ`31.8% անկում), իսկ եվրոյով գործարքներով` առքը կրճատվեց 11.8% (անցյալ շաբաթ`22.5% անկում), իսկ դոլարի և եվրոյի վաճառքները համապատասխանաբար աճեցին`2.7% և 8.4% (նախորդ շաբաթ` 23.4% և 34.5%), ինչի ֆոնի վրա բարձրացավ ռուբլու հանդեպ հետաքրքրությունը, մասնավորապես, առքը բարձրացավ 2%, իսկ վաճառքը` 6.7%: Արդյունքում, գնվել է 60.96 մլն.դոլար, 475.35 դրամ/դոլար միջին փոխարժեքով, 8.2 մլն.եվրո, 526.73 դրամ/եվրո փոխարժեքով և 1.2 մլրդ.ռուբլի, 7.29 դրամ/ռուբլի միջին փոխարժեքով, իսկ վաճառվել է 76.1 մլն.դոլար, 476.81 դրամ/դոլար միջին փոխարժեքով, 10.3 մլն.եվրո, 531.52 դրամ/եվրո միջին փոխարժեքով և 403.9 մլն.ռուբլի, 7.29 դրամ/ռուբլի միջին փոխարժեքով:

Նախորդ շաբաթ (օգոստոսի 1-6-ը) Հայաստանի բանկերի կողմից տրամադրվել է 35.6 մլրդ դրամի և 68.6 մլն դոլարի վարկեր: Նախորդող շաբաթվա համեմատ (հուլիսի 25-30-ը) դրամով տրամադրված վարկերի ծավալը նվազել է 2%, իսկ դոլարով տրամադրված վարկերի ծավալը`21.4%:

Հիշեցնենք, որ 2015 թվականին արտարժույթի մանրածախ շուկայում դրամը դոլարի նկատմամբ 477 դրամից թուլացավ մինչև 482 դրամ/դոլար մակարդակ, եվրոյի նկատմամբ` 571,5-ից մինչև 529 դրամ / եվրո մակարդակ, իսկ ռուսական ռուբլու նկատմամբ` 8.2-ից մինչև 6.9 դրամ/ռուբլի մակարդակ: Ընդ որում, դեկտեմբերին 14-28-ը Կենտրոնական բանկը գրեթե ամեն օր միջամտում էր շուկային: Դրամի արժեզրկումային տրամադրությունները  դիտվում էին երկրի արտաքին առևտրի շրջանառության անկմանը զուգահեռ (մոտ 20.6%), այդ թվում, ներմուծումը կրճատվեց մոտ 26.5%, արտահանումը` մոտ 3.9%, իսկ դեպի Հայաստան դրամական փոխանցումների ներհոսքը կրճատվեց ավելի քան 30%, և այդ ամենը տեղի է ունենում բնակչության առանց այն էլ ցածր վճարունակության և երկրի տնտեսական ցածր ակտիվության պայմաններում: 2016 թվականից Հայաստանի արտարժույթի մանրածախ շուկայում ՀՀ դրամը ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ կրկին սկսվեց արժեզրկվել, փետրվարի 12-ին դոլարի նկատմամբ արժեզրկվելով մինչև 496 դրամ/դոլար մակարդակ, բայց մարտին սկսեց ամրապնդվել և մարտի 25-ին հասավ 482 դրամ/դոլար մակարդակ, ընդամենը դանդաղեցնելով եվրոյի և ռուբլու նկատմամբ արժեզրկումը: Հետագայում, ապրիլի կեսերից դրամը դոլարի նկատմամբ սկսեց ամրապնդվել, ապրիլի 29-ին`479 դրամ/դոլար մակարդակում, շարունակելով այդ միտումները նաև մայիսին: Մայիսի 31-ին դրամն ամրապնդվեց 478 դրամ/դոլար մակարդակում, եվրոյի նկատմամբ` 532 դրամ/եվրո, իսկ ռուբլու նկատմամբ` 7.3 դրամ/ռուբլի մակարդակներում: Հունիսի առաջին կեսը ՀՀ դրամի համար զուսպ դեվալվացիոն էր, բայց հետո տեղի ունեցավ ամրապնդում`հունիսի 30-ին դրամը դոլարի նկատմամբ ամրապնդվեց 477 դրամ/դոլար մակարդակում, եվրոյի նկատմամբ` 529 դրամ/եվրո, իսկ ռուբլու նկատմամբ` 7.4 դրամ/ռուբլի մակարդակում: Հուլիսին դրամը դոլարի նկատմամբ պահպանվեց 477 դրամ/դոլար, եվրոյի նկատմամբ`532 դրամ/եվրո, իսկ ռուբլու նկատմամբ`7.1 դրամ/ռուբլի մակարդակներում: Օգոստոսի 1-12-ը դրամը դոլարի նկատմամբ ամրապնդվեց 476 դրամ/դոլար մակարդակում, եվրոյի նկատմամբ` 531 դրամ/եվրո մակարդակներում, իսկ ռուբլու նկատմամբ արժեզրկվեց մինչև 7.4 դրամ/ռուբլի մակարդակ: