Փորձագետ. Առաջիկայում պետք չէ սպասել անշարժ գույքի շուկայի նշանակալից աշխուժությանը, բայց գների անկումը կանգ կառնի

Արմինֆո. Առաջիկայում պետք չէ սպասել անշարժ գույքի շուկայի նշանակալից աշխուժությանը, սակայն, կես տարվա ընթացքում գների անկումը պետք է կանգ առնի: ԱրմԻնֆո գործակալության թղթակցի հետ զրույցում նման կանխատեսում է արել «Բարս» անշարժ գույքի գործակալության տնօրեն Մարինա Չատինյանը: Իր դրական սպասումները նա կապում է նոր կառավարության հետ: «Եթե մենք հանդիպեինք մեկ ամիս առաջ, իմ կանխատեսումը կարող էր լինել ավելի վատ: Ես մեծ հույսեր եմ կապում նոր կառավարության հետ, և հավատում, որ այն կհաղթահարի իր առջև դրված լուրջ խնդիրները»,-նշել է նա, հղում կատարելով նախորդ կանխատեսմանը, կապված 2 տարիների համար շուկայի ստագնացիոն վիճակի շարունակության հավանականության հետ: Ըստ Չատինյանի, առաջիկա կես տարին կլինի որոշիչ: «Գների աճի առումով հստակ նախադրյալներ չկան, բայց փոփոխություններ կլինեն, և հույս ունենք, որ դրանք կլինեն դրական»,-ընդգծել է նա:

Շուկայի ներկայիս վիճակը փորձագետը հիմնականում պայմանավորում է երկրի ներքին վիճակով, տնտեսական և քաղաքական անկայունության համատեքստում: Մյուս երկրներում, նշել է նա, անշարժ գույքի գներն աճում են, շուկան չի լճանում, իսկ Հայաստանում առաջարկը մի քանի անգամ գերազանցում է պահանջարկը, գործարքների քանակը վերջին 2 տարիներին կրճատվել են մի քանի անգամ, իսկ ակտիվությունը հիմնականում ցուցադրում է երկրորդային շուկան, ինչը պայմանավորված է գների անկումով, կապված բնակարանների շինարարության կրճատման հետ: Էական դեր է խաղում նաև անշարժ գույքի շուկայի ապագայի անորոշությունը, ինչն անդրադառնում է գործարքների ակտիվության վրա: «Այսօր շատերն են վաճառքը հետաձգում մինչև լավ ժամանակներ: Միևնույն ժամանակ, այս հարցում մեծ դեր է խաղում նաև ռուսական գործոնը, մասնավորապես, ՌԴ տնտեսության թուլացումը: «Ռուսաստանի հայկական սփյուռքի մոտ, ֆինանսական վիճակի վատթարացման պատճառով, զգալիորեն նվազել է հետաքրքրությունը Հայաստանում անշարժ գույք գնելու նկատմամբ»,-նշել է նա:

Միևնույն ժամանակ, ըստ փորձագետի, հիփոթեքային վարկերի գործող դրույքները պարզապես կործանարար են: Եվրոպական զարգացած երկրներում այդ դրույքը չի գերազանցում 3%-ը, իսկ Հայաստանում այն կազմում է առնվազն 10%, ինչը չի համապատասխանում բնակչության կենսամակարդակին: «Հիփոթեքը չպետք է գերազանցի 5%-ը, բայց ներկայիս պայմաններու նույնպես բանկերը զիջումների չեն գնում: Որպես արդյունք, դատական հայցերի կեսը բանկերի կողմից գույքի առգրավման վերաբերյալ է»,-ասել է փորձագետը: «Բարս» գործակալությունում «Մատչելի բնակարան երիտասարդներին» պետական ծրագրով հիփոթեքային պայմանագարերի թիվը չի գերազանցում 3%-ը, ինչը խոսում է ծրագրի անարդյունավետության մասին: «Գործակալությունում շատ փոքր տոկոս են կազմում հիփոթեքային պայմանագրերը, և ընդհանրապես, վերջին 2 տարիներին անշարժ գույքի գործարքների քանակը չի ավելանում»,-պարզաբանել է նա:

Փորձագետը նշել է, որ ճգնաժամի ընթացքում անշարժ գույքը վաճառվում է միայն մեծ անհրաժեշտության դեպքում: «Այսօր քաղաքում շատ են դատարկ բնակարանները, որոնք վաճատվում են, կամ տրվում վարձով»,-մեկնաբանել է Մ.Չատինյանը: Բայց գների իջեցումը չբերեց շուկայի աշխուժացման: Նա նշել է նաև, որ էժանացել է նաև հողի գինը շրջաններում: «Էժանացման հետ միասին իջել է նաև գործարքների քանակը»,-նշել է նա:

Ըստ Չատինյանի, գլոբալ ճգնաժամը և մի փոքր անհաջող կառավարումը երկրի ներսում ձևավորեցին ներկայիս իրավիճակը: 2007 թվականին, տնտեսական իրական վերելքի հատվածում, անշարժ գույքի գները բարձր էին, շուկան բավականին ակտիվ էր: Շուկան վերականգնելու համար առաջին հերթին անհրաժեշտ է ունենալ`կարգավորված իրավիճակ սահմանի վրա, տնտեսական և քաղաքական կայունություն, ինչպես նաև ներդրումների գրավչություն և պաշտպանվածություն:

Սակայն, ինչպես վկայում են Անշարժ գույքի կադաստրի պետական ​​կոմիտեի տվյալները, Հայստանում բնակարանի միջին շուկայական գինը տարեկան կտրվածքով աճել է ընդամենը 0.2%, 2016-ի օգոստոսին կազմելով 184.6 հազ. դրամ /քմ: Ըստ պաշտոնական տվյալների, բազմաբնակարան շենքերում բնակարանների գները միջին հաշվով մեկ տարում բարձրացել են 0,3%, մինչև 180.8 հազ դրամ / 1քմ (եռամսյակային աճը`0,04%): Մասնավորապես, բնակարանի գները Երևանում կազմել են 274,9 հազ. դրամ / 1 քմ (տարեկան աճը`0,2%), իսկ մարզերում`86.8 հազ. դրամ / 1 քմ (տարեկան աճը`0,4%:

Մինչդեռ, մասնավոր տների գներն աճել են 0,5%, մինչև 188.4 հազ դրամ / 1քմ: Իսկ մայրաքաղաքում տարեկան և եռամսյակային աճը եղել է չնչին, և միջին արժեքը կազմել է 286,7 հազ. դրամ / 1քմ, մինչդեռ մարզերում 1 քմ տարածքի գինը մասնավոր տներում մեկ տարում ավելացել է 0,1%, մինչև 89.9 հազ դրամ, եռամսյակային աճը`0.02%: Ընդհանուր առմամբ, մայրաքաղաքում 1 քմ բնակելի տարածքի գինը տարեկան կտրվածքով աճել է 0,1%, մինչև 280.8 հազ. դրամ, իսկ մարզերում այս ցուցանիշը կազմել է 88,4 հազ. դրամ:

Ըստ Կադաստրի տվյալների, Երևանում բնակարանների ամենաբարձր գներն արձանագրվել են Կենտրոն համայնքում - 428.3 հազար դրամ / 1 քմ, տարեկան աճը`0.1%: Այնուհետև հաջորդում է Արաբկիրը - 357.3 հազ. դրամ / 1քմ, տարեկան աճը` 0,2%: Այս համայնքներում ավանդաբար ամենաբարձր գներն են արձանագրվել նաև մասնավոր տներում: Մասնավորապես, Կենտրոն - 476,4 հազ. դրամ /1քմ և Արաբկիր - 383.2 հազար դրամ /1քմ, չնչին եռամսյակային և տարեկան աճով`0,05%:

Բնակարանային ամենացածր գները մայրաքաղաքում արձանագրվել են Նուբարաշենում - 157.3 հազար դրամ / 1քմ (տարեկան աճը`0.2%, եռամսյակի աճը`0.04%), իսկ գները մասնավոր տներում կազմել են 150,8 հազար դրամ / 1 քմ, (առանց տարեկան և եռամսյակային փոփոխության):

Մարզերում մասնավոր տների ամենաբարձր գներն արձանագրվել են Ծաղկաձորում (Կոտայքի մարզ) - 305 հազար դրամ / 1քմ (առանց տարեկան և եռամսյակային փոփոխության), Աբովյանում (Կոտայքի մարզ) - 157,4 հազար դրամ / 1քմ (տարեկան աճը`0.2%) և Վաղարշապատում - 153.2 հազար դրամ / 1քմ (տարեկան աճը`անփոփոխ): Մարզերում բազմաբնակարան շենքերի բնակարանների գներով առաջատարաներն են` Ծաղկաձորը - 292.4 հազ. Դրամ / 1քմ (տարեկան աճը`անփոփոխ), Աբովյանը - 155.2 հազ. դրամ / 1քմ (տարեկան աճը`անփոփոխ) և Վաղարշապատը - 154.2 հազար դրամ / 1քմ (տարեկան աճը`0.1%):