Երկուշաբթի, 26 Հունիսի 2017 15:39
Կարինա Մելիքյան

ՀՀ ԿԲ. 2016 թվականին կտրուկ ակտիվացավ պետբյուջեի դեֆիցիտի ֆինանսավորումը ներքին աղբյուրների հաշվին

ՀՀ ԿԲ. 2016 թվականին կտրուկ ակտիվացավ պետբյուջեի դեֆիցիտի ֆինանսավորումը ներքին աղբյուրների հաշվին

Արմինֆո. 2016 թվականին տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ ուժն էին ծառայությունների ոլորտը և արդյունավերության հատվածը, իսկ համախառն պահանջարկի տեսանկյունից արձանագրվեց սպառման և արտահանումների ծավալների աճ: Ինչպես նշվում է ՀՀ Կենտրոնական բանկի 2016 թվականի պետբյուջեի կատարման զեկույցում, ընթացիկ հաշվի դեֆիցիտը 2016-ին կազմել է ՀՆԱ-ի 2.7%, պահպանվելով նախորդ տարվա մակարդակում: Ընդլայնված հարկաբյուջետային քաղաքականության արդյունաում պետբյուջեի դեֆիցիտը 54.4% գերազանցեց կանխատեսված մակարդակը, ինչը 5.5%-ով մեծացրեց դեֆիցիտի և ՀՆԱ-ի հարաբերակցությունը: Արդյունքում, պետական պարտքը կազմեց ՀՆԱ-ի 56.7%-ը:

Բյուջեի եկամտային մասը 2016 –ին ապահովվեց ուղղակի հարկերից, հիմնականում, եկամտահարկի, շահութահարկի, ինչպես նաև ակցիզային հարկի, շրջանառության հարկի և նպատակային սոցիալական վճարների հաշվին: Դրան զուգահեռ կրճատվեցին ԱԱՀ, մաքսային տուրքերի, բնապահպանական վճարների գծով մուտքերը: Հարկերի և տուրքերի մասնաբաժինը ՀՆԱ-ի կառուցվածքում 2016-ին հասավ 21.3% -ի: Հարկերի առաձգականության գործակիցն աճեց 1.6%, 2015-ի 0.1%-ից: Պետական ​​բյուջեի ընթացիկ ծախսերն աճեցին 3.5%, իսկ ոչ ֆինանսական ակտիվներով ծախսերը`1,7%:

Արդյունքում, պետական ​​բյուջեի եկամուտային մասի ավելի ցածր կատարումը (92%), ծախսային մասի համեմատ (ավելի քան 99%), դեֆիցիտը ձևավորեցին 278 մլրդ դրամ մակարդակում, նախատեսված 180 մլրդ դրամի փոխարեն: Նախատեսված մակարդակը գերազանցող տարբերությունը ֆինանսավորվեց պետական պարտատոմսերի տեղաբաշխման և արտաքին աղբյուրներից ներգրավված վարկերի հաշվին, ընդ որում, նախատեսվածից ավելի ծավալներով: Դա 2016-ին հանգեցրեց դեֆիցիտի ֆինանսավորման աղբյուրների հարաբերակցության էական փոփոխության`ներքին աղբյորներից - 38.6%, իսկ արտաքին աղբյուրներից - 61.4%, 2015-ի, համապատասխանաբար, 4,7% և 95.3% փոխարեն:

Պետբյուջեի դեֆիցիտի ֆինանսավորման ծավալների աննախադեպ աճը ներքին աղբյուրների հաշվին պայմանավորված էր ՀՀ ԿԲ կողմից 2016-ին իրականացված ընդլայնված դրամավարկային քաղաքականությունով, հավելյալ իրացվելիության էական աճով բանկային համակարգում, որն ուղեկցվեց տոկոսադրույքների իջեցումով, ինչը պետական պարտատոմսերի նկատմամբ ձևավորեց զգալի պահանջարկ: Արդյունքում, շրջանառվող պետպարտատոմսերի ծավալը 2016-ին աճեց 58,5%, մինչև 187.6 մլրդ դրամ, նախատեսված 42 մլրդ-ի փոխարեն: Պետպարտատոմսերի եկամտաբերությունը 2016-ին կազմեց 13.15%, 2015-ի` 13.99% փոխարեն: Իսկ դրանց ժամկետայնությունն աճեց մինչև 2208 օր, 2015-ի`2065 օրվա փոխարեն, մարման ծանրաբեռնվածությունը բաշխելով մինչև 2036 թվականը: Ընդ որում, 2016-ի դեկտեմբերին, 2015-ի նույն ժամանակահատվածի համեմատ, կարճաժամկետ պետական ​​պարտատոմսերի միջին եկամտաբերությունը նվազեց մոտ 5 տոկոսային կետով, մինչև 6.9%, միջնաժամկետներինը` 5.4 տոկոսային կետով, մինչև 10.1%, իսկ երկարաժամկետներինը`3.7 տոկոսային կետով, մինչև 12.9%:

Գնաճը 2016-ին մնաց ցածր մակարդակում, Կենտրոնական բանկի կանխատեսվածից ցածր: Ներքին գների վրա հիմնականում ազդեցին արտաքին շուկաների գնանկումային միտումները, դրամական փոխանցումների շարունակվող անկումը և սննդամթերքի ցածր գները: Կենտրոնական բանկը, միջավայրը գնահատելոց որպես սակավ գնաճային,  մեկ տարվա ընթացքում ընդլայնված դրամավարկային քաղաքականություն, 2016-ին  վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքն ընդհանուր առմամբ իջեցնելով 2,5 տոկոսային կետով`մինչև 6.25%: Դրամավարկային պայմանների մեղմումը հանգեցրեց տոկոսադրույքների նվազմանը ֆինանսական շուկայում, ինչպես նաև պետպարտատոմսերի եկամտաբերությանը: Այսպես, պետպարտատոմսերի միջին կշռված եկամտաբերությունը 2016-ին կազմեց 11.1% (2015-ին `14,6%): IV եռամսյակից սկսվեց վերականգնգվել համախառն պահանջարկը, չեզոքացնելով դեֆլյացիոն միտումները, ինչի արդյունքում գնաճը կազմեց 2.7%, նախորդ տարվա 1,9% -ի փոխարեն, իսկ 2016-ի հունվար-դեկտեմբերին արձանագրվեց 1,1% դեֆլյացիա:

Երկարաժամկետ հեռանկարում, ելնելով կայուն տնտեսական աճի հիմքերի ապահովման առաջնահերթությունից, Կենտրոնական բանկը առանձնապես կարևորում է ՀՀ կառավարության ծրագրերի հետևողական և արդյունավետ իրականացումը, որոնք ուղղված են ներդրումների խրախուսմանը և ենթակառուցվածքային բարեփոխումներին:

Հիշեցնենք, որ Համաշխարհային բանկը (ՀԲ) 2017 թվականին Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճը կանխատեսում է 2,7%, 2018-ի համար`3.1%, իսկ 2019-ին `3.4%: ՀՀ պետական ​​բյուջեով ՀՆԱ աճը 2017-ին նախատեսված է 3,2%: Ըստ ՀՀ ԿԲ նորացված կանխատեսման, 2017-ին Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճը կկազմի 3,2-4,4%, ԱՄՀ կանխատեսդմամբ` 2.9%, Fitch- 2.1%, ԵԱԶԲ - 2.9% և Ասիական Զարգացման Բանկ - 2 2%: Ըստ ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների, Հայաստանի ՀՆԱ-ն 2016-ին աճել է 0,2% և կազմել 5.068 տրլն դրամ ($ 10.5 մլրդ), ինչի արդյունքում արտաքին շրջանառության ծավալն աճել է 7,4%, մասնավորապես արտահանումը`20%, իսկ ներմուծումը`1.6%: ՀՀ պետական պարտքը  2016 թվականին աճել է 16% (մինչև $ 5.9 մլրդ), ընդ որում, արտաքին պարտքն աճել է 11% (մինչև $ 4.8 մլրդ), իսկ ներքին պարտքը`49.3% (մինչև $ 1.14 մլրդ):

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     


Նորություններ


Արտ. փոխարժեքները
07.04.2020
RUB6.620.04
USD499.37-2.18
EUR543.060.68
GBP614.92-1.84
CAD356.260.73
JPY45.79-0.14
CNY70.39-0.15
CHF513.230.07



Փնտրել ըստ օրերի

Պետական պարտատոմսեր

Issue volume

10 billion

Volume of T-bills for placement

200 million

Volume of submitted competitive applications

200 million

Volume of satisfied bids

200 million

Yield at cut-off price

 5.8314%

Maximum yield

 5.8314%

Мinimum yield

 5.8314%

Weighted average yield

 5.8314%

Number of participants

2

The maturity date of T-bills

03.02.2020

ArmEx

 

СПРОС (Покупка)

USD

Средневзв. Цена

482,00

ПРЕДЛОЖЕНИЕ (Продажа)

  USD

Средневзв. Цена

-

СДЕЛКИ

USD

Цена откр.

482,00

Цена закр.

482,00

Мин. Цена

482,00

Макс. Цена

482,00

Ср/взв. Цена

482,00

-0,16

Кол-во сделок

1

Объем (инвал.)

200 000

0бъем (драм)

96 400 000