Փորձագետ. Առաջին կիսամյակում Հայաստանի անշարժ գույքի շուկան սկսել է վերականգնման թույլ նշաններ ցույց տալ

Արմինֆո.2017 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանի անշարժ գույքի շուկան, ի հեճուկս գների տևական լճացմանը, սկսել է ցուցադրել վերականգնման թույլ նշաններ: «Բարս» անշարժ գույքի գործակալության տնօրեն Մարինա Չատինյանի ասելով, անշարժ գույքի օբյեկտների նկատմամբ հետաքրքրության աճ է դիտվում շուկայի բոլոր հատվածներում` սկսած նորակառույցներից և վերջացրած հողամասերով:

ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում մեկնաբանելով իրավիճակը` փորձագետը հաղորդել է, որ առայժմ չկա նախաճգնաժամային շրջանի աշխուժությունը, և, այդուհանդերձ, այսօր զգացվում է իրական տեղաշարժ: Անշարժ գույքի շուկայի չափավոր վերականգնման առանցքային պահերից մեկը փորձագետը համարել է սեզոնային գործոնը, որն ուղեկցվում է սփյուռքահայերի ներհոսով, ովքեր բնակարաններ են վարձակալում Հայաստանում հանգստի շրջանում: Սակայն, Չատինյանի ասելով, շուկայում նման աշխուժությունը նորություն չէ, այլ բնորոշ է հայաստանյան շուկային` ամեն տարի ամռան շրջանում: Պահպանելով առավել լավատեսական հայացքներ` Մ.Չատինյանը չի բացառում դիտվող դրական միտումների տևականությունը և սեզոնային գործոններից կախվածության  բացառումը: Սակայն փորձագետը դժվարացել է միջնաժամկետ/կարճաժամկետ կանխատեսումներ կատարել անշարժ գույքի օբյեկտների գների դինամիկայի վերաբերյալ: Նրա կարծիքով, դրա համար անհրաժեշտ են լուրջ տնտեսական հիմնավորումներ, մասնավորապես, նոր աշխատատեղերի ստեղծում, հարկային դաշտի ազատականացում և այլն: «Իրավիճակն, իհարկե, ավելի լավ է, քան մեկ տարի առաջ, սակայն էական տեղաշարժեր առայժմ չեմ տեսնում: Ի դեպ, եթե այն, ինչ մեր կառավարությունը մտադիր է իրագործել, արվի խելամտորեն և արդյունավետ, ապա իրավիճակը ժամանակի ընթացքում կբարելավվի», - նշել է նա:

Այդ համատեքստում որպես դրական ազդող գործոն, փորձագետը նշել է, թիվ 33 թաղամասի կառուցապատման նախագիծը (Ֆիրդուսի շուկայի տարածքը), որտեղ կհայտնվեն ստորգետնյա բազմահարկ ավտոկայանատեղիներ, նոր փողոցներ, հանրային և սպասարկման օբյեկտներ, գործարար կենտրոններ և հյուրանոցներ: «Երբ ընթանում է շինարարություն, դա խթան է բիզնեսի բոլոր տեսակների համար: Կհայտնվեն նորակառույցներ, կլինեն ներդրումներ, կստեղծվեն աշխատատեղեր, և այդ ամենը տնտեսական աշխուժություն կմտցնի, առաջին հերթին, մայրաքաղաքում», - ասել է Մ. Չատինյանը: Միևնույն ժամանակ, նրա կարծիքով, Հայաստանում գների կայունացման վրա կարող է ազդել բնակչության արտահոսքի նվազումը` նկատի առնելով արտասահմանում դիտվող անկայունությունը:

Խոսելով «Բարս» գործակալության գործունեության մասին` տիկին Չատինյանը նշել է, որ 2017 թվականի առաջին կիսամյակում  տարեկան կտրվածքով 10%-ով ավելացել է անշարժ գույքի օբյեկտների վաճառքը: Նրա ասելով, դրական դինամիկան պայմանավորված է, առաջին հերթին, անշարժ գույքի առաջնային շուկայի նկատմամբ հետաքրքրության մեծացմամբ, մինչդեռ նախորդ տարի պահանջարկի տեսանկյունից ավելի աշխույժ էր երկրորդայինը: Այդ առնչությամբ նա նշել է էլիտար բնակարանների բացառիկ վաճառքները քաղաքի լավագույն մասերից մեկում` Կասկադի վերին ձախ լանջին գտնվող բնակարանային համալիրում: Միայն մեկ ամսվա ընթացքում, նրա ասելով, վաճառվել է երեք բնակարան, ինչը լավ ցուցանիշ է նման ժամանակահատվածում: Բացի այդ, որոշակի հետաքրքրություն կա գյուղատնտեսական հողամասերի և առևտրային անշարժ գույքի նկատմամբ, ինչը որոշ աստիճանով, նրա ասելով, պայմանավորված է տնտեսության դրական միտումներով: Միևնույն ժամանակ, տիկին Չատինյանը չի բացառել հիփոթեկային շուկայի աշխուժացման հավանականությունը` նկատի ունենալով Կասկադ համալիրում  8,8% տարեկան տոկոսադրույքով հիփոթեկով բնակարանների տրամադրման շուրջ ֆինանսական կառույցների և գործակալության միջև ձեռք բրված պայմանավորվածությունը:  «Երևանյան չափանիշներով դա շատ լավ ցուցանիշ է: Ծրագիրը շուտով կգործարկվի, և հիփոթեկի շուկան պետք է աշխուժանա», - պարզաբանել է նա:

Վերադառնալով պաշտոնական տվյալներին` «Բարս» գործակալության ղեկավարը նշել է, որ ՀՀ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեն գնորդին փոքր-ինչ ապակողմնորոշող  հաշվարկներ է վարում: «Միջին տվյալներ ներկայացնելն արմատապես ճիշտ չէ: Ինչպե՟ս կարելի է միջին հանել նորակառույցների, պանելային շենքերի, «խռուշչովկաների և այլ գներից և այդ տվյալներն օգտագործել որպես գնագոյացման գործոն», - փաստել է փորձագետը: Ամփոփելով զրույցը` տիկին Չատինյանը նշել է, որ անշարժ գույքի շուկայում տեղաշարժը 2017 թվականի առաջին կիսամյակում թեև թույլ, սակայն, այնուամենայնիվ, զգալի է, քանի որ նախորդ շրջանի համեմատ շոշափել է շուկայի բոլոր հատվածները:

Այդուհանդերձ, ՀՀ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի տվյալներով, 2017 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանում բնակարանների միջին շուկայական արժեքը նվազել է տարեկան 1%-ով, իսկ առաջին կիսամյակում` 1,3%-ով, կազմելով 183.1 հազար դրամ /1քմ: Բազմաբնակարան շենքերի բնակարանները մեկ տարում (2017թ. առաջին կիսամյակին  2016թ. նույն ժամանակահատվածի համեմատ) միջին հաշվով էժանացել են 0,3%-ով, մինչև 180.5 հազար դրամ/1քմ (կիսամյակի ընթացքում անկումը 0,9%): Մասնավորապես, Երևանում բնակարանի գինը կազմել է  267.2 հազար դրամ/1քմ (տարեկան անկումը` 2,8%, իսկ կիսամյակայինը` 2,9%), իսկ մարզերում` 84.8 հազար դրամ/1քմ (ավելի էական տարեկան անկումով` 3%, կիսամյակի ընթացքում 5% անկում):

Մինչդեռ առանձնատների գները 2017 թվականի առաջին կիսամյակում միջին հաշվով նվազել են 1,6%-ով, մինչև 185.7 հազար դրամ/1քմ` կիսամյակի ընթացքում 1,7% անկման պայմաններում: Մարզերում առանձնատան 1քմ արժեքը մեկ տարում և կիսամյակում նվազել է 1,6%-ով` մինչև 89.4 հազար դրամ:

Մայրաքաղաքում առանձնատան 1 քմ արժեքը  տարեկան նվազել է 1,6%-ով, մինչև 282 հազար դրամ/1 քմ` կիսամյակի ընթացքում 1,7% անկման պայմաններում: Ընդհանուր առմամբ, մայրաքաղաքում բնակելի անշարժ գույքի (բնակարանների և առանձնատների)  1քմ գինը տարեկան կտրվածքով նվազել է 0,16%-ով, կազմելով միջին հաշվով 279 հազար դրամ, իսկ կիսամյակի ընթացքում` 0,7%-ով:

Պետկադաստրի տվյալներով, Երևանում բնակարանի ամենաբարձր գները ավանդաբար Կենտրոն համայնքում են` միջին հաշվով 435.5 հազար դրամ/1քմ, 1,8% տարեկան աճով` կիսամյակի ընթացքում 1,7% աճի պայմաններում: Այնուհետև գալիս է Արաբկիրը, որտեղ բազմաբնակարան շենքում գինն արձանագրվել է 347.2 հազար դրամ/1քմ մակարդակում, տարեկան 2,7% և կիսամյակում 2,8% անկման պայմաններում: Տվյալ համայնքներում, նույնպես ավանդաբար, արձանագրվում են առանձնատների ամենաբարձր գները. Կենտրոն` 476.2 հազար դրամ/1քմ (տարեկան աճը 0,02%` կիսամյակի 0,03% անկման պայմաններում) և Արաբկիր` 381.6 հազար դրամ/1քմ, մեկ տարում և կիսամյակում 0,4% անկմամբ:

Մայրաքաղաքում բնակարանների ամենացածր գները պահպանվում են Նուբարաշենում, որտեղ բնակարանների գները հաշվետու ժամանակահատվախում կազմել են 156.8 հազար դրամ/1քմ (տարեկան անկումը` 0,4%, կիսամյակում` 0,2%), իսկ առանձնատների արժեքը` միջին հաշվով 150.4 հազար դրամ/1քմ (մեկ տարում և կիսամյակում 0,3% անկում):  

Մարզերում  առանձնատների ամենաբարձր գներն արձամագրվել են Ծաղկաձորում (Կոտայքի մարզ)`  302.7 հազար դրամ/1քմ (տարեկան և կիսամյակային անկումը 0,8%): Հետո գալիս են Աբովյանը (Կոտայքի մարզ)` 156.6 հազար դրամ/1քմ (տարեկան անկումը 0,4%, կիսամյակում` 0,5%) և Վաղարշապատը (Արմավիրի մարզ)` 151.6 հազար դրամ/1քմ (մեկ տարում և կիսամյակի ընթացքում 1% անկման պայմաններում): Մարզերում բնակարանների գների գծով առաջատար են վերը նշված քաղաքները. Ծաղկաձորը` 290.9 հազար դրամ/1քմ (մեկ տարում և կիսամյակում 0,5% անկում), Աբովյանը` 151.4 հազար դրամ/1քմ (մեկ տարում և կիսամյակում` 2,4% անկում) և Վաղարշապատը`143.2 հազար դրամ/1քմ (մեկ տարում և կիսամյակում 7,1% անկման պայմաններում):