Փորձագետ. Առանց ատոմային էներգետիկայի, Հայաստանի էներգետիկ հաշվեկշիռը հնարավոր չէ ապահովել

Արմինֆո. Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի նոր միջուկային էներգաբլոկի կառուցման մասին կարելի է խոսել 2026 թվականից հետո: Այդ մասին ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում  ասել է Արդյունաբերողների և գործարարների միության նախագահ Վազգեն Սաֆարյանը՝ մեկնաբանելով կառավարության ծրագրում նոր բլոկի կառուցման մասին հիշատակումների բացակայության մասին հարցը:

Ըստ որում, ինչպես ընդգծել է փորձագետը, ներկայումս կայանում իրականացվում է ՀԱԷԿ երկրորդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետի երկարացման ծրագիր, համաձայն որի՝ արդիականացումից հետո բլոկը կկարողանա գործել մինչև 2026 թ. վերջը՝ ապահովլով սպառողներին ընդունելի գնով էլեկտրաէներգիայով: Մինչ նշված ժամկետը Հայաստանը պետք է կողմնորոշվի նոր բլոկի կառուցման տարբերակների հարցում: «Կյանքը ցույց տվեց, որ առանց ատոմային էներգետիկայի, էներգետիկ հաշվեկշիռը հնարավոր չէ ապահովել»,- նշել է Միության ղեկավարը՝ ընդգծելով, որ ծրագրի իրականացման գլխավոր հարցը պետք է անվտանգության անհրաժեշտ մակարդակի ապահովումը լինի: Իսկ ատոմային էլեկտրակայանի հզորությունների՝ գեներացիայի այլընտրանքային աղբյուրներով հնարավոր փոխարինման վերաբերյալ բոլոր խոսակցություններն ընդամենը խոսակցություններ են: Խոսքը վերաբերում է այլընտրանքային էներգետիկային, ինչի զարգացումն անհրաժեշտ է, սակայն քամին կամ արևը, ի տարբերություն ատոմի, երբեք բիզնես չեն լինի: «Չի կարելի հաշվի չառնել նաև ԱԷԿ-ում արտադրվող էլեկտրաէներգիայի բավական ցածր սակագինը, ինչը Հայաստանի ներկայիս սոցիալ-տնտեսական պայմաններում խիստ կարևոր է»,- նշել է տնտեսագետը:

Վազգեն Սաֆարյանն ընդգծել է, որ ատոմային էներգետիկան նախատեսում է նաև մի ամբողջ գիտական կլաստերի ձևավորում: Այն նպաստում է գիտության և տեխնոլոգիաների զարգացմանը: «Դա շատ հեռանկարային ուղղություն կհանդիսանար ոչ միայն հայրենական գիտության զարգացման համար: Կշարունակվի գիտական կադրերի նախապատրաստման գործընթացը, կբարձրանա նաև ազգային անվտանգության բաղադրիչը»,- ասել է Միության ղեկավարը՝ ավելացնելով, որ այդ առումով նոր միջուկային էներգաբլոկի կառուցումը ճիշտ որոշում է, քանի որ ատոմային էներգետիկայի զարգացումը կհանգեցնի նաև միջուկային բժշկության, միջուկային գյուղատնտեսության և այլ ոլորտների զարգացման: Որպես օրինակ՝ նա նշել է Ուռուցքաբանության գերազանցության կենտրոնի ստեղծումը, ինչը ենթադրում է բժշկության բնագավառում միջուկային տեխնոլոգիաների կիրառում: 

Հայկական ԱԷԿ-ը գործում է ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարության կառավարման ներքո: Կայանում տեղադրված է ռուսական «ՎՎԷՌ-440ե նմուշի երկու էներգաբլոկ` 815 ՄՎՏ ընդհանուր հզորությամբ: ԱԷԿ առաջին բլոկը շահագործման է հանձնվել 1976 թվականին, իսկ երկրորդը` 1980 թվականին: 1989 թվականի սկզբին կայանը կոնսերվացվել էր քաղաքական նկատառումներով, իսկ 1995 թվականի սկզբին վերագործարկվել է ՀԱԷԿ ներկայում գորիծող երկրորդ բլոկը` 407,5  ՄՎտ հզորությամբ: ՀՀ կառավարությունը 2014 թվականի մարտին որոշում կայացրեց ՀԱԷԿ երկրորդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետի երկարաձման վերաբերյալ՝ կապված նոր  ատոմային էներգաբլոկի կառուցման հետաձգման հետ: «Ռոսատոմ» ընկերությունը հայ փորձագետների հետ միասին համաձայնել է աշխատել ծրագրի՝ 10 տարով երկարաձգման ուղղությամբ, մինչև 2026 թվականը: Նախատեսվում է, որ աշխատանքները կտևեն հինգ տարի և կավարտվեն 2019 թվականին: Ռուսաստանն այդ նախատակով հատկացրել է $ 270 մլն գումարի արտահանումային պետական վարկ և $ 30 մլն-ի դրամաշնորհի: