Հայաստանում ձևավորվել է արևային էներգետիկայի զարգացման նոր քարտեզ

Արմինֆո. Վարչապետի պաշտոնակատար Կարեն Կարապետյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ընթացքում քննարկվել են արևային էներգետիկայի զարգացման հեռանկարներն ու հնարավորությունները:

Էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների փոխնախարար Հայկ Հարությունյանը զեկուցել է, որ արևային կայանների կառուցման ծրագրի շրջանակում ձևավորվել է արևային էներգետիկայի զարգացման նոր քարտեզ, որի շրջանակում մշակվել է տարբեր վայրերում տարբեր հզորություննեով կայանների կառուցման վեց տեխնիկատնտեսական հիմնավորում, որոնցից մեկը եղել է Մասրիկ-1 ծրագիրը: Փոխնախարարը ներկայացնելով Մասրիկ-1 55 ՄՎ արևային կայանի կառուցման ներդրողների մրցույթի արդյունքները՝ նշել է, որ մրցույթը հայտարարվել է 2017 թվականի ապրիլին, փաթեթը ձեռք է բերել 7 տասնյակ ընկերություն, 20-ը դիմել է նախաորակավորման: Այս փուլն անցել է 10 ընկերություն, իսկ հինգը տվել է ծրագրի իրականացման առաջարկություն: Ըստ մրցույթի կանոնների՝ այն ընկերությունը կամ կոնսորցիումը, ով կառաջարկեր ամենացածր սակագինը, իրավունք կստանար իրականացնել Մասրիկ-1 55 ՄՎ արևային կայանի կառուցման ծրագիրը: Մրցույթի արդյունքներով ամենացածր սակագինը ներկայացրել է նիդեռլանդական Fotowatio Renewable Ventures B.V և իսպանական FSL Solar S.L. ընկերություններից կազմված կոնսորցիումը: Առաջարկված սակագինն է 0.0419 ԱՄՆ դոլար՝ առանց ԱԱՀ-ի (20.11 դրամ): Հայկ Հարությունյանը նշել է, որ այժմ նիդեռլանդական ընկերության հետ ընթանում են բանակցություններ, և առաջիկա շաբաթվա ընթացքում վերջինիս ղեկավարները ժամանելու են Հայաստան: Նախատեսվում է, որ Մասրիկ-1  արևային կայանի կառուցման պայմանագիրը պետք է ստորագրվի մինչ հունիսի մեկը, իսկ կառավարության հաջորդ նիստում ներկայացվելու է ծրագրի մրցույթի հաղթողի վերաբերյալ կառավարության որոշման նախագիծը:  Խորհրդակցությանն անդրադարձ է կատարվել արևային նոր կայանների կառուցման ծրագրերի իրականացմանը, քամու և հողմային էներգետիկայի զարգացմանն ուղղված քայլերին, կուտակիչ հզորություններ կառուցելու հնարավորություններին:

Կարեն Կարապետյանն ընդգծել է, որ մեր երկրում առկա են այլընտրանքային էներգետիկայի ոլորտում պետություն-մասնավոր համագործակցության մեծ ներուժ ու դրա իրացման լայն հնարավորություններ: Վարչապետի պաշտոնակատարի խոսքով՝ անհրաժեշտ է ակտիվ քայլեր իրականացնել այլընտրանքային էներգետիկայի զարգացման նոր ծրագրերի իրականացման ուղղությամբ, ինչը կնպաստի անվտանգ ու անկախ էներգետիկ համակարգի ամրապնդմանը:

Հիշեցնենք, որ ապրիլի 4-ին մամուլի ասուլիսի ժամանակ, պատասխանելով ԱրմԻնֆո-ի հարցին, Էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների փոխնախարար Հայկ Հարությունյանը հայտարարել էր, որ Գեղարքունիքի մարզի Մասրիկ համայնքում «Մասրիկ-1՚ արևային ֆոտովոլտային կայանը կապահովի հանրապետությունում արտադրվող էներգիայի ընդհանուր ծավալի 2 տոկոսը: Փոխնախարարի խոսքով, նախագիծը եզակի է այն առումով, որ արևային կայանը կառուցվելու է բացառապես մասնավոր հատվածի միջոցներով, ի տարբերություն համաշխարհային փորձի,  որում պետությունը պարտադիր ունի իր մասնակցությունը: Փոխարենը` պետությունը պարտավորվում է, որ 20 տարվա ընթացքում «Հայաստանի էլեկտրական ցանցերն՚ էլեկտրաէներգիա  կգնի առաջարկվող սակագնով: Միևնույն ժամանակ, ներդրողը 80 մլն դրամ կտրամադրի Մասրիկ համայնքին` սեփական կարիքների համար ներդրումային նախագծեր իրագործելու նպատակով, և տարեկան լրացուցիչ 6 մլն դրամ կփոխանցվի համայնքային բյուջե` հողահարկի և գույքահարկի տեսքով: Շինարարության գործընթացում կստեղծվի լրացուցիչ 50 աշխատատեղ, իսկ շահագործման ընթացքում` 20 մշտական աշխատատեղ: Արևային կայանի կառուցման ծրագիրը, Էներգետիկ  ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարարության ներկայացուցչի ասելով, կոտրել է բոլոր այն կարծրատիպերը, որ էներգիայի վերականգնվող աղբյուրների այդ տեսակը թանկարժեք է, և դեռ շատ ժամանակ կպահանջվի Հայաստանում այդ տեխնոլոգիաների ներդրման համար: Մինչդեռ, արդեն այսօր ակնհայտ է, որ էլեկտրաէներգիա արտադրող այդ օբյեկտի առաջարկած սակագինը ցածր է միջին կշռված սակագնից և կարող է դրական անդրադառնալ վերջնական սպառողական սակագնի վրա, եթե էլեկտրաէներգիայի արտադրության ընդհանուր զանգվածում դրա բաժինն ավելանա: Աելի վաղ ԱրմԻնֆո-ն հաղորդել էր, որ Հայաստանում արևային էլեկտրակայանների կառուցման ծրագրի ընդհանուր արժեքը կազմում է 129 մլն դոլար։