Երեթշաբթի, 14 Հունվարի 2020 19:24
Կարինա Մելիքյան

AmRating: Աճող ոչ թանկ հիփոթեքը խթանվում է անշարժ գույքի գների կայուն աճով

AmRating: Աճող ոչ թանկ հիփոթեքը խթանվում է անշարժ գույքի գների կայուն աճով

Արմինֆո. Հայաստանի բանկային համակարգի մանրածախ վարկային պորտֆելի աճը վերջին ամիսներին սկսել է առավելապես հիմնվել եւ պահպանվել աճող հիփոթեքով, որն, իր հերթին, "մտրակվում է" անշարժ գույքի գների կայուն բարձրացման միտումով:

 

AmRating ազգային վարկանշային գործակալության վերլուծաբանների համաձայն,  հիփոթեքը վերստին, 2009 թվականի ճգնաժամից հետո, դառնում է շահավետ ներդրումային ավանդ, ինչի մասին խոսում է վերջին տարիներին բնակարանների վարձակալության աննախադեպ աճը անշարժ գույքին առնչվող գործարքների կառուցվածքում: Այսպես, ՀՀ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի տվյալներով, անշարժ գույքի վարձակալության գործարքների աճը տարեկան կտրվածքով կազմել է շուրջ 40%, մինչդեռ առքուվաճառքի գործարքների աճը կազմել է 11% - ից քիչ ավելի:

 

Այս գործոնը վերլուծաբաններին դրդում է ենթադրության, որ անշարժ գույքի գների կայուն աճը մոտ ապագայում էական խթան կհաղորդի հիփոթեքային վարկավորման զարգացմանը: Դրան կնպաստեն նաեւ հիփոթեքային վերաֆինանսավորման եւ վարկավորման մեղմ պայմաններով տոկոսադրույքների պետական սուբսիդավորման պետական ծրագիրը, որոնք թույլ են տալիս զգալիորեն ընդլայնել պոտենցիալ վարկառուների բազան: Որպես արդյունք, կարծում են վերլուծաբանները, ամենամոտ հեռանկարում Հայաստանը կբախվի հիփոթեքային տոկոսադրույքների աննշան ավելացող սրբագրմանը։

 

Դրա հետ մեկտեղ, ըստ գործակալության տվյալների, այսօրվա դրությամբ Հայաստանի բանկային համակարգը շարունակում է արագացված տեմպերով ավելացնել մանրածախ վարկավորման ծավալները՝  2019թ. դեկտեմբերին տարեկան մինչեւ 34 տոկոս, այդ թվում եւ հիմնականում հիփոթեքի հաշվին, որը բանկերի համախառն մանրածախ պորտֆելի կառուցվածքում վերջին տարվա ընթացքում աճել է 20 տոկոսից մինչեւ 28 տոկոս:

 

Ըստ ՀՀ ԿԲ տվյալների, 2019 թվականի հունվար-նոյեմբեր ամիսներին մանրածախ վարկավորման աճն արագացել է 27% - ից մինչև 28%, ընդ որում, բարձր տեմպերի պահպանումը հրահրել է հիփոթեքը, որի ծավալներն անցած տարվա 11 ամիսների ընթացքում աճել են 34,4% - ով՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 17,4% - ից: Մինչդեռ սպառողական վարկերի աճը, առանց հաշվի առնելու հիփոթեքը, դանդաղել է

 31% - ից մինչեւ 26%:

 

Սակայն,  AmRating-ի վերլուծաբաններն ուշադրություն են հրավիրում այն հանգամանքին, որ մանրածախ շուկայում նման "բումի" պայմաններում բանկային հատվածը զգալիորեն դանդաղեցրել է կորպորատիվ հաճախորդների ֆինանսավորման տարեկան աճը մինչև 4,9% ՝ 2018 թվի 16,4% - ից: Արդյունքում՝ կորպորատիվ վարկերի մասնաբաժինը բանկային համակարգի համախառն վարկային պորտֆելում շարունակել Է նվազումը 2018թ. դեկտեմբերի 66,7% - ից մինչև 2019թ. դեկտեմբերի 61,2% - ը, ինչին զուգընթաց մանրածախ վարկային պորտֆելի տեսակարար կշիռը աճել է 33,3% - ից մինչև 38,8%:

 

Տրանսֆերային խթանումը թուլանում է

 

Վերլուծաբանները նշում են, որ սպառողական վարկավորման աճի միտումը զուգորդվել է սպառողական ծախսերի աճի միտումով, որը պահպանվել է 2018թ. չնչին 1.7 տոկոսից մինչեւ2019թ. 10 ամիսներին 9 տոկոս մասնավոր փոխանցումների ներհոսքի արագացված աճով: Ընդ որում, հարկ է նշել, որ տրանսֆերտների կառուցվածքը աշխարհագրորեն մի փոքր վերափոխվել է. այժմ փողեչն առավել ակտիվորեն ստացվում ենԱՄՆ-ից, թեեւ ծավալով, ինչպես եւ նախկինում, Հայաստանի ավանդական "կերակրողը", ավանդաբար, մնում է Ռուսաստանը:   Ամենայն հավանականությամբ, հաշվի առնելով տնտեսական ակտիվության եւ Ռուսաստանի բնակչության իրական  եկամուտների ոլորտում շարունակվող լճացման վերաբերյալ միջազգային փորձագետների զուսպ գնահատականների առկայությունը, ընթացիկ տարում տրանսֆերտների շուկայի զգալի ակտիվացում ակնկալելու հարկ չկա:

 

Տնտեսության առանցքային ճյուղերի նկատմամբ տրամադրությունը հոռետեսական է

 

Հայաստանի տնտեսության առանցքային ճյուղերի նկատմամբ բանկերի տրամադրվածությունը դեռեւս հոռետեսական է։ Այդ մասին է վկայում արդյունաբերության և ագրոհատվածի վարկավորման տարեկան դինամիկայի վատթարացումը։ Այսպես, 2019թ. դեկտեմբերին արդյունաբերական հատվածում վարկային ներդրումների ծավալը միտումների վեկտորը նախորդ տարվա 16,4% աճից ծավալել է դեպի 3,2% անկում։  Ագրոսեհատվածը դեռ պահպանում է դրական դինամիկան, բայց արդեն տեմպերի կտրուկ դանդաղմամբ՝ 10,9%-ից մինչեւ 3,1%: Եվ դա այն դեպքում, երբ այդ ոլորտին աջակցություն է ցուցաբերվել սուբսիդավորման մի քանի պետական ծրագրերի գործարկմամբ։  Շինարարության հատվածի վարկավորումը նույնպես թուլացել է, ինչի մասին վկայում է տարեկան աճի կտրուկ դանդաղումը 26,3 տոկոսից մինչեւ 7,6 տոկոս: Նման իրավիճակ է դիտվում տրանսպորտի եւ կապի ոլորտի վարկավորման պարագայում, որի ծավալի տարեկան աճը նախորդ տարվա 32,5 տոկոսից հասել է ներկայիս 11,6 տոկոսին:

 

ՀՆԱ կառուցվածքում ծավալով գերիշխող առևտրի հատվածի և ծառայությունների ոլորտի վարկավորումը նույնպես աճում է թույլ տեմպերով՝ համապատասխանաբար 9% և 12%, նախորդ տարվա 8,2% և 24,7% - ի դիմաց։

 

Միևնույն ժամանակ, ՀՆԱ կառուցվածքի համաձայն, 2019 թվականի 11 ամիսների ընթացքում նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ երկրում արդյունաբերական արտադրության աճը 4,1 տոկոսից արագացել է մինչև 9,3 տոկոս: Ծառայությունների ոլորտի աճի տեմպերը նույնպես բավականին բարձր են՝ 14,8%, առևտրինը՝ 9,2%, շինարարությանը՝ 4,5%։

 

AmRating-ի վերլուծաբանները նշում են, որ ՀՆԱ-ի աճը (7,5% 2019թ. հունվար-նոյեմբերին) դեռ լավատեսության առիթ չի դարձել, իսկ վարկային միտումներն առայժմ

չեն համապատասխանում երկրում արդյունաբերական արտադրության աստիճանական վերականգնման ցուցանիշներին, չնայած վիճակագրության լավատեսական տվյալներին՝ ունենալով տարբեր ուղղվածություն։  Միանգամայն շոշափելի տնտեսական ակտիվությունը ոչ մի կերպ արտացոլում չի գտնում հաշվեկշիռներում։ Բանկերը շարունակում են մնալ չափազանց զուսպ լավատեսության մթնոլորտում, որի հիմնական պատճառը շարունակում է մնալ ինչպես Հայաստանի տնտեսության անհավասարակշիռ կառուցվածքը և ներդրումային ''ճողփյունի'' բացակայությունը, այնպես էլ համաշխարհային տնտեսության տագնապալի միտումները, որոնք կապված են գործընկեր երկրներում աճի դանդաղման եւ համաշխարհային առեւտրի քայքայվող ավանդական համակարգի հետ:

 

Առայժմ բանկերի մասնակցություն այդ գործընթացին վիճակագրորեն չի նկատվում, սակայն, չի բացառվում, որ արդյունաբերական արտադրության, ծառայությունների, առեւտրի եւ շինարարական հատվածի ցուցանիշների հետագա կայուն աճի դեպքում միջնաժամկետ հեռանկարում միջնորդական գործառույթի ակտիվացումմ իր մասին իմաց տա:

 

Տոկոսադրույքները "մտել են"  միջնաերկարաժամկետ կողմնային թրենդ

 

Ի տարբերություն նախորդ տարիների վարկային ռեսուրսների զգալի էժանացման, վերջին ամիսների ընթացքում ինչպես կորպորատիվ, այնպես էլ մանրածախ վարկերի տոկոսադրույքները, փաստորեն սառել են տեղում: Այսպես, սպառողական վարկերի տոկոսադրույքները, 2017-2018թթ. ընկած ժամանակահատվածում 16,3% - ից հասնելով 12,8% - ի, 2019թ. նոյեմբերին միջին հաշվով սառել են 12,6% - ի մակարդակում, դրամային վարկերի գծով՝ 13,6% - ի, դոլարային վարկերի գծով՝ 11,8% - ի մակարդակում: Հիփոթեքային վարկերի գծով դրանք կազմել են միջինը 10,2 տոկոս, դրամային վարկեր գծով՝ 10,8 տոկոս, իսկ դոլարային վարկերի գծով՝ մինչեւ 9,7 տոկոս։

 

Ինչպես կարծում են գործակալության վերլուծաբանները, չնայած ակտիվների որակի հետագա կորստի ռիսկերին, սպառողական վարկավորումը կմնա վարկային պորտֆելների աճի հիմնական դրայվերը: Չնայած գնաճային սպասումների բացակայությանը, նույնիսկ ԵԱՏՄ շրջանակներում բազմաթիվ մաքսային բացառումների 2020 թվականին ավարտված շրջանի որոշ ճնշման պայմաններում, բնակչության ցածր վճարունակության պայմաններում  տոկոսադրույքների զգալի աճ ակնկալելու հարկ չկա:

Հոդվածներ նույն թեմայից
AmRating. Սպառողական վարկերի աճող տոկսիկությունը դրդում է բանկերին բոլոր ձվերը մեկ զամբյուղում չդնել
 Երեթշաբթի, 10 2019 Դեկտեմբերի

Արմինֆո.Հայաստանի բանկային համակարգը 2019թ. նոյեմբերին էլ ավելի արագացրեց մանրածախ վարկավորման ծավալների տարեկան աճը՝ մինչև 36,3%, ինչը մեծապես պայմանավորված է սպառողական վարկավորման պահանջարկի բարձր ակտիվությամբ, այդ թվում՝ հիփոթեքի, որի մասնաբաժինը հասել է 27,5%-ի՝  ծավալների գրեթե 40% -ով աճի շնորհիվ:  Ըստ ՀՀ ԿԲ տվյալների ՝ 2018 թ. -ից մինչև ընթացիկ տարվա նոյեմբեր սպառողական վարկավորման աճի տեմպերը 11,1% - ից աճել են մինչև 30,9%:

Կենտրոնական բանկի հաշվետվությունը՝ վերլուծաբանների հայացքով
 Ուրբաթ, 6 2019 Դեկտեմբերի

Արմինֆո. Հայաստանի բանկերի ընդհանուր վարկային պորտֆելը 2019թ. նոյեմբերի 1-ի դրությամբ գերազանցել է 3.1 տրլն դրամը ($6.5 մլրդ)՝ դանդաղեցնելով տարեկան աճը՝ 21% - ից մինչեւ 15%: Ընդ որում՝ դրամային վարկերի ծավալը հասել է 1.5 տրլն դրամի ($3.2 մլրդ), իսկ արտարժութային վարկերի ծավալը ՝1,6 տրլն դրամ ($3.3 մլրդ): ՀՀ Կենտրոնական բանկի տվյալներով, վարկային պորտֆելի կառուցվածքում տարեկան աճի դանդաղում է նկատվել ինչպես դրամային, այնպես էլ՝ արտարժութային բաղադրիչներով: Այնուամենայնիվ, դրամային վարկերը բարձր աճ են արձանագրել 32,1% - ով (նախորդ տարվա 40,5% - ի դիմաց)՝ այն դեպքում, երբ արտարժութային վարկերի աճը չնչին է եղել ՝ 2,1% (նախորդ տարվա 9,6% - ի դիմաց)։

ԱրմԻնֆո-ն թողարկել է իր 100-րդ հոբելյանական բանկային տեղեկագիրը
 Երեթշաբթի, 3 2019 Դեկտեմբերի

Արմինֆո.ԱրմԻնֆո ՏԸ  ("Վարկանիշային մարքեթինգային տեղեկատվության գործակալություն) լույս է ընծայել և իր բաժանորդներին է տրամադրել "Հայաստանի բանկերի ֆինանսական վարկանիշները" հոբելյանական, հարյուրերորդ տեղեկատվական-վերլուծական եռամսյակային տեղեկագիրը:  "Սա համապատասխանում է երկրի ֆինանսական վերլուծության շուկայում ԱրմԻնֆո-ի ներկայության 25 տարիներին", - նշել է ԱրմԻնֆո-ի գլխավոր տնօրեն Էմանուիլ Մկրտչյանը:

Իրակա՞ն է արդյոք վատ վարկերի անկումը. Հաշվետվողականության նոր ստանդարտը վերջնականապես զրկեց  բանկերի հուսալիության ամբողջական գնահատման հնարավորությունից
 Հինգշաբթի, 28 2019 Նոյեմբերի

Արմինֆո.Հայաստանի բանկերի անցումը վարկային ռիսկի դասակարգման նոր ձեւաչափի (IFRS9-ով) վերջնականապես լղոզեց վարկային պորտֆելի իրական որակի և տոքսիկ վարկերի առկայության (NPL) պատկերը: Այս կարծիքին են AmRating ազգային վարկանիշային գործակալության վերլուծաբանները։

 Հինգշաբթի, 28 2019 Նոյեմբերի

Արմինֆո.

 Չորեքշաբթի, 21 2019 Օգոստոսի

Արմինֆո.

AmRating գործակալությունը եվրոպական Rating-Agentur ExpertRA GmbH-ի աջակցությամբ թողարկել է Հայաստանի բանկային համակարգի վերաբերյալ հերթական ամփոփումը
 Չորեքշաբթի, 29 2019 Մայիսի

Արմինֆո.2018 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսների ՙթավշյա հեղափոխության՚ հետ կապված  քաղաքական մրրկայնության ֆոնին Հայաստանի բանկային համակարգը ցույց տվեց հուսալիության բարձր աստիճան, որի վկայությունն են

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     


Նորություններ


Արտ. փոխարժեքները
25.02.2020
RUB7.31-0.12
USD478.33-0.09
EUR517.46-0.09
GBP621.404.33
CAD359.81-0.07
JPY43.330.35
CNY68.110.00
CHF487.69-0.10



Փնտրել ըստ օրերի

Պետական պարտատոմսեր

Issue volume

10 billion

Volume of T-bills for placement

200 million

Volume of submitted competitive applications

200 million

Volume of satisfied bids

200 million

Yield at cut-off price

 5.8314%

Maximum yield

 5.8314%

Мinimum yield

 5.8314%

Weighted average yield

 5.8314%

Number of participants

2

The maturity date of T-bills

03.02.2020

ArmEx

 

СПРОС (Покупка)

USD

Средневзв. Цена

482,00

ПРЕДЛОЖЕНИЕ (Продажа)

  USD

Средневзв. Цена

-

СДЕЛКИ

USD

Цена откр.

482,00

Цена закр.

482,00

Мин. Цена

482,00

Макс. Цена

482,00

Ср/взв. Цена

482,00

-0,16

Кол-во сделок

1

Объем (инвал.)

200 000

0бъем (драм)

96 400 000