Հինգշաբթի, 16 Հունվարի 2020 14:53
Կարինա Մելիքյան

RAEX-Europe-ը հաստատել է Հայաստանի վարկանիշը "BB -" մակարդակում՝ "դրական" կանխատեսմամբ

RAEX-Europe-ը հաստատել է Հայաստանի վարկանիշը "BB -" մակարդակում՝ "դրական" կանխատեսմամբ

Արմինֆո.  Եվրոպական RAEX-Europe վարկանիշային գործակալությունը հաստատել է Հայաստանի ինքնիշխան կառավարության (SGC) վարկանիշը "BB -" (կառավարության վարկունակության բավարար մակարդակ) մակարդակում՝ ազգային արժույթով եւ արտարժույթով:

Ինչպես նշվում է ԱրմԻնֆո-ին տրամադրված պաշտոնական մամլո հաղորդագրությունում, "դրական" կանխատեսմամբ Հայաստանի վարկանիշների հաստատումն արտացոլում է տնտեսական աճի պահպանվող բարձր տեմպերը, որոնց նպաստում են ֆիսկալ հաշվեկշռի կայունացումը եւ պետական պարտքի մակարդակի նվազեցումը: Բացի այդ, դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականության որակը մնում է արդյունավետ և համարժեք։

 

"Այդուհանդերձ, պետական պարտքը ենթակա է արժութային ռիսկերի և շարունակում է բարձրանալ։  Բացի այդ, տնտեսությունը կախված է ներմուծումից, հիմնական առևտրային գործընկերներից, ինչպես նաև արտերկրից դրամական փոխանցումներից ։  Վերջապես, վճարային հաշվեկշիռը մնում է բացասական, թուլացնելով երկրի արտաքին դիրքը, ինչը վարկանիշը զսպող առանցքային գործոններից մեկն է", - նշել է RAEX-Europe-ի վերլուծաբան Ելենա Կոլոկոլովան։

 

Տնտեսությունը զգալի աճ է ցուցադրում 2019 թվականին: Տնտեսությունը ցույց է տվել բարձր գործարար ակտիվություն 2019 թվականի երեք եռամսյակների ընթացքում, ինչը պայմանավորված էր զգալի ներքին սպառմամբ եւ ներդրումներով, հիմնականում, շինարարության հատվածում: Ինչ վերաբերում է արտադրությանը, ապա առավել աճը դիտվել է հանքարդյունաբերության ոլորտում, որտեղ արտադրությունը տարեսկզբից ի վեր աճել է 45.2% - ով: Այդուհանդերձ, էներգետիկ հատվածը, որը տնտեսության դիվերսիֆիկացման համար կարեւոր ճյուղ է համարվում, նույն ժամանակահատվածում կրճատվել է 3,5 տոկոսով։

 

2019 թվականի համար իրական ՀՆԱ-ի կանխատեսվող աճը կազմում է 6-7 տոկոս, ինչն ամենաբարձր ցուցանիշն է կովկասյան տարածաշրջանում: Lydian International օտարրեկրյա ընկերության կողմից Ամուլսարում իրականացվող ոսկու արդյունահանման խոշոր նախագիծը ներկայում բախվում է շրջակա միջավայրի պաշտպանության ոլորտում լիցենզավորման խնդիրներին: Չնայած դրան՝ ոսկու արդյունահանման նոր  ձեռնարկության բացումը դրական ազդեցություն կունենա տնտեսության աճի վրա։

 

Բանկային հատվածը մնում է կայուն: Առեւտրային բանկերը լավ կապիտալացված են եւ ունեն բավարար իրացվելիություն: 2019   թվականի հոկտեմբերի դրությամբ կարգավորիչ կապիտալի ցուցանիշը ըստ ռիսկի կշռված ակտիվների կայուն է՝ 17.5%-ի մակարդակում: Ժամկետանց վարկերի և վարկերի ընդհանուր ծավալի հարաբերակցությունը մնացել է կայուն՝ 5,2% մակարդակում, սակայն ակտիվների իրական որակը կարող է ավելի ցածր լինել վարկերի ընդհանուր զանգվածի աճի պատճառով։   Եկամտաբերության ցուցանիշները մնացել են զուսպ. 2019 թ. հոկտեմբերին ակտիվների շահութաբերությունը  կազմել է 1.7%, իսկ կապիտալի շահութաբերությունը՝ 11.1%., չնայած համապատասխանաբար 0.1 տ.կ. եւ 1.7 տ.կ.՝ տարեցտարի բարելավմանը:

 

Ակնկալվում է, որ ներքին վարկավորումը 2019 թվականին կաճի 4 տ.կ.-ով՝ մինչև ՀՆԱ-ի 67% - ը, քանի որ վարկերի ընդհանուր ծավալը տարեսկզբից աճել է 13% - ով: Դա, հիմնականում, առնչվում է մասնավոր անձանց ֆինանսավորմանը (27% աճ), այլ ոչ թե կորպորատիվ վարկավորմանը որն անհրաժեշտ է տնտեսության աճի համար։  Սպառողական վարկավորման արագ աճը վերահսկելու համար ՀՀ Կենտրոնական բանկը 2020 թվականի հունվարից  խստացրել է կապիտալի բավարարիության գործակիցը ՝ ներդնելով Բազել III-ի երեք ստանդարտ՝ համակարգային նշանակություն ունեցող բանկերի համար բուֆեր, կապիտալի պահպանման բուֆեր եւ հակացիկլային բուֆեր:  Նոր պահանջների նպատակն է նաև ստեղծել լրացուցիչ պահուստներ բանկային համակարգը արտաքին ցնցումներիցւ և ֆինանսական անկայունության ամրապնդումից պաշտպանելո  համար:

 

"Չնայած դրական միտմանը՝ ֆինանսական դոլարիզացիան նախկինի պես բարձր է մնում, քանի որ 2019 թվականի նոյեմբերին համախառն վարկերի 50% - ը եւ ռեզիդենտների համախառն ավանդների 47,3% - ը տրամադրվել է արտարժույթով։  Ավելին, ամբողջ բանկային համակարգի ակտիվների ավելի քան 42 տոկոսը կենտրոնացած է երեք խոշորագույն բանկերի վրա", - նշվում է RAEX - Europe-ի հաշվետվությունում։

 

Պետական պարտքի կառուցվածքը մնում է կայուն։ 2019 թվականին Հայաստանը մոտեցել է նպատակային ցուցանիշին՝ 2018 թվականին ներդրված ֆիսկալ կանոնով սահմանված ՀՆԱ-ի նկատմամբ պարտքի 50%-ին: Ըստ նախնական տվյալների, պետական պարտքը կկազմի մոտավորապես  ՀՆԱ-ի 51% - ը և բյուջեի եկամուտների 212% - ը։

 

Պետական պարտքի կառուցվածքը շարունակում է մնալ կայուն։ 2019թ. նոյեմբերին կարճաժամկետ պարտքը կազմում էր ընդհանուր պարտքի 4,6%-ը, պարտավորությունների 15%-ն ուներ լողացող տոկոսադրույք: Իսկ արտարժույթով պարտքը մնացել է ավելի բարձր՝ 78,6 տոկոսի մակարդակում, այնուամենայնիվ, պարտքի այդ տեսակը մնում է հիմնականում արտոնյալ։

 

2019-ի սեպտեմբերին կառավարության կողմից թողարկված 10-ամյա եվրոպարտատոմսերը, որոնք ներկայացվել են ԱՄՆ դոլարով, ունեն մոտ 2.3 տ.կ. եկամտաբերություն ԱՄՆ պարտատոմսերի նկատմամբ, համեմատելի մարման ժամկետով, որն արտացոլում է համեմատաբար ցածր ռիսկը:

 

ԿԲ-ն շարունակում է իր էքսպանսիոնիստական դրամավարկային քաղաքականությունը։  Ցածր գնաճը Կենտրոնական բանկին թույլ է տվել  երկու անգամ նվազեցնել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը 0.25 տոկոսային կետով՝ 2019-ին հասցնելով մինչև 5.5%: Այնուամենայնիվ, 2019 թվականի երրորդ եռամսյակում գնաճը կազմել է 1%, որն ավելի ցածր է, քան ի սկզբանե սպասվում էր, եւ զգալիորեն ցածր է ՀՀ ԿԲ-ի նախնական 4% թիրախից:

 

RAEX-Europe-ի սպասումների համաձայն, ԿԲ-ի խթանող դրամավարկային քաղաքականությունը կշարունակվի, որպեսզի գնաճը մոտենա 2020-ի նպատակին: "Դրամավարկային քաղաքականության տրանսմիսիոն մեխանիզմի արդյունավետության աճը կայուն արժութային փոխարժեքի հետ միասին դրականորեն է անդրադարձել դոլարիզացման նվազման միտումների վրա", - նշվում Է հաշվետվությունում:

 

Ֆիսկալ միջավայրը շարունակում է բարելավվել: Զսպող ֆիսկալ քաղաքականությունը թույլ է տվել 2019 թվականի էլ ավելի կրճատել 2019 թ. բյուջեի պակասուրդը՝ նախապես մինչև ՀՆԱ-ի 1,5 տոկոսի չափով, ինչը 0,7 տոկոսային կետով քիչ է, քան ի սկզբանե նախատեսված էր պետական բյուջեի մասին օրենքում, եւ 0,3 տոկոսային կետով պակաս՝ նախորդ տարվա համեմատությամբ: Դա կապված է մեծ հարկային մուտքերի, ինչպես նաև սահմանված բոլոր կապիտալ ծախսերի չկատարման հետ։

 

Միջնաժամկետ հեռանկարում RAEX-Europe-ը նախկինի պես ակնկալում է, որ հարկաբյուջետային քաղաքականությունը կշարունակի մնալ զգուշավոր, բայց պակաս զուսպ, քանի որ կառավարությունը 2020 թվականից հաստատել է նոր հարկային քաղաքականություն ՝ հարկային բեռի նվազեցման, ստվերային տնտեսության դեմ պայքարի եւ հարկային վարչարարության բարելավման նպատակով: Ձեռնարկությունների եկամտահարկը իջեցվել է 2 տ.կ.՝ մինչեւ 18,0%, իսկ ոչ ռեզիդենտ կազմակերպությունների համար շահութահարկը՝ 5 տ.կ.՝  մինչեւ 5.0%, իսկ եկամտահարկը փոխվել է ֆիքսված 23%-ի: Գործունեության հատուկ տեսակների համար ավելի բարձր հարկերը եւ որոշ հարկային արտոնությունների վերացումը պետք է փոխհատուցեն տոկոսադրույքների նվազումը: Սակայն գործակալությունը ուշադրությամբ կհետեւի հարկային նոր բարեփոխման հետեւանքներին՝ բյուջե հարկային մուտքերի ձեւավորման եւ բնակչության եկամուտների անհամաչափության փոփոխության տեսանկյունից:

 

2020-2022 թթ. միջնաժամկետ ծախսերի կանխատեսման համաձայն, տեղի կունենա բյուջետային ծախսերի կառուցվածքի փոփոխություն, առավել առաջնային կդառնան կապիտալ ծախսերը, իսկ բյուջեի դեֆիցիտի նպատակային մակարդակը ՀՆԱ-ի նկատմամբ կկազմի շուրջ 2,2 տոկոս:

 

Արտաքին դիրքը շարունակում է վատթարանալ։ Հայաստանի ընթացիկ գործառնությունների հաշվի ակնկալվող դեֆիցիտը 2019 թվականին կազմում է ՀՆԱ-ի 7,3% - ը: Երկիրը մեծապես կախված է ներմուծումից, և սպասվում է, որ առևտրային հաշվեկշռի դեֆիցիտը 2019 թվականին կաճի մինչև ՀՆԱ - ի 18% - ը, ինչը 3 տոկոսային կետով ավելի բարձր է, քան 2018 թվականին ՝ հիմնական արտահանման ապրանքի ՝ պղնձի հանքաքարի անբարենպաստ գների պատճառով։  Առեւտրային դեֆիցիտը մասնակիորեն փոխհատուցվել է արտերկրից եկող փոխանցումների աճով, որոնք տարեկան կտրվածքով 6 տոկոսով աճել են 2019 թվականի III եռամսյակում: Միջազգային պահուստները բավարար են 2019թ. նոյեմբերին 2.4 մլրդ դոլարի մակարդակում ' 8 անգամ ծածկելով կարճաժամկետ պարտքը:

 

2020 թվականի հունվարից սկսած Հայաստանի վրա կազդեն Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) անդամ չհանդիսացող երկրներից ներմուծման նոր մաքսատուրքերը , ինչպիսիք են ԱՄՆ-ը, Բրազիլիան եւ Ուկրաինան՝ պոտենցիալ մեծացնելով ներմուծման վերջնական արժեքը: Բացի այդ, ՌԴ-ում սննդամթերքի արտադրության նկատմամբ ներմուծման փոխարինման քաղաքականության արդյունքները նույնպես կարող են բացասաբար ազդել հարեւան երկրների արտահանման վրա:

 

2019 թվականի վերջին ստորագրվել է նոր մեկ տարվա պայմանագիր 2020 թվին նույն պայմաններով Հայաստան գազի մատակարարման շուրջ (մոտ 30% զեղչով)։  Չնայած այդ պայմանագրի ստորագրմանը՝ գոյություն ունի 2021 թվականին գազի գնի աճի ռիսկ, ինչն էապես կազդի առեւտրային հաշվեկշռի վրա:

 

2019 թվականին կառավարությունն ընդունել է հնգամյա ծրագիր, որում շարադրված են միջազգային հարաբերությունների զարգացման հիմնական ուղղությունները եւ հակակոռուպցիոն քաղաքականությունը ՝ ներդրումային միջավայրի բարելավման նպատակով: Չնայած երկրի ներուժին՝ 2019 թվականին ՀՆԱ-ի նկատմամբ ՕՈՒՆ-ի ներհոսքը կմնա 2 տոկոսի մակարդակում, ինչը վերջին հինգ տարվա միջին ցուցանիշն է:

 

Վերջում, ինչպես նշվում է RAEX-Europe-ի հաշվետվությունում, Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ Ադրբեջանի հետ հակամարտությունը մնում է չկարգավորված, եւ դրա էսկալացիան նախկինի պես թաքնված ռիսկ է ներկայացնում: Ավելին, տարածաշրջանում առևտրային և քաղաքական լարվածության աճը բացասական ազդեցություն ունի Հայաստանի հիմնական առևտրային գործընկերների վրա։

 

Հայաստանի սուվերեն վարկանիշի վերաբերյալ RAEX-Europe-ի ամբողջական հաշվետվությունը կարդացեք. https://raexpert.eu/reports/Research_report_Armenia_10.01.2020.pdf (Անգլերեն տարբերակ):

 

Գործակալության մասին տեղեկանք. Rating-Agentur Expert RA GmbH (RAEX-Europe), անկախ եվրոպական վարկանիշային գործակալություն, որը փոխկապակցված է RAEX վարկանիշային գործակալությունների միջազգային խմբի հետ: 2015 թվականից գործակալությունը հավատարմագրվել է Արժեթղթերի եւ շուկաների եվրոպական կարգավորիչի (ESMA) կողմից եւ ունի վարկունակության արտաքին գնահատման ինստիտուտի (ECAI) պաշտոնական կարգավիճակ: Գործակալության գրասենյակը գտնվում Է Մայնի Ֆրանկֆուրտում (Գերմանիա)։  Գործակալության նպատակն է ամենախիստ կարգավորմանն ու էթիկական կանոնակարգին համապատասխան վարկանիշների շնորհումը ոչ ֆինանսական ընկերություններին, ֆինանսական ինստիտուտներին, ապահովագրական ընկերություններին, տարածաշրջաններին ու երկրներին: AmRating ազգային վարկանիշային գործակալությունը RAEX - Europe-ի գործընկերն է Հայաստանի Հանրապետությունում:

Հոդվածներ նույն թեմայից
 Երկուշաբթի, 15 2019 Հուլիսի

Արմինֆո.

AmRating գործակալությունը եվրոպական Rating-Agentur ExpertRA GmbH-ի աջակցությամբ թողարկել է Հայաստանի բանկային համակարգի վերաբերյալ հերթական ամփոփումը
 Չորեքշաբթի, 29 2019 Մայիսի

Արմինֆո.2018 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսների ՙթավշյա հեղափոխության՚ հետ կապված  քաղաքական մրրկայնության ֆոնին Հայաստանի բանկային համակարգը ցույց տվեց հուսալիության բարձր աստիճան, որի վկայությունն են

 Կիրակի, 20 2019 Հունվարի

Արմինֆո.

Rating-AgenturExpertRAGmb-ն հաստատել է Հայաստանի ինքնիշխան պետական վարկանիշի “BB” կարգը. Կանխատեսումը՝ “Կայուն”
 Շաբաթ, 21 2018 Հուլիսի

Արմինֆո. Rating-Agentur Expert RA GmbH Եվրոպական ռեյթինգային գործակալությունը հաստատել է Հայաստանի վարկային ինքնիշխան պետական վարկանիշը /Կառավարության վարկունակության բավարար մակարդակ(SGC)/ «BB-» կարգում՝ ինչպես ազգային, այնպես էլ արտարժույթով: Վարկանիշի կանխատեսումը գնահատված է որպես կայուն, ինչը նշանակում է միջին հեռանկարային կտրվածքով վարկանիշի պահպանման բարձր հավանականություն: Այդ մասին ասված է RAEX-Europe-ի՝ ԱրմԻնֆո ստացված վարկանշային զեկույցում»
«Կայուն կանխատեսմամբ «BB-» կարգում Հայաստանի վարկանիշերի հաստատումը հիմնավորվում է նաև ուժեղ և կայուն բանկային հատվածով, հետևողական և կայուն տնտեսական աճով, դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետությամբ և իշխանությունների կողմից բյուջետային կոնսոլիդացման միջոցների կատարելագործմամբ: Այնուամենայնիվ, Հայաստանի վարկունակությունը դեռևս սահմանափակված է դոլարացման բարձր մակարդակով, պետական պարտքի շեմի աճով և արտաքին պոտենցիալ ցնցումներին ենթարկվածության բարձր աստիճանով՝ հաշվի առնելով դրամական փոխանցումներից, ինչպես նաև ապրանքների ներմուծումից և արտահանումից երկրի էական կախվածությունը: Ավելին, չնայած մենք գտնում ենք, որ վերջերս տեղի ունեցած քաղաքական ցնցումները ազդեցություն չեն ունենա երկարաժամկետ վարկունակության վրա՝ դա կարող է վնասել ներդրողների վստահությանը և բացասական ազդեցություն ունենալ տնտեսության մեջ կատարվող ներդրումների վրա», -ասում է Rating-Agentur Expert RA GmbH գործակալության վարկանիշային մասնագետ Հեկտոր Ալվարեսը:
Ռեյթինգի վրա ազդող հիմնական գործոնները հետևյալն են.
Դրական գործոններ.
1. 2017 թվականին բյուջեի դեֆիցիտի և ՀՆԱ-ի հարաբերակցությունը կազմել է 4,8%՝ լինելով սպասված մակարդակից 1,5 կ.կ. բարձր՝ ռուսաստանյան ապահովված փոխառության օգտագործման պատճառով: Չնայած այդ գերազանցմանը՝ դեֆիցիտը դեռևս փոքրանում է 2016 թվականի հետ համեմատ, երբ այն կազմում էր ՀՆԱ-ի 5,6%-ը՝ բարելավելով կոնսոլիդացնող ջանքերը: Բյուջետային նոր մարտավարության կիրարկումը ապահովում է առաջխաղացումը և հաշվի առնելով այդ հանգամանքը՝ Rating-Agentur Expert RA GmbH փորձագետները սպասում են դեֆիցիտի նվազում 3% նշագծից ցածր:
2. Բանկային համակարգը բավականին հաստատուն է: Կապիտալացման մակարդակը նույնպես բավականին համաչափ է․ 2018թ մարտ ամսվա կապիտալի համարժեքության հարաբերակցությունը կազմել է 18,7% և պահպանում է կայունությունը: Բացի այդ, վարկային ընդհանուր պորտֆելում ժամկետանց վարկերի բաժինը կազմել է 5,4%՝ ֆիքսելով վերջին երկու տարվա ընթացքում շարունակվող կրճատում: Եվ, վերջապես, հստակ աճել է նաև եկամտաբերությունը, որի մասին վկայում է ROA-ի 1,4% աճը: Չնայած այն հանգամանքին, որ ՀՆԱ-ում բանկերի ակտիվների բաժինը անփոփոխ է մնացել՝ արձանագրվել է 2017 թվականին ՀՆԱ-ում վարկերի մասնաբաժնի մինչև 58,2% աճ։
3.Պետպարտքի կառուցվածքը մնում է կայուն, քանի որ այն գործակալության կողմից Հայաստանի վարկանիշի վերջին վերանայումից հետո գրեթե չի փոխվել: 2018 թ. մայիսի դրությամբ կարճաժամկետ պարտքը կազմել է ընդհանուր պարտքի 2,6%-ը, 13,8%-ն ունեցել է լողացող տոկոսադրույք, իսկ արտարժույթով արտահայտված պարտքը մնում էր 81,8%-ի մակարդակի վրա: Ընդ որում, պարտքի այդ մասը բարենպաստ պայմաններում է գտնվում:
4. Հայաստանի տնտեսությունը մնում էր կայուն: 2017 թվականին իրական ՀՆԱ-ն աճել է 7,5%-ով, և այդ ցուցանիշը գործակալության նախկինում սպասված շեմից էապես բարձր է: Զգալի աճը հիմնականում պայմանավորված է եղել արդյունաբերական հատվածի, առևտրային հատվածի, ծառայությունների բնագավառի և շինարարության ծավալների աճի տեմպերի առավել բարձր արագությամբ: Աճի խթանը տեղափոխվեց նաև 2018 թ. I եռամսյակ, սակայն գործակալության փորձագետները 2018 թվականին ակնկալում են արտադրության իրական ծավալների աճի ավելի ցածր արագություն:
5. Հայաստանի Կենտրոնական բանկի ֆունդամենտալ դրամավարկային քաղաքականությունը նպաստել է 2017 թվականին գնաճի չնչին արագացմանը 2,6% հունվար-դեկտեմբեր ժամանակաշրջանի համար, տարեկան 1%ի ներքո՝ 4% թիրախային շեմի դիմաց: Գործակալության փորձագետները գտնում են, որ նման սցենարի պահպանման դեպքում Կենտրոնական բանկի կողմից կարելի է սպասել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի իջեցում: Ընդհանուր առմամբ, գործակալությունը դրական է գնահատում բարձր վստահություն վայելող և փոխանցման բարելավված գործիքներ ունեցող դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետությունը, քանի որ այն նպաստել է վարկային դրույքաչափերի իջեցմանը, որն իր հերթին հանգեցրել է ներդրումների սպառման աճին և կարգավորել գների մակարդակը:
Սահմանափակող գործոններ:
1. 2025 թվականին մարման ժամկետով 10Y կարգի ԱՄՆ պետարժեթղթերի և հայկական դոլարային բոնդերի միջև բաշխումն ընդունելի է 3,3%-ով;
2. Ոսկու/արժութային միջազգային պահուստները 2017 թ նոյեմբեր ամսից կտրուկ անկում են ապրում, սակայն դեռ մնում են բավարար մակարդակի վրա: 2018 մայիս ամսվա դրությամբ դրանք կազմում էին $2 միլիարդ, որը հավասար է պետական պարտքի 32,6%-ին, իսկ կարճաժամկետ պարտքը դրանք ծածկում են ավելի քան 11 անգամ;
3. Բնակչության մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ն 2017 թ. գնահատվում է $9.5 հազար, և այդ թիվը համարվում է չափավոր բարենպաստ՝ նավթի հետ չկապված և տարածաշրջանային առումով համանման երկրների համեմատությամբ (RNOD) /ինչպիսիք են՝ Վրաստանը, Ղրղըզստանն և Տաջիկստանը/;
4. Սպառողական գների մակարդակը Հայաստանում 2017 թվականին աճել է 2,6%-տոկոսով (2016թ դեկտեմբերի համեմատությամբ): Սակայն նվազեցման միտումը վերարտադրվել է 2018 թվականի II եռամսյակում, որի արդյունքում գնաճը հունիսին /2017 թ հունիսի համեմատությամբ/ կազմել է 0,9%;
5.Ակնկալվում է, որ ֆիսկալ/հարկային քաղաքականության որակն էապես կբարելավվի ֆինանսական կարգապահուըթյանը և պոտենցիալ անսպասելի ցնցումների կլանման նպատակով համակարգի ճկունության ավելացմանն ուղղված ֆիսկալ կառուցվածքի նորացման արդյունքում: Հարկային նոր օրենսգիրքը նույնպես պետք է պարունակի պետական ծախսերը և անհրաժեշտության դեպքում,նախատեսի պարտքի նվազեցում;
6. Երկրում ինստիտուցիոնալ զարգացումը մնում է ընդունելի, քանզի գոյություն ունեն գործարարության համար բարենպաստ պայմաններ՝ օրենքի չափավոր գերակայության և կառավարության թափանցիկության պայմանների ներքո: Սակայն կորուպցիան դեռևս մնում է տնտեսական աճի հիմնական արգելակը:
Բացասական գործոններ:
1. 2017 պետական պարտքը ավելացել է՝ հասնելով ՀՆԱ-ի 53,5%-ի և պետբյուջեի եկամուտների 252,2% տոկոսի, իսկ ընդհանուր պետպարտքը հասել է ՀՆԱ-ի 59%-ի: Այնուամենայնիվ, 2018 թ. մայիս ամսվա դրությամբ կառավարության և ընդհանուր պետպարտքը բացարձակ արտահայտմամբ նվազել է: Գործակալության փորձագետներն ակնկալում են, որ ՀՆԱ-ում Հայաստանի արտաքին պարտքը կմնա 55%-ոց շեմից ցածր մակարդակում:
2. Գործազրկության մակարդակը դեռևս բարձր է՝ 18,9% 2017 թվականին;
3. Հայաստանի ֆոնդային շուկան դեռևս զգալի թերզարգացած է: Շուկայական կապիտալացումը կազմել է ՀՆԱ-ի ընդամենը 2,56%-ը՝ ցուցաբերելով չնչին բարելավում վերջին վեց տարվա կտրվածքով;
4. Տնտեսության մեջ մրցունակությունը օլիգոպոլիաների առաջնորդության պայմաններում դեռևս ցածր է: Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի մրցունակության համաշխարհային ռեյթինգում 138 երկրների շարքում Հայաստանը զբաղեցրել է 73-րդ տեղը, և տնտեսությունը զգալի չափով կախված է ներմուծումից:
Սթրեսային գործոններ:
1. Ֆինանսական դոլարացումը մնում է բարձր մակարդակի վրա, սակայն աստիճանաբար իջեցումը շարունակվում է. 2018 թ մայիսի դրությամբ արտարժույթով վարկերն ու դեպոզիտները հավասար են եղել վարկային և դեպոզիտային պորտֆելների ընդհանուր ծավալի համապատասխանաբար 60% և 53,2% տոկոսին /սթրեսի թույլ գործոն/;
2. Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ Ադրբեջանի հետ հակամարտությունը մնում է չհանգուցալուծված, և էսկալացիան նույնպես դեռևս լատենտային ռիսկ է մնում /սթրեսի շատ թույլ գործոն/;
https://raexpert.eu/reports/Research_report_Armenia_20.07.2018.pdf
Նշենք, որ 2018 թ փետրվարին Rating-Agentur Expert RA GmbH-ն բարձրացրել է Հայաստանի ինքնիշխան պետական վարկանիշը (SGC) “B+” /Կառավարության վարկունակության չափավոր ցածր մակարդակ/ դիրքից մինչև “BB-” Կառավարության վարկունակության բավարար մակարդակ/ ինչպես ազգային, այնպես էլ արտարժույթով, դրա հետ մեկտեղ բարձրացնելով Հայաստանի վարկային միջավայրի վարկանիշը (CCE) “B” կարգից /երկրի վարկային միջավայրի չափավոր ցածր որակ/ մինչև “B+” /երկրի վարկային միջավայրի չափավոր ցածր որակ/ ՝ ազգային արժույթով և արտարժույթով։

Rating-Agentur Expert RA GmbH ՀՀ GmbH և AmRating համատեղ թողարկել են Հայաստանի բանկային համակարգի վերաբերյալ հաշվետվություն
 Երեթշաբթի, 8 2018 Մայիսի

Արմինֆո. Եվրոպական վարկանիշային գործակալությունը Rating- Agentur Expert RA GmbH և Հայաստանի AmRating վարկանիշային գործակալությունը թողարկել են Հայաստանի բանկային համակարգի վերաբերյալ համատեղ զեկույցը, ներկայացնելով հիմնական ոլորտային ռիսկերը և միտումները:

Rating-Agentur Expert RA Gmb-ն Հայաստանի սուվերեն վարկանիշը «B +»-ից բարձրացրել է մինչև «BB-», իսկ վարկային միջավայրի վարկանիշը`«B» - ից «B +»
 Չորեքշաբթի, 7 2018 Փետրվարի

Արմինֆո.Rating-Agentur Expert RA Gmb-ն Հայաստանի սուվերեն վարկանիշը «B+»-ից (կառավարության վարկունակության չափավոր ցածր մակարդակ, SGC) բարձրացրել է մինչև «BB-» (կառավարության վարկունակության բավարար մակարդակ), ինչպես ազգայիյ արժույթով, այնպես էլ արտարժույթով, միաժամանակ բարձրացնելով նաև Հայաստանի վարկային միջավայրի վարկանիշը (CCE), «B»-ից (երկրի վարկային միջավայրի չափավոր ցածր որակ) մինչև «B+» (երկրի վարկային միջավայրի չափավոր ցածր որակ), արտարժույթով և ազգային արժույթով: Այս մասին ԱրմԻնֆո-ին տեղեկացվել է RAMS-Europe- ից:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     


Նորություններ
Վարչապետը հաղորդել է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատում առկա խնդիրների մասինՎարչապետը հաղորդել է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատում առկա խնդիրների մասին
Ամերիաբանկը շուկայում տեղաբաշխում է 20 մլն դոլար և 5 մլրդ դրամ ծավալով պարտատոմսերի հերթական թողարկումներըԱմերիաբանկը շուկայում տեղաբաշխում է 20 մլն դոլար և 5 մլրդ դրամ ծավալով պարտատոմսերի հերթական թողարկումները
Հայաստանում լուծված ԱՊՊԱ պայմանագրերի թիվը 2021թ. առաջին եռամսյակում աճել է 2,5 անգամ   Հայաստանում լուծված ԱՊՊԱ պայմանագրերի թիվը 2021թ. առաջին եռամսյակում աճել է 2,5 անգամ  
Նիկոլ Փաշինյան. Մենք պետք է կարողանանք այնպես անել, որ Հայաստանի Հանրապետությունը ոչ թե հանքաքար արտահանող երկիր լինի, այլ մետաղական պատրաստի արտադրանք արտահանիՆիկոլ Փաշինյան. Մենք պետք է կարողանանք այնպես անել, որ Հայաստանի Հանրապետությունը ոչ թե հանքաքար արտահանող երկիր լինի, այլ մետաղական պատրաստի արտադրանք արտահանի
Դրամի մոտալուտ արժեզրկման մասին կանխատեսումները տնտեսական հիմք չունեն. Դրամի մոտալուտ արժեզրկման մասին կանխատեսումները տնտեսական հիմք չունեն. "Իմ քայլը" խմբակցության պատգամավոր
Փորձագետ. Հայաստանում նոր ատոմակայանի կառուցման մասին խոսակցությունները բաժակաճառերի շրջանակից դուրս չեն գալիս   Փորձագետ. Հայաստանում նոր ատոմակայանի կառուցման մասին խոսակցությունները բաժակաճառերի շրջանակից դուրս չեն գալիս  
Արդշինբանկը Visa-ի հետ գործարկել է էլեկտրոնային դրամապանակ մոբայլ բանկինգ հավելվածումԱրդշինբանկը Visa-ի հետ գործարկել է էլեկտրոնային դրամապանակ մոբայլ բանկինգ հավելվածում
"Թավշյա" իշխանությունը ձախողել է Մեծամորի ԱԷԿ-ի արդիականացման ծրագիրը. Մելքումյան  
Rocket line. ստացիր հիմա, վճարիր հետո՝ նույն գումարըRocket line. ստացիր հիմա, վճարիր հետո՝ նույն գումարը
2021թ. հունվար-փետրվար ամիսներին Հայաստանը տարեկան 5,8%-ով կրճատել է էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը   2021թ. հունվար-փետրվար ամիսներին Հայաստանը տարեկան 5,8%-ով կրճատել է էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը  
Փորձագետ. ԿԲ նախաձեռնությունը՝ ահազանգ Փորձագետ. ԿԲ նախաձեռնությունը՝ ահազանգ "փողի պարկերին" կամ կյանքը մանրադիտակի տակ  
ՀՀ 2021թ․ թողարկված եվրապարտատոմսերը սկսել են շրջանառվել Հայաստանի ֆոնդային բորսայումՀՀ 2021թ․ թողարկված եվրապարտատոմսերը սկսել են շրջանառվել Հայաստանի ֆոնդային բորսայում
Աշխատանքի առցանց բորսայի երկամյա դիտարկումը վկայում է բիզնեսի լավատեսության վերականգնման մասին. Վահան ՔերոբյանԱշխատանքի առցանց բորսայի երկամյա դիտարկումը վկայում է բիզնեսի լավատեսության վերականգնման մասին. Վահան Քերոբյան
ՊԵԿ-ը խրախուսել է օրինապահ հարկ վճարողներինՊԵԿ-ը խրախուսել է օրինապահ հարկ վճարողներին
ԱՐՄԵՆԱԼ-ը ռեկուլտիվացիայի է ենթարկում չօգտագործվող հողերըԱՐՄԵՆԱԼ-ը ռեկուլտիվացիայի է ենթարկում չօգտագործվող հողերը
Կոնվերս բանկ. Նոր ակցիա Կանանց համարԿոնվերս բանկ. Նոր ակցիա Կանանց համար
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը ԶԼՄ-ներում հիշատակումների թվով դարձել է առաջատար 2021թ.-ի 1-ին եռամսյակի արդյունքներովՎՏԲ-Հայաստան Բանկը ԶԼՄ-ներում հիշատակումների թվով դարձել է առաջատար 2021թ.-ի 1-ին եռամսյակի արդյունքներով
Փաշինյանը՝ ՎԶԵԲ ղեկավարին. կոմունիկացիոն ենթակառուցվածքների վերաբացումը հեռանկարային կարող է լինել համատեղ ծրագրերի համարՓաշինյանը՝ ՎԶԵԲ ղեկավարին. կոմունիկացիոն ենթակառուցվածքների վերաբացումը հեռանկարային կարող է լինել համատեղ ծրագրերի համար
«Էվոկաբանկ» ՓԲԸ-ն առաջին անգամ ցուցակել է պարտատոմսերը Հայաստանի ֆոնդային բորսայում«Էվոկաբանկ» ՓԲԸ-ն առաջին անգամ ցուցակել է պարտատոմսերը Հայաստանի ֆոնդային բորսայում
Իշխանությունների լավատեսությունն ընդդեմ պաշտոնական վիճակագրության, կամ, ինչ է սպասում Հայաստանի տնտեսությանը   Իշխանությունների լավատեսությունն ընդդեմ պաշտոնական վիճակագրության, կամ, ինչ է սպասում Հայաստանի տնտեսությանը  
Ամերիաբանկն ապրիլի 12-ին ձեռնամուխ կլինի 20 մլն դոլար եւ 5 մլրդ դրամ ծավալով դոլարային եւ դրամային պարտատոմսերի հերթական տրանշերի տեղաբաշխմանը   Ամերիաբանկն ապրիլի 12-ին ձեռնամուխ կլինի 20 մլն դոլար եւ 5 մլրդ դրամ ծավալով դոլարային եւ դրամային պարտատոմսերի հերթական տրանշերի տեղաբաշխմանը  
Արդշինբանկն ու Visa–ն առաջին անգամ Հայաստանում առաջարկում են Visa Payment Ring «խելացի» վճարային մատանիներըԱրդշինբանկն ու Visa–ն առաջին անգամ Հայաստանում առաջարկում են Visa Payment Ring «խելացի» վճարային մատանիները
Հայաստանն ու Վրաստանը քննարկում են խաղողի մթերման եւ վերամշակման նկատմամբ վերահսկողության մակարդակի բարձրացման համատեղ մեխանիզմների մշակման հնարավորություններըՀայաստանն ու Վրաստանը քննարկում են խաղողի մթերման եւ վերամշակման նկատմամբ վերահսկողության մակարդակի բարձրացման համատեղ մեխանիզմների մշակման հնարավորությունները
Միկրոձեռնարկատիրության գրանցված սուբյեկտների թիվն ավելացել է 18% - ով. ՊԵԿՄիկրոձեռնարկատիրության գրանցված սուբյեկտների թիվն ավելացել է 18% - ով. ՊԵԿ
Նախկին նախարար. Բանկային հաշիվների կենտրոնացված ռեեստրի ստեղծումը սեփական արտադրության «Երազ»-ի վրա «Ռոլս Ռոյսի» շարժիչ հարմարեցնելու փորձ էՆախկին նախարար. Բանկային հաշիվների կենտրոնացված ռեեստրի ստեղծումը սեփական արտադրության «Երազ»-ի վրա «Ռոլս Ռոյսի» շարժիչ հարմարեցնելու փորձ է
ՀԿԵ-ն բեռնափոխադրումների անկում է գրանցում 2021 թվականի I եռամսյակումՀԿԵ-ն բեռնափոխադրումների անկում է գրանցում 2021 թվականի I եռամսյակում
25-ամյա Լիլիթը 0-ից ընտանեկան բիզնես է ստեղծել25-ամյա Լիլիթը 0-ից ընտանեկան բիզնես է ստեղծել
Հայաստանի գլխավոր հարկայինը  տնտեսության վերականգնման նշաններ է տեսնում   Հայաստանի գլխավոր հարկայինը  տնտեսության վերականգնման նշաններ է տեսնում  
Հետհեղափոխական Հայաստանն այդպես էլ  տնտեսական բումի չհասավ. ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահՀետհեղափոխական Հայաստանն այդպես էլ  տնտեսական բումի չհասավ. ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ
Ֆինանսական կարգավորողը նպատակահարմար է գտնում բանկային հաշիվների կենտրոնացված ռեեստրի ներդրումը   Ֆինանսական կարգավորողը նպատակահարմար է գտնում բանկային հաշիվների կենտրոնացված ռեեստրի ներդրումը  
Հայաստանի պետական պարտքը մոտենում է 9 մլրդ դոլարի նշագծին   Հայաստանի պետական պարտքը մոտենում է 9 մլրդ դոլարի նշագծին  
2021թ. հունվար-փետրվար ամիսներին Հայաստանում տնտեսական ակտիվությունը նվազել է տարեկան 6,7%-ով2021թ. հունվար-փետրվար ամիսներին Հայաստանում տնտեսական ակտիվությունը նվազել է տարեկան 6,7%-ով
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը և Mastercard-ը մեկնարկում են  #cashbackմարաթոն ակցիան   ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը և Mastercard-ը մեկնարկում են  #cashbackմարաթոն ակցիան  
ԵՄ-ն աջակցում է Երեւանի  արեւային էներգիայի անցնման ծրագրինԵՄ-ն աջակցում է Երեւանի  արեւային էներգիայի անցնման ծրագրին
Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան կմատակարարվի մինչեւ 150 մլն խմ ռուսական գազ   Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան կմատակարարվի մինչեւ 150 մլն խմ ռուսական գազ  
IDBank-ը առաջարկում է ամենաճկուն և շահավետ պայմանները հիփոթեքային վարկառուներինIDBank-ը առաջարկում է ամենաճկուն և շահավետ պայմանները հիփոթեքային վարկառուներին
2020 թվականին Հայաստանի համար շաքարի ներմուծման հիմնական շուկաներ են դարձել Ռուսաստանն ու Բրազիլիան   2020 թվականին Հայաստանի համար շաքարի ներմուծման հիմնական շուկաներ են դարձել Ռուսաստանն ու Բրազիլիան  
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը փաստաթղթային բիզնեսի շրջանակներում ֆինանսավորել է United Travel ընկերությանըՎՏԲ-Հայաստան Բանկը փաստաթղթային բիզնեսի շրջանակներում ֆինանսավորել է United Travel ընկերությանը
ԵՄ դեսպանն ու ՀԱԷԿ-ի ղեկավարությունը քննարկել են համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները   ԵՄ դեսպանն ու ՀԱԷԿ-ի ղեկավարությունը քննարկել են համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները  
ՌԴ փոխարտգործնախարար. Տնտեսական կապերի եւ տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը Հարավային Կովկասում ձեռնտու են բոլոր կողմերին   ՌԴ փոխարտգործնախարար. Տնտեսական կապերի եւ տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը Հարավային Կովկասում ձեռնտու են բոլոր կողմերին  
Մոսկվայում նախատեսվում է քննարկել Հայաստանից հավաքական բեռների համար լոգիստիկ կենտրոնների ստեղծման հեռանկարները   Մոսկվայում նախատեսվում է քննարկել Հայաստանից հավաքական բեռների համար լոգիստիկ կենտրոնների ստեղծման հեռանկարները  
ԵԱՏՄ բաշխված Էներգետիկա. Մինի-ցանցերի զարգացման հեռանկարները   ԵԱՏՄ բաշխված Էներգետիկա. Մինի-ցանցերի զարգացման հեռանկարները  
Ավելի քան 200 միլիարդ դրամ.   «Ամունդի-ԱԿԲԱ Ասեթ Մենեջմենթ»–ի հերթական նվաճումըԱվելի քան 200 միլիարդ դրամ.  «Ամունդի-ԱԿԲԱ Ասեթ Մենեջմենթ»–ի հերթական նվաճումը
Արդշինբանկն ամբողջովին արդիականացրել է իր մասնաճյուղերը Հրազդանում և ԴիլիջանումԱրդշինբանկն ամբողջովին արդիականացրել է իր մասնաճյուղերը Հրազդանում և Դիլիջանում
ԵՏՀ նախարար. ԵԱՏՄ ֆինանսական շուկայում խոչընդոտներ կառաջանան այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի ստեղծվել ընդհանուր վարկանիշային համակարգԵՏՀ նախարար. ԵԱՏՄ ֆինանսական շուկայում խոչընդոտներ կառաջանան այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի ստեղծվել ընդհանուր վարկանիշային համակարգ
Հայաստանն ու Մալթան գնում են կրկնակի հարկման բացառման   Հայաստանն ու Մալթան գնում են կրկնակի հարկման բացառման  
Հարկայինները զեկուցում են հարկերի հավաքագրման եռամսյակային պլանը գերակատարելու մասին. Ֆինանսների նախարարը խոստանում է նոր բարձունք վերցնելՀարկայինները զեկուցում են հարկերի հավաքագրման եռամսյակային պլանը գերակատարելու մասին. Ֆինանսների նախարարը խոստանում է նոր բարձունք վերցնել
130 միլիոն դրամ ի աջակցություն զինծառայողների130 միլիոն դրամ ի աջակցություն զինծառայողների
Telecom Armenia-ն ամփոփել է Telecom Armenia-ն ամփոփել է "Կոդավորման հմտություններ" նախագծի արդյունքները
AMX-ը ճանաչվել է Հարավային Կովկասի լավագույն ֆոնդային բորսաAMX-ը ճանաչվել է Հարավային Կովկասի լավագույն ֆոնդային բորսա
ՀԲ-ն բարելավել է Հայաստանի ՀՆԱ-ի 2021 թվականին կանխատեսվող աճը մինչեւ 3,4 տոկոս   ՀԲ-ն բարելավել է Հայաստանի ՀՆԱ-ի 2021 թվականին կանխատեսվող աճը մինչեւ 3,4 տոկոս  
Հայաստանի Կենտրոնական բանկը 2021 թվականի համար կանխատեսում է մասնավոր փոխանցումների զուտ ներհոսքի 7-9% աճ   Հայաստանի Կենտրոնական բանկը 2021 թվականի համար կանխատեսում է մասնավոր փոխանցումների զուտ ներհոսքի 7-9% աճ  
Արդշինբանկն ապրիլի 6-ին վաճառքի կհանի դրամային եւ դոլարային պարտատոմսերի մեկական տրանշ՝  3.3 մլրդ դրամ եւ 10 մլն դոլար ծավալովԱրդշինբանկն ապրիլի 6-ին վաճառքի կհանի դրամային եւ դոլարային պարտատոմսերի մեկական տրանշ՝  3.3 մլրդ դրամ եւ 10 մլն դոլար ծավալով
Հայաստանի հյուրանոցների ասոցիացիան չի կիսում էկոնոմիկայի նախարարի լավատեսությունը զբոսաշրջության ոլորտի իրավիճակի վերաբերյալՀայաստանի հյուրանոցների ասոցիացիան չի կիսում էկոնոմիկայի նախարարի լավատեսությունը զբոսաշրջության ոլորտի իրավիճակի վերաբերյալ
ՀԲՄ-Ա.Անանյան. Չաշխատող վարկերի ծավալը ներկայիս 6,6 տոկոսից կարող է աճել մինչև 10 տոկոսՀԲՄ-Ա.Անանյան. Չաշխատող վարկերի ծավալը ներկայիս 6,6 տոկոսից կարող է աճել մինչև 10 տոկոս
Ճանապարհորդե՛ք աշխարհով Boingo Wi-Fi անսահմանափակ ինտերնետով ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի Mastercard World Black Edition քարտովՃանապարհորդե՛ք աշխարհով Boingo Wi-Fi անսահմանափակ ինտերնետով ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի Mastercard World Black Edition քարտով
Նոր օրը նոր խնդիրներ է բերում, որոնք պետք է լուծել այստեղ և այսօրՆոր օրը նոր խնդիրներ է բերում, որոնք պետք է լուծել այստեղ և այսօր
Fitch-ը հաստատել է Հայաստանի վարկանիշը Fitch-ը հաստատել է Հայաստանի վարկանիշը " B+" մակարդակում "կայուն" կանխատեսմամբ՝ 2021 թվականին ակնկալելով ՀՆԱ-ի 3,2 տոկոս աճ
Որքան ուշ վերականգնվի տնտեսությունը, այնքան բարձր է արժութային փոխարժեքի եւ պարտատոմսերի եկամտաբերության աճի հավանականությունըՈրքան ուշ վերականգնվի տնտեսությունը, այնքան բարձր է արժութային փոխարժեքի եւ պարտատոմսերի եկամտաբերության աճի հավանականությունը
Նախարար. 2020 թվականին Հայաստանում իրականացվել է  26.2 մլրդ դրամի  580 սուբվենցիոն ծրագիր   Նախարար. 2020 թվականին Հայաստանում իրականացվել է  26.2 մլրդ դրամի  580 սուբվենցիոն ծրագիր  
Կարդալ ավելին


Արտ. փոխարժեքները
14.04.2021
RUB6.860.13
USD519.34-0.09
EUR620.923.01
GBP715.030.03
CAD413.851.11
JPY47.640.13
CNY79.460.10
CHF563.642.40