Երկուշաբթի, 9 Մարտի 2020 12:52
Ալեքսանդր Ավանեսով

Տնտեսագետ. Նավթի շուկայում խուճապը պահպանվելու եւ դրամի արժեզրկումը շարունակվելու դեպքում Հայաստանի ներքին շուկայում կդիտվի գների աճ

Տնտեսագետ. Նավթի շուկայում խուճապը պահպանվելու եւ դրամի արժեզրկումը շարունակվելու դեպքում Հայաստանի ներքին շուկայում կդիտվի գների աճ

Արմինֆո.Նավթի շուկայում խուճապը պահպանվելու և հայկական դրամի արժեզրկումը շարունակվելու դեպքում Հայաստանի ներքին շուկայում կդիտվի գների աճ։ Նման տեսակետ է հայտնել տնտեսագետ, տնտեսագիտության թեկնածու Սուրեն Պարսյանը։

 

Մեկնաբանելով իրավիճակը ԱրմԻնֆո-ի թղթակցին' տնտեսագետը նշել է, որ նավթի շուկայում խուճապի պատճառները մի քանիսն են: Առաջին հերթին, դրանք գաղտնի և բացահայտ տնտեսական պատերազմներ են ՝ ԱՄՆ-ի և Չինաստանի, ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի, Ռուսաստանի և Սաուդյան Արաբիայի միջև և այլն։ Այդ պատերազմները հանգեցնում են համաշխարհային տնտեսության աճի տեմպերի դանդաղեցման։

 

Տնտեսագետը կարծում է, որ նավթի գների անկման մեջ ոչ վերջին դերն է խաղացել  կորոնավիրուսի համաճարակը, ինչի արդյունքում Չինաստանի ամբողջ տարածաշրջաններ մեկուսացվել են մնացած աշխարհից: Արդյունքում՝ զգալիորեն նվազել են ՉԺՀ-ի կողմից նավթի եւ գազի, պղնձի եւ այլ հումքի գնումների ծավալները, ինչը, իր հերթին, հանգեցրել է շուկայում դրա ավելցուկի: Նավթի արդյունահանման ծավալները կրճատելուց Սաուդյան Արաբիայի հրաժարվելը եւ, որպես հետեւանք, ՕՊԵԿ+ գործարքի շուրջ բանակցությունների սեղանի շուրջ վերադառնալուց Ռուսաստանի հրաժարվելը հանգեցրել է նավթի համաշխարհային գների 30 տոկոսով անկման: Լոնդոնի ֆոնդային բորսայում նավթն այսօր վաճառվել է բարելի դիմաց 31 դոլարով, շարունակել է Փարսյանը: Որպես արդյունք, նրա ասելով, դիտվում է ռուսական ռուբլու փոխարժեքի անկման միտում, որը նյութի թողարկման պահին արդեն կազմում էր 72 ռուբլի 1 դոլարի դիմաց: Հայաստանի Կենտրոնական բանկը չէր կարող չարձագանքել

այս երեւույթին, որի դրսեւորումն էր դոլարի նկատմամբ դրամի փոխարժեքի բարձրացումը 482 դրամի սահմաններում։ Դա բնական է, կարծում է տնտեսագետը, քանի որ հակառակ դեպքում հայկական արտադրանքը ռուսական շուկայում, որը արտահանման հիմնական ուղղությունն է, կթանկանա և կդառնա անմրցունակ։ Ներմուծվող ապրանքները, իրենց հերթին, կթանկանան, ինչը կազդի հանրապետության ներքին շուկայում գների աճի վրա, կարծում է տնտեսագետը ։ Նշենք, որ Brent տեսակի նավթի ֆյուչերսների արժեքը մարտի 9 - ին սակարկությունների մեկնարկից անմիջապես հետո նվազել է 30 տոկոսով ՝ 45 դոլարից հասնելով 31,02 դոլարի մեկ բարելի դիմաց: Սա Brent-ի գնի ամենամեծ անկումն է՝ 1991 թվականին Պարսից ծոցի պատերազմի ժամանակներից ի վեր, գրում Է Bloomberg-ը: WTI նավթի արժեքը բացումից հետո նվազել է 27 տոկոսով ՝ մինչեւ 30 դոլար:  Կտրուկ անկման պատճառով բորսայում առևտուրը դադարեցվել է մի քանի րոպեով։ Հրապարակման պահին Brent - ը վաճառվել է բարելի դիմաց 34,2 դոլարով ՝ 24,5 տոկոսով ավելի էժան, քան ուրբաթ օրը սակարկությունների փակմանը: WTI կորցրել է 25,4% եւ արժեցել  30,81դոլար:

 

Հիշեցնենք, որ Սաուդյան Արաբիան շուկայի որոշ մասնակիցների տեղեկացրել է նավթի արդյունահանումն օրական մինչեւ 12 մլն բարել զգալիորեն ավելացնելու մտադրության մասին: Ապրիլին Սաուդյան Արաբիան մտադիր Է նավթի արդյունահանումն ավելացնել ներկայիս 9,7 մլն բ/օ-ից մինչեւ ավելի քան 10 մլն բ/օ, ինչը նավթային շուկայի իրողություններում "համարժեք է պատերազմի հայտարարման", իսկ եթե պահանջվի ՝ ռեկորդային 12 մլն բ/օ-ից բարձր: Բացի այդ, Էր Ռիադն իր անմշակ նավթի որոշ տեսակներ բոլոր տարածաշրջաններում գնորդներին առաջարկել է զգալիորեն ավելի ցածր գնով՝ բարելի դիմաց 6-8 դոլարով ցածր: Զեղչերի մասին պաշտոնապես նախատեսվում է հայտարարել այսօր։

 

Սաուդյան Saudi Aramco նավթային ընկերությունն Arab Light ապրանքանիշի նավթը Հյուսիս-արեւմտյան Եվրոպայի նավթավերամշակման ձեռնարկություննեին առաջարկել է մեկ բարելի դիմաց 8 դոլար զեղչով: Թրեյդերները կարծում են, որ այդ քայլի նպատակն է խանգարել ռուսական ընկերություններին վաճառել իրենց նավթը Եվրոպայում և վերադարձնել նրանց ՕՊԵԿ+ գործարքի բանակցությունների սեղանի շուրջ։