Արմինֆո. Համաշխարհային բանկի (ՀԲ) կանխատեսումները Հայաստանի ՀՆԱ-ի վերաբերյալ 2020 թվականի համար ավելի բարվոք են թվում, քան՝ հարևան երկրների և ԵԱՏՄ-ի վերաբերյալ: Ինչպես վկայում են ՀԲ-ի "Պայքար COVID-19-ի դեմ: Տնտեսական հեռանկարը Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանում" (Fighting Covid-19. ECA Economic update) տնտեսական զեկույցի տվյալները, 2020 թվականին Հայաստանում ՀՆԱ-ի աճը կկազմի 1,7 տոկոս (բազային սցենարով), մինչդեռ Վրաստանում սպասվում Է ՀՆԱ-ի 0,1 տոկոս աճ, Թուրքիայում ՝ ՀՆԱ-ի 0,5 տոկոս աճ, իսկ Ադրբեջանում կանխատեսվում է ՀՆԱ-ի 0,2 տոկոս անկում:
ՀԲ-ի զեկույցի համաձայն, ԵԱՏՄ երկրներում 2020 թվականին ՀՆԱ-ի գծով սպասումները հետեւյալն են. անկում կլինի Բելառուսում՝ 4 տոկոս, Ռուսաստանում՝ 1 տոկոս, Ղազախստանում՝ 0,8 տոկոս, իսկ Ղրղզստանում կանխատեսվում է 0,4 տոկոս աճ: Արտաքին առեւտրի վերաբերյալ ակնկալիքները նույնպես հոռետեսական են:
Հայաստանի հարեւան երկրներում ՀԲ-ն 2020 թվականին ակնկալում է արտաքին առեւտրի աճի դանդաղում. Վրաստանում՝ արտահանման մինչեւ 1 տոկոս եւ ներմուծման մինչեւ 1,1 տոկոս, Ադրբեջանում՝ արտահանման եւ ներմուծման գծով, համապատասխանաբար, մինչեւ լճացման 0,4 տոկոս եւ 0,7 տոկոս աճ, Թուրքիայում ՝ ներմուծումը անկումից կհասնի 2 տոկոս աճի, արտահանման դինամիկայի հակառակ շրջադարձի դեպքում՝ ծանրակշիռ աճից մինչեւ 3 տոկոս անկում: Ընդ որում, Հայաստանի գծով ՀԲ - ն 2020 թվականի համար կանխատեսում է ինչպես արտահանման, այնպես էլ ներմուծման անկում, համապատասխանաբար, 1,5 եւ 2,6 տոկոսով: Իսկ ԵԱՏՄ երկրների համար ՀԲ-ի կանխատեսումները արտաքին առևտրի մասով հետևյալն են. Ռուսաստանում արտահանման անկումը կարագանա մինչև 3%, իսկ ներմուծման աճը կնվազի մինչև 8% անկում, Ղրղզստանում արտահանման և ներմուծման աճը կդանդաղի, համապատասխանաբար, մինչև 1.8% և 1.3%, Ղազախստանում արտահանումը աճը կփոխարինվի 2.3% անկմամբ, ներմուծման աճի խիստ դանդաղման դեպքում՝ մինչև 1.7%, իսկ Բելառուսում կանխատեսվում է արտահանման և ներմուծման ծանրակշիռ անկում, համապատասխանաբար, 13,6% եւ 11,7%:
Գնաճը կբարձրանա
ՀԲ-ի զեկույցում ներկայացվում է նաեւ 2020 թվականի գնաճի կանխատեսումը ԵԱՏՄ երկրների համար. Բելառուսում սպասվում է 11,3 տոկոսի մակարդակում, Ղրղզստանում՝ 10,6 տոկոսի, Ղազախստանում ՝ 7,8 տոկոս, Ռուսաստանում 5,5 տոկոս, Հայաստանում՝ 3 տոկոսի մակաարդակում: Հայաստանի հարեւան երկրներում բարձր գնաճ է սպասվում Թուրքիայում՝ 11 տոկոսի մակարդակում, իսկ Վրաստանում եւ Ադրբեջանում այն կլինի, համապատասխանաբար, 5 եւ 3,3 տոկոսի մակարդակում:
Հոռետեսական սցենարի հավանականությունը մեծանում է
Համաշխարհային բանկը չի բացառում նաեւ մեկ այլ սցենար, ըստ որի, կորոնավիրուսի տարածումը կանխելուն նպատակաուղղված միջոցառումների երկարաձգման դեպքում (ինչի հավանականությունն օրեցօր մեծանում է) տնտեսության աճը կդանդաղի կամ էլ անկում կապրի։ Եվ այդ սցենարով սպասվում է, որ տնտեսության վերականգնումը կսկսվի 2020 թվականից հետո, երբ ցնցումը կվերանա։ Այդ սցենարի իրականացման հավանականությունն աճում է, հաշվի առնելով ողջ աշխարհում բժշկական, տնտեսական և ֆինանսական ցուցանիշների վատթարացումը, և այդ դեպքում աղքատության մակարդակը կսկսի աճել։
Համաշխարհային բանկի արձագանքը COVID-19-ին
ՀԲ-ն ավելի քան 1.4 մլրդ դոլար է նախատեսել Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Ասիայի երկրներում (ECA) կորոնավիրուսի համավարակի հետեւանքների մեղմացման համար: 2020 թվականի ապրիլի 2-ից հաստատվել է գրեթե 490 մլն դոլարի հատկացումը օպերատիվ արձագանքման նոր ծրագրերին: Բացի այդ, գոյություն ունեցող նախագծերի եւ վարկային ծրագրերի շրջանակներում, ներառյալ լրացուցիչ ֆինանսավորման միջոցով, վերաբաշխվում է/օգտագործվում/տրամադրվում է մինչեւ 925 մլն դոլար' COVID-19-ին հակազդեցության միջոցառումների նպատակով ECA-ի երկրներին օգնություն ցուցաբերելու համար: Այս ֆինանսավորումը նպատակաուղղված է բժշկական սարքավորումներ (այդ թվում' ԹԱՕ) ձեռք բերմանը, առողջապահական համակարգերի կարողությունների հզորացմանը (այդ թվում ' բուժաշխատողների վերապատրաստում), ինչպես նաև կորոնավիրուսից տուժած բնակչության առավել խոցելի խավերի սոցիալական պաշտպանությանը: ECA տարածաշրջանի մի շարք երկրներ Համաշխարհային բանկի հետ քննարկումներ են անցկացնում ապագա ծրագրերի եւ այն օգնության վերաբերյալ, որն անհրաժեշտ կլինի համավարակի հետեւանքները մեղմելու համար:
Համաշխարհային բանկը համապարփակ եւ արագ քայլեր է ձեռնարկում համավարակին հակազդման հնարավորությունների ուժեղացման գործում զարգացող երկրներին օգնություն ցուցաբերելու ուղղությամբ։ Հաջորդ 15 ամիսների ընթացքում ՀԲ-ն մինչեւ 160 մլրդ դոլար ֆինանսական աջակցության տեսքով օգնելու է երկրներին պաշտպանել անապահով եւ խոցելի խավերին, աջակցել բիզնեսին եւ խթանել տնտեսության վերականգնումը: Դա կներառի նաեւ Զարգացման միջազգային ասոցիացիայից (IDA) ներգրավված 50 մլրդ դոլարի ռեսուրսներ (դրամաշնորհների տեսքով կամ զուտ արտոնյալ պայմաններով)։
