Արմինֆո. Հայաստանի պետական պարտքը 2020թ. հունվար-ապրիլ ամիսներին աճել է 1,1% - ով (նախորդ տարվա 0,3% - ով անկման դեմ) ՝ հատելով 7,4 մլրդ դոլարի նշագծը (3.6 տրլն դրամ): Ըստ ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների ՝ 2020թ. հունվար-ապրիլ ամիսներին արտաքին պարտքը նվազել է 1.5% - ով ՝ մինչև 5.7 մլրդ դոլար (2.7 տրլն դրամ), իսկ ներքին պարտքն աճել է 10.8%-ով ՝ մինչև 1.7 մլրդ դոլար (691.3 մլրդ դրամ)՝ կրկնելով անցած տարվա տարուղղված դինամիկան ավելի արագ տեմպերով (2019թ.հունվար-ապրիլին արտաքին պարտքի 1,3% անկումն ուղեկցվել է ներքին պարտքի 3,4% աճով) ։
Տարեկան կտրվածքով (2020թ. ապրիլին ՝ 2019թ. ապրիլի համեմատ) Հայաստանի պետական պարտքը կտրուկ արագացրել է աճը ՝ 0,5% - ից մինչև 7,3%։ Դա պայմանավորված է եղել արտաքին պարտքի տարեկան դինամիկայի շրջադարձով ՝ 1,3 տոկոս անկումից դեպի 4,4 տոկոս աճ, եւ ներքին պարտքի աճի տեմպերի կտրուկ արագացմամբ ՝ 7,7 տոկոսից մինչեւ 18,5 տոկոս:
Արտաքին պարտքի կառուցվածքում կառավարության մասնաբաժինը 2020թ. հունվար-ապրիլ ամիսներին նվազել է 91,6% - ից մինչեւ 91,3% (նախորդ տարվա 90%-ի դիմաց)՝ Կենտրոնական բանկի մասնաբաժնի 8,4% - ից մինչեւ 8,7% աճի դեպքում (նախորդ տարվա 10% - ի դիմաց) ՝ բացարձակ արտահայտությամբ կազմելով համապատասխանաբար 5,2 մլրդ դոլար եւ 494,8 մլն դոլար: Այս տարվա հունվար-ապրիլ ամիսներին կառավարության արտաքին պարտքը կրճատվել է 1,7% - ով, իսկ Կենտրոնական բանկի՝ աճել է 1,1 տոկոսով, այն դեպքում, երբ մեկ տարի առաջ նույն ժամանակահատվածում երկու դեպքում էլ արձանագրվել է գրեթե նույն անկումը ՝ համապատասխանաբար 1,3 եւ 1,2 տոկոսով: Կառավարության եւ Կենտրոնական բանկի արտաքին պարտքի տարեկան դինամիկան նույնպես տարուղղված է․ կառավարության արտաքին պարտքն աճել է 5,9 տոկոսով ՝ Կենտրոնական բանկի 9 տոկոսով անկման դեպքում, մինչդեռ մեկ տարի առաջ երկու դեպքում էլ անկում էր գրանցվել ՝ համապատասխանաբար 0,2 եւ 10,3 տոկոսով:
Իսկ ներքին պետական պարտքի կառուցվածքում գերիշխում են պետական պարտատոմսերը ՝ 2020 թվականի հունվար-ապրիլ ամիսներին մասնաբաժինը 91,9 տոկոսից նվազել է մինչեւ 91,8 տոկոս ($1.6 մլրդ կամ 749,3 մլրդ դրամ) ՝ բացարձակ մեծության տարեկան 26 տոկոս աճով: Այնուհետև հաջորդում են հայկական եվրաբոնդերը ՝ 140.7 մլն դոլար կամ 67.5 մլրդ դրամ, որոնց մասնաբաժինը հունվար - ապրիլին աճել է 8.1%-ից մինչև 8.2%, տարեկան կտրվածքով բացարձակ մեծության 24.6% անկման դեպքում։ Իսկ ներքին երաշխիքների պորտֆելը զրոյացվել է 2019թ. օգոստոսից, սակայն նույն տարվա ապրիլին դրանց բաժին է ընկել 0,6% կամ 9 մլն դոլար: Միայն 2020թ.հունվար-ապրիլ ամիսներին պետական պարտատոմսերի գծով ներքին պարտքն աճել է 10,6%-ով (մեկ տարի առաջվա 2,7% աճի դիմաց), իսկ եվրաբոնդերի գծով ՝ 13,5% - ով (մեկ տարի առաջվա 8,1% աճի դիմաց): Մեկ տարի առաջ ՝ 2019թ.ապրիլին, ներքին պետական պարտքի կառուցվածքում պետպարտատոմսերին բաժին էր ընկնում 86,4 տոկոս՝ բացարձակ մեծության տարեկան 5,8 տոկոս աճով, ապա հաջորդում էին եվրաբոնդերը ՝ 13 տոկոս՝ բացարձակ մեծության տարեկան 23,4 տոկոս աճով, իսկ երաշխիքների բաժինը կազմում էր 0,6 տոկոս ՝ տարեկան անփոփոխությամբ:
Համաշխարհային բանկի ապրիլյան կանխատեսման համաձայն, ավելի վաղ սպասվող անկման փոխարեն, այժմ սպասվում է 2020 թվականին ՀՆԱ-ի նկատմամբ Հայաստանի պետական պարտքի հարաբերակցության աճ մինչեւ 57,2 տոկոս՝ 2019թ.փաստացի 53,5 տոկոսից՝ 2021 թվականին մինչեւ 56,5 տոկոս եւ 2022 թվականին մինչեւ 55,8 տոկոս հետագա նվազմամբ: Սակայն, այդ կանխատեսումը սպասվում էր 2020 թվականին Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի մինչեւ 1,7 տոկոս դանդաղման դեպքում (բազային սցենարով) ՝ կորոնավիրուսի համավարակի հետեւանքների հետ կապված: Սակայն, հունիսի 8-ին Համաշխարհային բանկը թարմացրել է COVID-19 համավարակի ճգնաժամի պայմաններում գլոբալ տնտեսական հեռանկարների իր կանխատեսումը ՝ վատթարացնելով սպասումները անկման ուղղությամբ, մասնավորապես՝ ՀԲ-ի նորացված կանխատեսումը 2020թ. Հայաստանի ՀՆԱ-ի անկում է կանխատեսում 2,8% - ով՝ 2021թ.՝ 2021 թվականին 4,9 տոկոս աճով ։
Հիշեցնենք, որ 2020թ. հունվարի 1-ի դրությամբ Հայաստանի ընդհանուր պետական պարտքը կազմել է 3.5 տրլն դրամ կամ $ 7.3 մլրդ ,որի կառուցվածքում արտաքին պարտքը կազմում է 2.8 տրլն դրամ կամ $5.8 մլրդ, իսկ ներքին պարտքը՝ 737.2 մլրդ դրամ կամ $1.5 մլրդ: ՀՀ պետական պարտքը 2019թ. աճել է 5.8% - ով՝ արտաքին պարտքի 4,6% աճի հաշվին, ներքին պարտքի 10,7% աճի դեպքում։
