Արմինֆո. Արտաքին պարտքի խնդիրը պետք է դիտարկել աննախադեպ ճգնաժամի պրիզմայով, որն առնչվում է համաշխարհային կորոնավիրուսային համավարակին։ Այդ մասին խորհրդարանում հայտարարել է ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը՝ պատասխանելով պատգամավորների հարցերին։ Այսօր, ըստ նրա, չկա մի երկիր, որը չի բախվի այդ ծանրագույն երևույթին և էապես չի ավելացրել իր պետական պարտքը։
"Եկեք տեսնենք, թե ինչ ցուցանիշով ենք մենք մտել 2020 թվականին։ Երկար տարիների ընթացքում առաջին անգամ անկախ Հայաստանն այն ժամանակ հայտարարեց, որ մտադիր չէ ավելի շատ վարկեր վերցնել, որոնք ուղղված են բյուջետային աջակցությանը։ Այսինքն՝ մենք պատրաստ էինք մեր բյուջետային ծախսերն ապահովել եկամուտների հաշվին։ Եվ մենք 2019 թվականին ունեցանք ՀՆԱ-ի նկատմամբ բյուջետային եկամուտների հարաբերակցության 59 տոկոս ցուցանիշ։ Եվ, նույնիսկ, պատերազմից հետո մենք կարողացանք միջազգային շուկաներից ներգրավել 750 մլն եվրո աննախադեպ ցածր տոկոսադրույքներով։ Դա խոսում է այն մասին, որ միջազգային հանրությունը վստահում է մեր երկրին և մեր կառավարությանը", - նշել է վարչապետի պաշտոնակատարը, ընդգծելով, որ սուվերեն բոնդերի այդքան հաջող տեղաբաշխումը վկայում է այն մասին, որ միջազգային ներդրողները Հայաստանը դիտարկում են որպես վստահելի գործընկերներ և վստահում մեր ապագային։
Փաշինյանի խոսքով ՝ պետք չէ վախենալ պետական պարտքի ավելացումից։ Ավելին, եթե կա ենթակառուցվածքները զարգացնելու, դպրոցներ ու մանկապարտեզներ կառուցելու անհրաժեշտություն, ապա պարտքը կարելի է և պետք է ավելացնել։ Այսօր կան երկրներ, որոնց պետական պարտքը ՀՆԱ-ն գերազանցում է 2 և ավելի անգամ։
Որպես զարգացման ծրագրերի օրինակ ՝ Փաշինյանը նշել է "Հյուսիս - Հարավ" միջանցքի շինարարության տեմպերը, խնդրելով գնահատել, թե որքան ցածր և անարդյունավետ են դրանք եղել մինչև հեղափոխությունը և ինչպիսին են դրանք այսօր։
Հայաստանում մեկ շնչի հաշվով պարտքի տեսակարար ծանրաբեռնվածությունը 2021թ. ապրիլի 1-ին արդեն հասել է 2.9 հազար դոլարի՝ մեկ տարի առաջվա 2.5 հազար դոլարից ։ Ըստ Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած ՀՀ ֆինանսների նախարարության նախնական տվյալների, Հայաստանի պետական պարտքը 2021թ. ապրիլի 1-ի դրությամբ կազմել է 8.652 մլրդ դոլար (4.592 տրլն դրամ)' տարեկան աճը արագացնելով մինչև 19.2%' մեկ տարի առաջվա 5.1% - ից: Դա պայմանավորված է ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին պարտքի արագացող աճով։ Մասնավորապես, արտաքին պարտքի տարեկան աճն արագացրել է 4,5 տոկոսից մինչեւ 17,1 տոկոս՝ կազմելով 6.715 մլրդ դոլար (3.564 տրլն դրամ), ներքին պարտքի աճի՝ 7,5 տոկոսից մինչեւ 24,6 տոկոս՝ մինչեւ 1.937 մլրդ դոլար (1.028 տրլն դրամ) արագացման դեպքում:
Միայն 2021թ. առաջին եռամսյակում պետական պարտքն աճել է 8,6 տոկոսով, արտաքին պարտքի 10,9 տոկոսով աճի արդյունքում ՝ ներքին պարտքի 1,1 տոկոսով համեստ աճի դեպքում, մինչդեռ, մեկ տարի առաջ եռամսյակային դինամիկան բացասական էր եւ պետական պարտքի գծով (0,5 տոկոս) եւ արտաքին պարտքի գծով (0,9 տոկոս) ՝ ներկայիս ներքին աճի (1,1 տոկոս) համանման աճի դեպքում:
Արտաքին պարտքի կառուցվածքում, 2021թ. առաջին եռամսյակի արդյունքներով, կառավարության բաժինն աճել է մինչեւ 92,6 տոկոս ՝ նախորդ տարվա 91,3 տոկոսից, ԿԲ-ի մասնաբաժնի նախորդ տարվա 8,7 տոկոսից մինչեւ 7,4 տոկոս անկման դեպքում ՝ բացարձակ արտահայտությամբ կազմելով, համապատասխանաբար, 6,221 մլրդ դոլար եւ 494,5 մլն դոլար: Ընդ որում, կառավարության եւ Կենտրոնական բանկի արտաքին պարտքի տարեկան տարբեր ուղղվածություն ունեցող դինամիկան պահպանվել է: Մասնավորապես, կառավարության արտաքին պարտքի աճն ն արագացրել է 5,9 տոկոսից մինչեւ 18,8 տոկոս, իսկ ԿԲ-ինի անկումը դանդաղել է 8,3 տոկոսից մինչեւ 1 տոկոս:
