Արմինֆո. ՀՀ ֆինանսների նախարար Տիգրան Խաչատրյանը վստահեցնում է, որ անգամ համաշխարհային տնտեսությունում մի շարք ռիսկային գործոնների և անորոշությունների պահպանման դեպքում երկրի իշխանությունները կներգրավեն այնքան արտաքին փոխառություններ, որքան կպահանջվի 2022 թվականի պետական բյուջեով ամրագրված ծախսերը ծածկելու համար:
Այդ մասին մարտի 28-ին ԱԺ ֆինանսավարկային եւ բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում հայտարարել է ֆինանսների նախարար Գագիկ Խաչատրյանը՝ ներկայացնելով ՀՀ կառավարության 2021 թվականի գործունեության արդյունքների մասին հաշվետվությունը։
"Մենք չենք գնա ծախսերի կրճատման ճանապարհով, այդ թվում ՝ ընթացիկ, պետական գանձարանում հարկային մուտքերի մասնաբաժնի հնարավոր նվազման պատճառով",- հայտարարել է նախարարը: Այս մոտեցումը, ինչպես պարզաբանել է Խաչատրյանը, կարեւոր է պետական բյուջեով նախատեսված ՀՆԱ-ի 7 տոկոս աճ ապահովելու տեսանկյունից։
Նախատեսված ծախսերի իրականացումը, ինչպես նշել է ֆինանսների նախարարը, կհանգեցնի պետական պարտքի չափի ավելացման, քանի որ ծրագրերը, հիմնականում, կկատարվեն վարկային ռեսուրսներով: Արդյունքում, եթե ավելի վաղ 2022 թվականի դեկտեմբերի 31-ին իշխանությունն ակնկալում էր կառավարության պարտքի 0,6 տոկոսային կետով կրճատում՝ 4 տրլն 741 մլրդ դրամի եւ ՀՆԱ - ի 60,2% - ի չափով ՝ 8 մլրդ 767,9 մլն դոլարից (4 տրլն 209,8 մլրդ դրամ կամ ՀՆԱ-ի 60,3% - ը) 2021 թվականի համար: Ընդ որում, ինչպես հավաստիացրել Է նախարարը, փոխառությունները կներգրավվեն միայն անհրաժեշտության դեպքում, եւ հանրապետության պետական պարտքի կառավարման կարողության շրջանակներում:
Ընթացիկ տարվա պետական բյուջեի համաձայն ՝ 2022 թ. բյուջեի եկամուտները կկազմեն 1 տրլն 947,8 մլրդ դրամ (ՀՆԱ - ի 24,7% - ը) կամ 2021 թ. ցուցանիշից 17,5% - ով (289 մլրդ դրամ) ավելի , ծախսերը՝ 2 տրլն 184 մլրդ դրամ կամ ՀՆԱ-ի 27,7% - ը (184 մլրդ դրամով ավելի է ընթացիկ տարվա ճշտված ցուցանիշից և 334 մլրդ դրամով ավելի է 2021 թ. հաստատված ցուցանիշից), իսկ պետական բյուջեի դեֆիցիտը նվազել է 6 մլրդ 736,3 մլն դրամով ՝ մինչեւ 236,2 մլրդ դրամ։ Կապիտալ ծախսերն ամրագրվել են 352 մլրդ դրամի կամ ՀՆԱ-ի 4,5% - ի մակարդակում, մոտ 60% - ով ավելի, քան 2021 թվականին (217,8 մլրդ դրամով անցյալ նտարի, 2020 թվականին ցուցանիշը կազմել է 226,2 մլրդ դրամ կամ ՀՆԱ-ի 3,7% - ը):
Պետբյուջեի եկամտային հոդվածի առյուծի բաժինը ՝ մոտ 95 տոկոս, կապահովվի հարկային մուտքերի (հարկային եկամուտների եւ պետական տուրքերի) հաշվին։ Արդյունքում՝ հարկային մուտքերը կկազմեն 1 տրլն 844 մլրդ դրամ ՝ 2021 թվականի փաստացի 1 տրլն 586,9 մլրդ դրամի կամ ՀՆԱ-ի 22,7% - ի դիմաց (0,3 տոկոսային կետով բարձր է 2020թ.ցուցանիշից)։
2021 թվականին Հայաստանի պետական պարտքն ավելացել է 1,257.2 մլրդ դոլարով (ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ հայկական դրամի հաշվարկային փոխարժեքը կազմել է 495.37 դրամ)՝ 7 մլրդ 968,5 մլն դոլարից մինչեւ 9 մլրդ 225,6 մլն դոլար (4 տրլն 429,6 մլրդ դրամ): Այսպես, 2021 թվականի հունվար-դեկտեմբերին կառավարության պարտքը 7 մլրդ 508.5 մլն դոլարից (մինչեւ 2020 թվականի վերջը) աճել է մինչեւ 8 մլրդ 767.9 մլն դոլար (4 տրլն 209.8 մլրդ դրամ կամ ՀՆԱ-ի 60,3% - ը) մոտավորապես 1 մլրդ 259,4 մլն դոլարով կամ 16,8% - ով: Արտաքին պարտքը (Հայաստանի պարտքային պարտավորությունները միջազգային կազմակերպությունների եւ օտարերկրյա պետությունների հանդեպ, եվրապարտատոմսերի թողարկումից ստացված միջոցները) 5 մլրդ 599.5 մլն դոլարից աճել է 10.5% - ով կամ 585.5 մլն դոլարով' մինչեւ 6 մլրդ 185 մլն դոլար (2 տրլն 969.7 մլրդ դրամ): Մասնավորապես, ընթացիկ տարվա հունվարի 26-ին Հայաստանը միջազգային ներդրողների շրջանում տեղաբաշխել է 750 մլն դոլար ծավալով 10-ամյա պարտքային արժեթղթերի 4-րդ թողարկումը։
Զուտ փոխառու միջոցները, ըստ պետբյուջեի, 2022 թվականին կկազմեն 356 մլրդ դրամ, որից 250 մլրդ դրամը կներգրավվի գանձապետական պարտատոմսերի, իսկ 106 մլրդ դրամը ' բյուջետային աջակցության վարկերի հաշվին: Պետական բյուջեն հաստատելիս ֆինանսական իշխանությունները հերթական անգամ հավաստիացրել են, որ 2022 թվականին կվերադառնան ֆիսկալ կանոններով սահմանված պետական ֆինանսների "ոսկե կանոնի" տրամաբանությանը, որոնք ամուր հիմք կստեղծեն երկարաժամկետ բարձր տնտեսական աճի համար, կապահովեն պարտքի կայուն նվազեցում ՀՆԱ-ի նկատմամբ եւ կբարելավեն ծախսերի կառուցվածքը: "Հարկային եկամուտների ավելացման, ծախսերի կառավարման կանոններին եւ դեֆիցիտի անվտանգ մակարդակին վերադառնալու շնորհիվ, որը չպետք է գերազանցի ՀՆԱ - ի 3,1 տոկոսը, 2022 թվականին կիրականացվի զգալի ֆիսկալ կոնսոլիդացիա եւ էապես կբարելավվեն պետական պարտքի կառավարելիության հարցերը", - հայտարարել Է Տիգրան Խաչատրյանը:
