Երեթշաբթի, 17 Մայիսի 2022 17:28
Նաիրա Բադալյան

Փողերի դուրս կորզում՝ աճի փոխարեն. "Լույս" հիմնադրամը ՝ Հայաստանի տնտեսության հեռանկարների մասին

Փողերի դուրս կորզում՝ աճի փոխարեն. "Լույս" հիմնադրամը ՝ Հայաստանի տնտեսության հեռանկարների մասին

Արմինֆո. Հարկահավաքության աճը բեռ է դառնում տնտեսության համար՝ դանդաղեցնելով դրա զարգացումը։ Այդ մասին ասվում է "Լույս" հիմնադրամի վերլուծությունում։

 

Ավելի վաղ Պետեկամուտների կոմիտեն հաղորդել էր, որ 2022 թվականի 1-ին եռամսյակում պետական բյուջեի հարկային եկամուտների եւ պետական տուրքի գծով փաստացի մուտքերը կազմել են 400,6 մլրդ դրամ, այսինքն, 5.2 մլրդ դրամով կամ 1.3 տոկոսով գերազանցել են 395.4 մլրդ դրամի մակարդակի ծրագրային ցուցանիշը: 2021 թվականի նույն ժամանակահատվածում ցուցանիշը կազմել է 332.9 մլրդ դրամ, 2020 թվականին՝ 349.0 մլրդ դրամ, 2019 թվականին՝ 299.7 մլրդ դրամ: Այսպիսով, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ հարկային եկամուտներն աճել են 67,7 մլրդ դրամով կամ 20,3 տոկոսով ՝ 2020 թվականի հունվար-մարտի համեմատ՝ 51,5 մլրդ դրամով կամ 14,8 տոկոսով, 2019 թվականի հունվար-մարտի համեմատ՝ 100,9 մլրդ դրամով կամ 33,7 տոկոսով:

 

Մինչդեռ, "Լույս" հիմնադրամի փորձագետները, վերլուծելով 2022 թվականի առաջին եռամսյակի պետական բյուջեի կատարման հաշվետվությունը, հաղորդում են, որ ծրագրային ցուցանիշից շեղումը կազմել է մոտ 95,5 մլրդ դրամ: "Հաշվետու ժամանակահատվածում ՀՀ պետական բյուջեի կատարումը չի համապատասխանել նախկինում ծրագրված մակարդակին: Հավաքվել են ավելի շատ եկամուտներ, քան ծրագրված էր, բայց ծրագրված ծախսերը ողջ ծավալով չեն կատարվել։ Արդյունքում՝ գոյացել է 28,7 մլրդ դրամի պրոֆիցիտ ՝ նախատեսված 66,8 մլրդ դրամի դեֆիցիտի փոխարեն՝ մոտ 95,5 մլրդ դրամի շեղմամբ։ Ստացվում է, որ պետությունը հարկեր է հավաքում տնտեսությունից, բայց չի ծախսում՝ դրանով իսկ նվազեցնելով տնտեսական ակտիվությունը", - նշում են հիմնադրամի փորձագետները։

 

Մասնավորապես, առաջին եռամսյակում ՀՀ պետբյուջեով նախատեսված ծրագրերն ամբողջությամբ չեն իրականացվել, նախատեսված 718 միջոցառումներից ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն իրականացվել է ընդամենը 586-ը կամ 81.6% - ը: Այնպիսի ծրագրեր, ինչպիսիք են ոռոգման համակարգի բարելավումը, ճանապարհային ցանցի բարելավումը (այդ թվում ՝ "Հյուսիս-Հարավ" ծրագրի շրջանակներում), սոցիալական ներդրումները և տեղական զարգացման ծրագրերը և այլն, իրականացվել են ոչ ամբողջական ծավալով, վատ: Դրանք ուղղված են Հայաստանի տնտեսության ներուժի բարձրացմանը, եւ դրանց չկատարումը վտանգում է ոչ միայն ընթացիկ, այլեւ ապագա տնտեսական աճն ու տնտեսական զարգացումը։ Ծախսերի կաատարելիության ընդհանուր շեղումը կազմել է 89,6 մլրդ դրամ։

 

2022 թվականի հունվարին արձանագրվել են տնտեսական ակտիվության բարձր ցուցանիշներ, փետրվարին դրանք սկսել են դանդաղել, իսկ ռուս-ուկրաինական հակամարտության հետեւանքով աճի տեմպերն ավելի են դանդաղել։ "Իրավիճակը խորանում է գնաճի տեմպերի շարունակական աճի պայմաններում, ինչին ի պատասխան Կենտրոնական բանկը պարբերաբար բավականին մեծ քայլերով բարձրացնում է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը: Այս պայմաններում առաջին եռամսյակում ֆիսկալ և դրամավարկային քաղաքականությունը 2022 թ. զսպող ազդեցություն ունեցավ տնտեսության վրա։ Սակայն, եթե դրամավարկային քաղաքականության խստացումն ինչ-որ չափով արդարացված է գնաճը զսպելու համար, ապա հարկաբյուջետային քաղաքականության խորքային նպատակներն ակնհայտ չեն", - ասվում է վերլուծությունում։

 

Փաստաթղթի հեղինակները նշում են, որ ռուս-ուկրաինական հակամարտության բացասական հետեւանքների մեղմացման ծրագրեր չեն իրականացվում (ինչն արդեն անդրադարձել է արդյունաբերության եւ արտահանման վրա), փոփոխություններ չեն կատարվել բյուջետային ծրագրում: "Ստացվում է, որ կառավարությունը պատրաստվում է սպասել բացասական հետեւանքների ամբողջական տեղափոխմանը Հայաստանի տնտեսության վրա,  որից հետո կներկայացնի գործողությունների իրավիճակային մի ծրագիր: Սակայն, միանշանակ, ուշ կլինի, վատթարացող տնտեսական իրավիճակը չեզոքացնել չի հաջողվի", - ամփոփում են հիմնադրամի փորձագետները։

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     


Նորություններ
ACBABank-ը եւ Ամերիաբանկը ներդրումներով օգնել են շահառուներին անկանխիկ վճարումների ընդունման համակարգով հսկիչ-դրամարկղային մեքենաներ տրամադրելACBABank-ը եւ Ամերիաբանկը ներդրումներով օգնել են շահառուներին անկանխիկ վճարումների ընդունման համակարգով հսկիչ-դրամարկղային մեքենաներ տրամադրել
Հայաստանն ու Ռուսաստանը մտադիր են ընդլայնել համագործակցությունը գյուղատնտեսության եւ արդյունաբերության ոլորտներումՀայաստանն ու Ռուսաստանը մտադիր են ընդլայնել համագործակցությունը գյուղատնտեսության եւ արդյունաբերության ոլորտներում
"Ռոսիա" ավիաընկերությունը հուլիսի 2-ից կսկսի չվերթներ իրականացնել Սամարայից դեպի Երեւան
Համաշխարհային բանկը ներկայացրել է Հայաստանի ջրային ոլորտի ենթակառուցվածքների զարգացման վերաբերյալ ուսումնասիրությունՀամաշխարհային բանկը ներկայացրել է Հայաստանի ջրային ոլորտի ենթակառուցվածքների զարգացման վերաբերյալ ուսումնասիրություն
Հայաստանում հակվում են «ՎՎԷՌ ՏՕԻ» տիպի նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցմանՀայաստանում հակվում են «ՎՎԷՌ ՏՕԻ» տիպի նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցման
Հայաստանում վերստին մտադիր են բացել «Հալալ» միջազգային ստանդարտացման և սերտիֆիկացման կենտրոնՀայաստանում վերստին մտադիր են բացել «Հալալ» միջազգային ստանդարտացման և սերտիֆիկացման կենտրոն
Fly one Armenia ավիաընկերությունը ուղիղ չվերթ է գործարկում դեպի Սանկտ ՊետերբուրգFly one Armenia ավիաընկերությունը ուղիղ չվերթ է գործարկում դեպի Սանկտ Պետերբուրգ
Կառավարությունը հաստատել է 7 մարզերում սուբվենցիոն ծրագրերի կատարման հերթական հայտերըԿառավարությունը հաստատել է 7 մարզերում սուբվենցիոն ծրագրերի կատարման հերթական հայտերը
Հայաստանում հակվում են նոր ԱԷԿ-ի համար 1000-1300 մեգավատ հզորությամբ ռեակտորի ընտրությանըՀայաստանում հակվում են նոր ԱԷԿ-ի համար 1000-1300 մեգավատ հզորությամբ ռեակտորի ընտրությանը
Արժեւորվող դրամին առնչվող դրամա. արդյո՞ք երկար կտեւի. Հայկազ ՖանյանԱրժեւորվող դրամին առնչվող դրամա. արդյո՞ք երկար կտեւի. Հայկազ Ֆանյան
Մինչեւ տարեվերջ Գեղարքունիքում կշահագործվի միջպետական Սեւան-Մարտունի-Գետափ այլընտրանքային ճանապարհըՄինչեւ տարեվերջ Գեղարքունիքում կշահագործվի միջպետական Սեւան-Մարտունի-Գետափ այլընտրանքային ճանապարհը
ԱԶԲ. Հայաստանը մեծ հնարավորություններ ունեցող երկիր էԱԶԲ. Հայաստանը մեծ հնարավորություններ ունեցող երկիր է
Թուրքիայի ավիացիոն իշխանությունները FLYONE ARMENIA  ընկերությանը Թուրքիայի օդային տարածքով չվերթերի իրականացման հնարավորություն չեն տրամադրելԹուրքիայի ավիացիոն իշխանությունները FLYONE ARMENIA  ընկերությանը Թուրքիայի օդային տարածքով չվերթերի իրականացման հնարավորություն չեն տրամադրել
ԵՏՀ. Արագացված գիտատեխնիկական զարգացումը ԵԱՏՄ անդամ երկրների ներուժը կբարձրացնի 35-40 տոկոսովԵՏՀ. Արագացված գիտատեխնիկական զարգացումը ԵԱՏՄ անդամ երկրների ներուժը կբարձրացնի 35-40 տոկոսով
Հայաստանի գործարար համայնքը տնտեսական իշխանություններին կոչ է արել շտապ միջոցներ ձեռնարկել ազգային արժույթի կտրուկ արժեւորման զոհ դարձած բիզնեսը փրկելու համարՀայաստանի գործարար համայնքը տնտեսական իշխանություններին կոչ է արել շտապ միջոցներ ձեռնարկել ազգային արժույթի կտրուկ արժեւորման զոհ դարձած բիզնեսը փրկելու համար
ՀԱԷԿ-ը միացել է երկրի միասնական էներգահամակարգինՀԱԷԿ-ը միացել է երկրի միասնական էներգահամակարգին
Հայաստանի փոխվարչապետը մասնակցել է ԵԶԲ խորհրդի նիստինՀայաստանի փոխվարչապետը մասնակցել է ԵԶԲ խորհրդի նիստին
Եվրասիական duty free-ն 30 տոկոսով ավելի թանկ է լինելու Եվրասիական duty free-ն 30 տոկոսով ավելի թանկ է լինելու "միջազգայինից". ուզում էին՝ ավելի լավ, ստացան՝ ինչպես միշտ
ՊԵԿ նախագահը ՀՄԿ գլխավոր քարտուղարին առաջարկել է Երեւանում անցկացնել ՀՄԿ շնագիտական գլոբալ 6-րդ ֆորումըՊԵԿ նախագահը ՀՄԿ գլխավոր քարտուղարին առաջարկել է Երեւանում անցկացնել ՀՄԿ շնագիտական գլոբալ 6-րդ ֆորումը
Հայաստանն ու Կորեան մաքսային ոլորտում համագործակցության շուրջ միջկառավարական համաձայնագրի կնքման անհրաժեշտություն են տեսնումՀայաստանն ու Կորեան մաքսային ոլորտում համագործակցության շուրջ միջկառավարական համաձայնագրի կնքման անհրաժեշտություն են տեսնում
Սուրեն Պարսյան. Հայաստանի արժութային շուկայում դիտվում է ԱՄՆ արժույթի ավելցուկՍուրեն Պարսյան. Հայաստանի արժութային շուկայում դիտվում է ԱՄՆ արժույթի ավելցուկ
Ամփոփվել են «Օրգանական գյուղատնտեսության զարգացում 2022-2023» ծրագրի մրցույթի արդյունքներըԱմփոփվել են «Օրգանական գյուղատնտեսության զարգացում 2022-2023» ծրագրի մրցույթի արդյունքները
Fly Arna-ն բացել է իր գրասենյակը Երեւանի «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանումFly Arna-ն բացել է իր գրասենյակը Երեւանի «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանում
Չի կարելի նույն ապրանքի կամ ծառայության համար տարբեր գներ սահմանել՝ կախված վճարման կանխիկ կամ անկանխիկ եղանակից. ԿԲ ուղերձըՉի կարելի նույն ապրանքի կամ ծառայության համար տարբեր գներ սահմանել՝ կախված վճարման կանխիկ կամ անկանխիկ եղանակից. ԿԲ ուղերձը
ԱՐԱՐԱՏԲԱՆԿԸ՝ «Հաւք» ԱԹՍ մրցույթի գլխավոր հովանավորԱՐԱՐԱՏԲԱՆԿԸ՝ «Հաւք» ԱԹՍ մրցույթի գլխավոր հովանավոր
Հայաստանը փոխում է համայնքներից սուբվենցիոն հայտերի ներկայացման կարգըՀայաստանը փոխում է համայնքներից սուբվենցիոն հայտերի ներկայացման կարգը
Հավաքել են ավելի շատ հարկեր՝ քան ակնկալում էին. Հայաստանի իշխանությունները պատրաստ են ավելի շատ ներդնել կապիտալ ծրագրերումՀավաքել են ավելի շատ հարկեր՝ քան ակնկալում էին. Հայաստանի իշխանությունները պատրաստ են ավելի շատ ներդնել կապիտալ ծրագրերում
Հայաստանի գնաճը սոցիալական աղետ է. տնտեսագետՀայաստանի գնաճը սոցիալական աղետ է. տնտեսագետ
Ինչպես է արժույթի փոխարժեքն ազդել շաքարավազի եւ արեւածաղկի յուղի արժեքի վրա. Հայաստանի ՄՊՀԻնչպես է արժույթի փոխարժեքն ազդել շաքարավազի եւ արեւածաղկի յուղի արժեքի վրա. Հայաստանի ՄՊՀ
Orion Summit-2022. Հայաստանի համար գլխավոր մարտահրավերը մտածողության փոփոխությունն էOrion Summit-2022. Հայաստանի համար գլխավոր մարտահրավերը մտածողության փոփոխությունն է
Ձեռներեցության Աշխարհի Գավաթ 2022-ի ազգային փուլի դիմումներն արդեն ընդունվում ենՁեռներեցության Աշխարհի Գավաթ 2022-ի ազգային փուլի դիմումներն արդեն ընդունվում են
Սեյլանյան. «Հանդիսանալով Հայաստանի առաջատար ոլորտներից մեկը` բանկային համակարգը կանգնած է եղել երկրում ԿՍՊ մշակույթի ձևավորման ակունքներում»Սեյլանյան. «Հանդիսանալով Հայաստանի առաջատար ոլորտներից մեկը` բանկային համակարգը կանգնած է եղել երկրում ԿՍՊ մշակույթի ձևավորման ակունքներում»
Նոր սերնդի MF տիպի ՀԴՄ-ների վրա POS տերմինալները պատրաստ են անկանխիկ գործարքները սպասարկելու համարՆոր սերնդի MF տիպի ՀԴՄ-ների վրա POS տերմինալները պատրաստ են անկանխիկ գործարքները սպասարկելու համար
Լիզինգային շուկայի առաջինն ու առաջատարը վերաբրենդավորվեցԼիզինգային շուկայի առաջինն ու առաջատարը վերաբրենդավորվեց
Եվրոպայում ամենախոշոր IT ընկերություններից մեկը՝ Asseco Group-ը, գրասենյակ է բացում ՀայաստանումԵվրոպայում ամենախոշոր IT ընկերություններից մեկը՝ Asseco Group-ը, գրասենյակ է բացում Հայաստանում
ԵԱԶԲ-ը գործարկել է ԵԱԶԲ-ը գործարկել է "Աշխատանքը ԵԱՏՄ-ում" հավելվածը՝ այն ներկայացնելով ԵԱՏՄ երկրների կառավարությունների ղեկավարներին
ԵԱՏՄ երկրները պայմանավորվել են Հայաստանում Հարավային երկաթուղի կառուցելԵԱՏՄ երկրները պայմանավորվել են Հայաստանում Հարավային երկաթուղի կառուցել
Հայաստանի ՄՊՀ-ն արձանագրում է դիզվառելիքի եւ ալյուրի գների աճՀայաստանի ՄՊՀ-ն արձանագրում է դիզվառելիքի եւ ալյուրի գների աճ
ԵԱՏՄ երկրների կառավարությունների ղեկավարները համագործակցության վերաբերյալ փաստաթղթեր են ստորագրելԵԱՏՄ երկրների կառավարությունների ղեկավարները համագործակցության վերաբերյալ փաստաթղթեր են ստորագրել
Ճանապարհային դեպարտամենտ. Լանջիկ-Գյումրի հատվածում ընթանում են ասֆալտբետոնե ծածկի վերին շերտի տեղադրման աշխատանքներՃանապարհային դեպարտամենտ. Լանջիկ-Գյումրի հատվածում ընթանում են ասֆալտբետոնե ծածկի վերին շերտի տեղադրման աշխատանքներ
Մոսկվայի բորսան սկսում է հայկական դրամով սակարկոթյունՄոսկվայի բորսան սկսում է հայկական դրամով սակարկոթյուն
Ժամանակակից տնտեսական մարտահրավերների համատեքստում կարևորագույն խնդիրներից մեկը մնում է ԵԱՏՄ երկրների պարենային անվտանգության ապահովումը. ՓաշինյանԺամանակակից տնտեսական մարտահրավերների համատեքստում կարևորագույն խնդիրներից մեկը մնում է ԵԱՏՄ երկրների պարենային անվտանգության ապահովումը. Փաշինյան
ԿԲ-ը պատժամիջոցներ է կիրառել արժութային շուկայում հակամրցակցային վարքագիծ դրսևորած փոխանակման կետերի նկատմամբԿԲ-ը պատժամիջոցներ է կիրառել արժութային շուկայում հակամրցակցային վարքագիծ դրսևորած փոխանակման կետերի նկատմամբ
ԱՎԲ. Հայաստանում գրանցվել է գնաճի նվազագույն մակարդակ՝ ԵԱՏՄ երկրների շրջանումԱՎԲ. Հայաստանում գրանցվել է գնաճի նվազագույն մակարդակ՝ ԵԱՏՄ երկրների շրջանում
Հայաստանի և Վրաստանի երկաթուղիները զարգացնում են համագործակցությունըՀայաստանի և Վրաստանի երկաթուղիները զարգացնում են համագործակցությունը
 Netcracker Technology-ն դիտարկում է հայկական շուկա մուտք գործելու հնարավորությունները    Netcracker Technology-ն դիտարկում է հայկական շուկա մուտք գործելու հնարավորությունները  
Արտակ Քամալյան. Հայաստանում պարենային ինքնաբավության մակարդակը կազմում է 73 տոկոս   Արտակ Քամալյան. Հայաստանում պարենային ինքնաբավության մակարդակը կազմում է 73 տոկոս  
Մի դրամի ուժը 2 տարեկան է․ տարբեր նախաձեռնությունների է փոխանցվել ավելի քան 82 մլն ՀՀ դրամՄի դրամի ուժը 2 տարեկան է․ տարբեր նախաձեռնությունների է փոխանցվել ավելի քան 82 մլն ՀՀ դրամ
ՎՏԲ-ն նախատեսում է պահպանել ներկայությունը Հայաստանի բանկային շուկայումՎՏԲ-ն նախատեսում է պահպանել ներկայությունը Հայաստանի բանկային շուկայում
Վրաստանում ճանապարհային սակագնի աճը ևս մեկ հարված կլինի Հայաստանի արտահանողներին. տնտեսագետ   Վրաստանում ճանապարհային սակագնի աճը ևս մեկ հարված կլինի Հայաստանի արտահանողներին. տնտեսագետ  
FLYONE ARMENIA-ն գործարկում է Երևան-Բեյրութ-Երևան կանոնավոր չվերթը   FLYONE ARMENIA-ն գործարկում է Երևան-Բեյրութ-Երևան կանոնավոր չվերթը  
Կենտրոնական բանկը ներկայացրել է Հայաստանի թվային օրակարգըԿենտրոնական բանկը ներկայացրել է Հայաստանի թվային օրակարգը
Ակբա Լիզինգ. ձեռքբերումների ճանապարհովԱկբա Լիզինգ. ձեռքբերումների ճանապարհով
Ռուսաստանը Հայաստանին կօգնի ստեղծել հանրապետության ռազմավարական զարգացման կենտրոնՌուսաստանը Հայաստանին կօգնի ստեղծել հանրապետության ռազմավարական զարգացման կենտրոն
"Մետրոգիպրոտրանսը" կզբաղվի մետրոյի "Աջափնյակ" կայարանի նախագծմամբ
«Կորպորատիվ կառավարում. բարեվարքությունը գործարար համայնքում»«Կորպորատիվ կառավարում. բարեվարքությունը գործարար համայնքում»
Բոլոր պոտենցիալ ներդրողների համար Հայաստանում ապահովված են ինչպես տնտեսական ազատ գործունեության, անպես էլ դրանց իրավական պաշտպանության պայմանները. գլխավոր դատախազԲոլոր պոտենցիալ ներդրողների համար Հայաստանում ապահովված են ինչպես տնտեսական ազատ գործունեության, անպես էլ դրանց իրավական պաշտպանության պայմանները. գլխավոր դատախազ
Արդյո՞ք դրամի արժեւորումը բարիք է Հայաստանի համար. Վարդան ԱրամյանԱրդյո՞ք դրամի արժեւորումը բարիք է Հայաստանի համար. Վարդան Արամյան
Orion Summit 2022-ին միացել են էկոհամակարգային լուծումներով առաջնորդվող համաշխարհային ու հայաստանյան առաջատարները Orion Summit 2022-ին միացել են էկոհամակարգային լուծումներով առաջնորդվող համաշխարհային ու հայաստանյան առաջատարները 
Հայտնի օդաչու-հրահանգիչ Միհրան Խաչատրյանը գլխավորել է ՀՀ քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտենՀայտնի օդաչու-հրահանգիչ Միհրան Խաչատրյանը գլխավորել է ՀՀ քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեն
Կարդալ ավելին


Արտ. փոխարժեքները
28.06.2022
RUB7.720.03
USD408.39-1.25
EUR431.95-1.57
GBP499.79-2.84
CAD318.180.41
JPY30.00-0.29
CNY61.02-0.26
CHF427.23-0.15