Ուրբաթ, 2 Դեկտեմբերի 2022 18:24
Էմմանուիլ Մկրտչյան

Վահե Դավթյան. Հայաստանի տրանսպորտային ենթակառուցվածքն առայժմ պատրաստ չէ նոր աշխարհատնտեսական կոնֆիգուրացիային

Վահե Դավթյան. Հայաստանի տրանսպորտային ենթակառուցվածքն առայժմ պատրաստ չէ նոր աշխարհատնտեսական կոնֆիգուրացիային

Արմինֆո.Հայաստանի տարածքով "Հյուսիս-Հարավ" միջազգային տրանսպորտային միջանցքի ձևավորման անհրաժեշտության մասին Հնդկաստանից պարբերաբար հնչող հայտարարությունները լիովին տեղավորվում են Մեծ Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող աշխարհաքաղաքական իրադարձությունների համատեքստում։  ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում այդպիսի կարծիք է հայտնել անդրազգային միջազգային ենթակառուցվածքային նախագծերի զարգացման հարցերի փորձագետ, քաղաքական գիտությունների դոկտոր Վահե Դավթյանը:

 

Նրա խոսքով, խոսքը, նախ եւ առաջ, հնդկաչինական աշխարհառազմավարական մրցակցության մասին է, որը, թեեւ այսօր այնքան էլ վառ արտահայտված չէ, սակայն խորացման մեծ ներուժ ունի՝ հաշվի առնելով Հնդկաստանի հեռուն գնացող աշխարհաքաղաքական հավակնությունները: Երկու պետությունները կփորձեն իրենց դիրքավորել որպես Ասիայի առաջատար տերություններ, ինչն արտացոլվում է նաեւ տրանսպորտի և լոգիստիկայի ոլորտում:

 

Մասնավորապես, Նյու Դելիի հայտարարությունների շարժառիթները պետք է փնտրել Հնդկաստան-Հայաստան և Ադրբեջան-Պակիստան հարաբերությունների ավանդական հակադրության տրամաբանության մեջ։ Ներկայումս Չաբահար նավահանգիստը, որը կառուցվում է Իրանի հարավ-արեւելքում, կոչված է ծովային հաղորդակցություն ապահովել հնդկական Մումբաի նավահանգստի հետ, նաեւ նախատեսվում է այստեղ ստեղծել իրանահնդկական ազատ տնտեսական գոտի: Միևնույն ժամանակ, Չինաստանն ակտիվորեն աջակցում է Պակիստանում Գվադար նավահանգստի նախագծին, որը դիտարկվում է որպես իրանական Չաբահարի հիմնական մրցակից:

 

Հաշվի առնելով Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև հակամարտությունը և, մյուս կողմից, Պակիստանի և Ադրբեջանի միջև անընդհատ խորացող հարաբերությունները, պարզ է դառնում, որ Նյու Դելիի դիրքորոշումն ուղղված է ոչ այնքան Բաքվի, որքան իր անմիջական մրցակից Պակիստանի հասսցեին։ Փորձագետը նշել է այն հանգամանքները, որ իրանական Չաբախարը մի շարք առավելություններ ունի պակիստանյան Գվադարի նկատմամբ, եւ, թերեւս, ամենակարեւորն այն է, որ Իրանի նկատմամբ միջազգային պատժամիջոցները շրջանցում են այդ նախագիծը՝ հաշվի առնելով դրա ռազմավարական կարեւորությունը Աֆղանստանի հետ տրանսպորտային հաղորդակցության հաստատման համար:

 

Ընդ որում, կարեւոր է հասկանալ, որ "Հյուսիս-Հարավ" միջազգային տրանսպորտային միջանցքի ձեւավորման շուրջ համաձայնագրի մասնակիցներն են ոչ միայն Հնդկաստանը եւ Իրանը, այլեւ Ռուսաստանը, Ղազախստանը, Բելառուսը, Օմարը, Սիրիան, Հայաստանն ու Ադրբեջանը: Միջանցքի աշխարհագրությունը որոշվում է կոլեգիալ։ Մեծ հաշվով, նախագիծն ուղղված է Եվրոպայի Հյուսիսային ծովը Հնդկական օվկիանոսի հետ կապելուն։ Համաձայնագրի կողմ հանդիսացող երկրները որոշում են, թե որ երթուղով է իրականացվելու այդ միացումը։ Հաշվի առնելով նրանց մեջ Ադրբեջանի կամ նույն թյուրքական Ղազախստանի առկայությունը՝ կարելի է ենթադրել, որ նման "հայամետ" որոշումն այդքան էլ հեշտ չի կայացվի։

 

Ի դեպ, ինչպես նշել է Դավթյանը, մեկ տարի առաջ Սանկտ Պետերբուրգից դեպի Մումբայ առաջին կոնտեյներային գնացքն ուղարկվել էր Ադրբեջանի երկաթուղու օգտագործմամբ։ Նույն համատեքստում շատ հետաքրքիր են Իրանի, Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի միջև էլեկտրաէներգիայի փոխանակման ծրագրերի մասին Իրանի էներգետիկայի նախարարի վերջին հայտարարությունները։ Փաստորեն, մեր աչքի առաջ վերանայվում է "Հյուսիս-Հարավ" էլեկտրաէներգետիկական միջանցքի Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Ռուսաստան ռազմավարությունը, որն առաջ է մղվում դեռ 2016 թվականից։

 

Սակայն, Դավթյանի կարծիքով, եթե անգամ պատկերացնենք, որ իսկապես դրական որոշում կկայացվի Հայաստանի շահերից բխող աշխարհատնտեսական կոնֆիգուրացիայի ձեւավորման վերաբերյալ, հարց է առաջանում, իսկ արդյո՞ք Հայաստանը պատրաստ է դրան իր տրանսպորտային ենթակառուցվածքով: Ավելի շուտ՝ ոչ, քան՝ այո: Նախ, խնդիրն անռչվում է "Հյուսիս-Հարավ" ավտոմայրուղու կառուցմանը, որն այսօր իրականացվում է անթույլատրելի դանդաղ տեմպերով։ Այս ճանապարհի առկայությունը կարող է մեծացնել Հայաստանի գրավչությունը Պարսից ծոցի և Սև ծովի միջև մուլտիմոդալ կապի ապահովման տեսանկյունից, ինչը Հայաստանը կդարձնի տարածաշրջանային տրանսպորտային ճարտարապետության լիիրավ խաղացող։

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     


Նորություններ
Team Energy-ն ձևավորում է Հայաստանում էլեկտրամոբիլների օգտագործման մշակույթTeam Energy-ն ձևավորում է Հայաստանում էլեկտրամոբիլների օգտագործման մշակույթ
Դրամաշնորհային մրցույթ՝ գյուղական տուրիզմի զարգացման համարԴրամաշնորհային մրցույթ՝ գյուղական տուրիզմի զարգացման համար
Գաղափարից մինչև մեծ բիզնես. հայկական «Բիոքոթոնի» նշաձողը եվրոպական շուկան էԳաղափարից մինչև մեծ բիզնես. հայկական «Բիոքոթոնի» նշաձողը եվրոպական շուկան է
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը վերաբացել է Նոր Նորքի մասնաճյուղըՎՏԲ-Հայաստան Բանկը վերաբացել է Նոր Նորքի մասնաճյուղը
Հայաստանը Զարգացման ֆրանսիական գործակալությունից 75 մլն եվրո կներգրավի պետբյուջեի դեֆիցիտի ֆինանսավորման համարՀայաստանը Զարգացման ֆրանսիական գործակալությունից 75 մլն եվրո կներգրավի պետբյուջեի դեֆիցիտի ֆինանսավորման համար
ԱՄՀ-ն բացել է Հայաստանի հասանելիությունը $24.5 մլն Stand-By վարկին ՝ 2024 թվականի համար կանխատեսելով ՀՆԱ-ի 6% աճԱՄՀ-ն բացել է Հայաստանի հասանելիությունը $24.5 մլն Stand-By վարկին ՝ 2024 թվականի համար կանխատեսելով ՀՆԱ-ի 6% աճ
Հայաստանը կմիանա Եվրոպական Interreg Next ծրագրինՀայաստանը կմիանա Եվրոպական Interreg Next ծրագրին
ՀՀ կառավարությունը և գերմանական KfW բանկը կերկարաձգեն վարկային ծրագրի իրականացման ժամկետներըՀՀ կառավարությունը և գերմանական KfW բանկը կերկարաձգեն վարկային ծրագրի իրականացման ժամկետները
"Ջերմուկ գրուպ" - ը 10,3 մլրդ դրամ կներդնի պոլիէթիլենային ջերմամեկուսիչ թաղանթի արտադրություն կազմակերպելու համար
Երեխաներ ունեցող ընտանիքներին բնակարաններով ապահովելու պետական աջակցության ծրագրի շարունակմանը կուղղվի 600 մլն դրամԵրեխաներ ունեցող ընտանիքներին բնակարաններով ապահովելու պետական աջակցության ծրագրի շարունակմանը կուղղվի 600 մլն դրամ
ԵԱԶԲ-ն Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի տեմպերի մինչև 5% նվազում է կանխատեսում ԵԱԶԲ-ն Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի տեմպերի մինչև 5% նվազում է կանխատեսում
Air Cairo ավիաընկերությունը սկսել է չվերթներ իրականացնել Կահիրե-Երևան-Կահիրե ուղղությամբAir Cairo ավիաընկերությունը սկսել է չվերթներ իրականացնել Կահիրե-Երևան-Կահիրե ուղղությամբ
Եվրոպական հանձնաժողովը Հայաստանին 15 մլն եվրո կտրամադրի Լեռնային Ղարաբաղից փախստականների խնդիրների լուծման համարԵվրոպական հանձնաժողովը Հայաստանին 15 մլն եվրո կտրամադրի Լեռնային Ղարաբաղից փախստականների խնդիրների լուծման համար
ԱՄՆ-ը հետաքրքրություն է ցուցաբերում աղետալի ջրհեղեղի հետևանքով ավերված կամուրջների վերականգնման հարցումԱՄՆ-ը հետաքրքրություն է ցուցաբերում աղետալի ջրհեղեղի հետևանքով ավերված կամուրջների վերականգնման հարցում
Քննարկվում է անհուսալի պարտքերի դուրսգրման կանոնների բարեփոխման հարցըՔննարկվում է անհուսալի պարտքերի դուրսգրման կանոնների բարեփոխման հարցը
ԵԱՏՄ երկրներում համատեղ նախագծերի իրականացմանն աջակցելու նոր ֆինանսական մեխանիզմ կկիրառվի․ ԵՏՀ նախարար ԵԱՏՄ երկրներում համատեղ նախագծերի իրականացմանն աջակցելու նոր ֆինանսական մեխանիզմ կկիրառվի․ ԵՏՀ նախարար
Փաշինյան․Փաշինյան․"iGorts" ծրագիրը հնարավորություն է տալիս սփյուռքի հայրենակիցներին կապել երկրի պետական համակարգի հետ
Երևանում մեկնարկել են ֆինանսական և տեխնիկական համագործակցության հայ-գերմանական միջկառավարական խորհրդակցություններըԵրևանում մեկնարկել են ֆինանսական և տեխնիկական համագործակցության հայ-գերմանական միջկառավարական խորհրդակցությունները
Խնայում ենք Wildberries-ում IDBank-ի հետԽնայում ենք Wildberries-ում IDBank-ի հետ
Հայկական գինիները եվրոպական խոշորագույն Կոնկուրս Մոնդիալ դե Bruxelles համտեսման մրցույթում արժանացել են 5 ոսկե և 11 արծաթե մեդալներՀայկական գինիները եվրոպական խոշորագույն Կոնկուրս Մոնդիալ դե Bruxelles համտեսման մրցույթում արժանացել են 5 ոսկե և 11 արծաթե մեդալներ
Մխիթար Հայրապետյանն այցելել է Eurosatory ցամաքային և օդային պաշտպանության և անվտանգության արդյունաբերության միջազգային ցուցահանդեսՄխիթար Հայրապետյանն այցելել է Eurosatory ցամաքային և օդային պաշտպանության և անվտանգության արդյունաբերության միջազգային ցուցահանդես
Վերմա.Հայաստանը գիտության եւ տեխնոլոգիաների առաջատար դիրքերում է Վերմա.Հայաստանը գիտության եւ տեխնոլոգիաների առաջատար դիրքերում է
Կոնվերս Բանկը բիզնեսին աջակցում է պարտատոմսերի թողարկման հարցումԿոնվերս Բանկը բիզնեսին աջակցում է պարտատոմսերի թողարկման հարցում
ԵՄ-ն 100 հազար եվրո մարդասիրական օգնություն կուղարկի Հայաստանին ՝ ջրհեղեղից առավել տուժած գյուղերին աջակցելու համարԵՄ-ն 100 հազար եվրո մարդասիրական օգնություն կուղարկի Հայաստանին ՝ ջրհեղեղից առավել տուժած գյուղերին աջակցելու համար
ԱՄՆ-ը պատրաստ է ընդլայնել տնտեսական հարաբերությունները Հայաստանի հետ.ԱՄՆ-ը պատրաստ է ընդլայնել տնտեսական հարաբերությունները Հայաստանի հետ.
Հայաստանն ու Ուկրաինան քննարկել են առևտրատնտեսական համագործակցության ընդլայնման հնարավորություններըՀայաստանն ու Ուկրաինան քննարկել են առևտրատնտեսական համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները
ԵԶԲ-ն 100 մլն դրամ է ուղղել Հայաստանում ջրհեղեղների հետևանքների վերացմանըԵԶԲ-ն 100 մլն դրամ է ուղղել Հայաստանում ջրհեղեղների հետևանքների վերացմանը
Հայաստանում ներկայացվել է զբաղվածության 2024 - 2030թթ. ռազմավարությունըՀայաստանում ներկայացվել է զբաղվածության 2024 - 2030թթ. ռազմավարությունը
«Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ն միանում է Ածխաթթու գազի արտանետման հաշվառման ֆինանսական համագործակցությանը«Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ն միանում է Ածխաթթու գազի արտանետման հաշվառման ֆինանսական համագործակցությանը
Մարզահամերգային համալիրի զուտ շահույթը 2023 թվականին աճել է 51% - ովՄարզահամերգային համալիրի զուտ շահույթը 2023 թվականին աճել է 51% - ով
ՀԿԵ-ն մեկնարկում է Երևան-Բաթումի - Երևան միջազգային չվերթը ՀԿԵ-ն մեկնարկում է Երևան-Բաթումի - Երևան միջազգային չվերթը
Նիկոլ Փաշինյան. լայնածավալ ճանապարհաշինական աշխատանքները թույլ են տալիս խոսել նոր ճանապարհային ցանցի ստեղծման մասինՆիկոլ Փաշինյան. լայնածավալ ճանապարհաշինական աշխատանքները թույլ են տալիս խոսել նոր ճանապարհային ցանցի ստեղծման մասին
ՎԶԵԲ-ը Թուրքիայի և Կովկասի հարցերով նոր գործադիր տնօրեն է նշանակելՎԶԵԲ-ը Թուրքիայի և Կովկասի հարցերով նոր գործադիր տնօրեն է նշանակել
2026 թվականի հունվարի 1-ից Վրաստան մուտք գործող զբոսաշրջիկների համար բժշկական ապահովագրությունը պարտադիր կդառնա2026 թվականի հունվարի 1-ից Վրաստան մուտք գործող զբոսաշրջիկների համար բժշկական ապահովագրությունը պարտադիր կդառնա
IDBank-ը թողարկել է դրամային պարտատոմսերի 2024 թվականի թվով 3-րդ տրանշըIDBank-ը թողարկել է դրամային պարտատոմսերի 2024 թվականի թվով 3-րդ տրանշը
Որպեսզի ծերությունը ուրախություն լինի. Հայաստանի կուտակային կենսաթոշակային բարեփոխումների ներկան և ապագանՈրպեսզի ծերությունը ուրախություն լինի. Հայաստանի կուտակային կենսաթոշակային բարեփոխումների ներկան և ապագան
Երևանում չկա որևէ կամուրջ, որը սեյսմակայունության անձնագիր ունենաԵրևանում չկա որևէ կամուրջ, որը սեյսմակայունության անձնագիր ունենա
ՀՀ վարչապետ. Հայաստանն օր օրի բարձրացնում է իր ինքնիշխանության և անկախության մակարդակըՀՀ վարչապետ. Հայաստանն օր օրի բարձրացնում է իր ինքնիշխանության և անկախության մակարդակը
Հայաստանում երկաթուղային հաղորդակցությունը վերականգնվել է ժամանակացույցից շուտՀայաստանում երկաթուղային հաղորդակցությունը վերականգնվել է ժամանակացույցից շուտ
EventHub․am-ը՝ աշխարհահռչակ Black Eyed Peas-ի Թբիլիսիի համերգի տոմսերի վաճառքի պաշտոնական ներկայացուցիչըEventHub․am-ը՝ աշխարհահռչակ Black Eyed Peas-ի Թբիլիսիի համերգի տոմսերի վաճառքի պաշտոնական ներկայացուցիչը
Հայաստանում հիմնադրվել է աերոտիեզերական մեքենաշինության դպրոցՀայաստանում հիմնադրվել է աերոտիեզերական մեքենաշինության դպրոց
Թվային տեխնոլոգիաներ և նորարարություններ Եվրասիայի համար. ճյուղի ղեկավարներն առանցքային հարցեր կքննարկեն ԵԱԶԲ-ի գործարար համաժողովումԹվային տեխնոլոգիաներ և նորարարություններ Եվրասիայի համար. ճյուղի ղեկավարներն առանցքային հարցեր կքննարկեն ԵԱԶԲ-ի գործարար համաժողովում
ՏՀՏ գործատուների միության խորհրդի անդամներն այցելել են OVIO-ի՝ տարածաշրջանում խոշորագույն տվյալների մշակման կենտրոնՏՀՏ գործատուների միության խորհրդի անդամներն այցելել են OVIO-ի՝ տարածաշրջանում խոշորագույն տվյալների մշակման կենտրոն
Փաշինյան. սկսվել է աղետի գոտու վերականգնման առաջնահերթ խնդիրների լուծման ծրագրի մշակման աշխատանքըՓաշինյան. սկսվել է աղետի գոտու վերականգնման առաջնահերթ խնդիրների լուծման ծրագրի մշակման աշխատանքը
Հասանելի են ակնթարթային դրամական փոխանցումներ Ռուսաստանից Հայաստան «ФОРА-БАНК» հավելվածովՀասանելի են ակնթարթային դրամական փոխանցումներ Ռուսաստանից Հայաստան «ФОРА-БАНК» հավելվածով
Հայաստանի ԿԲ-ը վերանայել է 2024 թվականի ՀՆԱ-ի աճի կանխատեսումը՝ նախկին 5,3-6,4%-ից մինչեւ 6,8-6,1%Հայաստանի ԿԲ-ը վերանայել է 2024 թվականի ՀՆԱ-ի աճի կանխատեսումը՝ նախկին 5,3-6,4%-ից մինչեւ 6,8-6,1%
ՆԳՆ. Իրավախախտումը հայտնաբերելու պահից 24 ժամվա ընթացքում ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքելու դեպքում տուգանքի չափը նվազում է 75 տոկոսովՆԳՆ. Իրավախախտումը հայտնաբերելու պահից 24 ժամվա ընթացքում ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքելու դեպքում տուգանքի չափը նվազում է 75 տոկոսով
ՀԲ-ը պահպանել է Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի ավելի վաղ բարելավված կանխատեսումը ՝ 2024 թվականին 5,5%, իսկ 2025 թվականին 4,9% մակարդակումՀԲ-ը պահպանել է Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի ավելի վաղ բարելավված կանխատեսումը ՝ 2024 թվականին 5,5%, իսկ 2025 թվականին 4,9% մակարդակում
Մարտին Գալստյան. բարենպաստ պայմաններում վարկային տոկոսադրույքները կարող են նվազելՄարտին Գալստյան. բարենպաստ պայմաններում վարկային տոկոսադրույքները կարող են նվազել
ՀՀ ԿԲ. ՀՆԱ-ի ներուժայինից բարձր աճը և ոչ ներառական բնույթը անորոշություն են ձևավորում տնտեսությունում համախառն առաջարկի և պահանջարկի տեսանկյունիցՀՀ ԿԲ. ՀՆԱ-ի ներուժայինից բարձր աճը և ոչ ներառական բնույթը անորոշություն են ձևավորում տնտեսությունում համախառն առաջարկի և պահանջարկի տեսանկյունից
ԿԲ ղեկավար. տարեվերջին Հայաստանում գնաճը կմոտենա 2,2% -2,5% ցուցանիշինԿԲ ղեկավար. տարեվերջին Հայաստանում գնաճը կմոտենա 2,2% -2,5% ցուցանիշին
Տարերքի հետեւանքների վերացման համար կառավարության ծախսերի ավելացման արդյունքում Հայաստանի Կենտրոնական բանկը լրացուցիչ խթաններ է ակնկալումՏարերքի հետեւանքների վերացման համար կառավարության ծախսերի ավելացման արդյունքում Հայաստանի Կենտրոնական բանկը լրացուցիչ խթաններ է ակնկալում
C360 բանկային ծառայությունների փաթեթները՝ Converse Mobile-ումC360 բանկային ծառայությունների փաթեթները՝ Converse Mobile-ում
idcoin: IDBank-ի հավատարմության համակարգի նոր գործիքըidcoin: IDBank-ի հավատարմության համակարգի նոր գործիքը
«Երևանի գինու օրերը»՝ Ակբա բանկի հետ«Երևանի գինու օրերը»՝ Ակբա բանկի հետ
Հայաստանի կենտրոնական բանկը շարունակում է իջեցնել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը, այս անգամ՝ 8.25%-ից մինչեւ 8%Հայաստանի կենտրոնական բանկը շարունակում է իջեցնել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը, այս անգամ՝ 8.25%-ից մինչեւ 8%
Հայաստանում 2029 թվից կչեղարկեն հիփոթեքային վարկերի համար եկամտահարկի վերադարձըՀայաստանում 2029 թվից կչեղարկեն հիփոթեքային վարկերի համար եկամտահարկի վերադարձը
Շուրջ 173 մլն դրամ և 30-ից ավելի շահառու հիմնադրամներ․ «Մի դրամի ուժը» 4 տարեկան էՇուրջ 173 մլն դրամ և 30-ից ավելի շահառու հիմնադրամներ․ «Մի դրամի ուժը» 4 տարեկան է
Մարզերում գործող բիզնեսի և անհատների համար Ամերիաբանկը մշակել է աշխատավարձային հատուկ առաջարկՄարզերում գործող բիզնեսի և անհատների համար Ամերիաբանկը մշակել է աշխատավարձային հատուկ առաջարկ
Հայտնի են ԵՊՀ Ուսխորհրդի հայտարարած մրցույթում հաղթողներըՀայտնի են ԵՊՀ Ուսխորհրդի հայտարարած մրցույթում հաղթողները
Կարդալ ավելին
Արտ. փոխարժեքները
21.06.2024
RUB4.55-0.15
USD388.520.36
EUR415.06-1.36
GBP490.90-1.40
CAD283.720.68
JPY24.44-0.06
CNY53.510.05
CHF435.37-0.96