Երեքշաբթի, 13 Դեկտեմբերի 2022 14:37
Կարինա Մելիքյան

Կենտրոնական բանկը վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձրացրել է մինչեւ նոր պատմական առավելագույնը՝ 10,75 տոկոս

Կենտրոնական բանկը վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձրացրել է մինչեւ նոր պատմական առավելագույնը՝ 10,75 տոկոս

Արմինֆո.Հայաստանի Կենտրոնական բանկը շարունակում է բարձրացնել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը, այս անգամ՝ 10,5%-ից մինչեւ 10,75%' գերազանցելով նախկին պատմական առավելագույնը (10,5%՝ 2015թ.)՝ հասնելով նոր ռեկորդային մակարդակի: Ինչպես ԱրմԻինֆո-ին հաղորդել են ԿԲ մամուլի ծառայությունից, այդ որոշումը կայացվել է դեկտեմբերի 13-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկի խորհրդի նիստում:

 

ՀՀ ԿԲ հաղորդագրության մեջ նաեւ նշվում է, որ, համապատասխանաբար, նույնքան' 0.25 տոկոսային կետով բարձրացվել են լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքները' 12%-ից մինչեւ 12.25%, ինչպես նաեւ բանկերից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքները' 9%-ից մինչեւ 9.25%:

 

ԿԲ խորհրդի այդ որոշման մանրամասն հիմնավորումն այսօր՝ ժամը 15:30-ին, մամուլի ասուլիսի ժամանակ կներկայացնի Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը:

 

Հրակ է նշել, որ 2022 թվականին սա վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի արդեն վեցերորդ բարձրացումն է, նախորդ հինգը տեղի են ունեցել փետրվարին՝ 7,75% - ից մինչև 8%, մարտին՝ մինչև 9,25%, օգոստոսին ՝ մինչև 9,5%, սեպտեմբերին ՝ մինչև 10% և նոյեմբերին՝ 10% - ից մինչև 10,5%։ Իսկ 2021 թվականից մինչ օրս տեղի է ունեցել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի տասներկու բարձրացում, ընդհանուր առմամբ, 5,25% - ից մինչև 10,75%։ Հիշեցնենք, որ նախորդ տարիներին վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի պատմական առավելագույնը գրանցվել է 2015թվին՝ 10,5%, մասնավորապես, փետրվարի 10-ին բարձրացվել է 1 տոկոսային կետով՝ 9,5%-ից մինչեւ 10,5%:

 

Ըստ վիճակագրական տվյալների՝ 2022թ. հոկտեմբերին Հայաստանի սպառողական շուկայում տարեկան պաշտոնական գնաճը հասել է 9,5% - ի ՝ 2021թ. հոկտեմբերին, համապատասխանաբար, գնաճային տարեկան 9,1% - ի դիմաց, իսկ Կենտրոնական բանկի կողմից հաշվարկվող բազային տարեկան գնաճը 2022թ. հոկտեմբերին հասել է 10,5% - ի՝ 2021թ. հոկտեմբերին, համապատասխանաբար, գնաճային տարեկան 7,9% - ի դիմաց: 2022թ. նոյեմբերին պաշտոնական տարեկան գնաճը, ըստ վիճակագրական տվյալների, կազմել 8,8%՝ 2021թ. տարեկան 9,6% գնաճի դիմաց, իսկ տարեկան բազային գնաճի վերաբերյալ ԿԲ-ի նոյեմբերյան տվյալները դեռ չեն հրապարակվել։

 

Հարկ կլինի հիշեցնել, որ Կենտրոնական բանկի ՝ սեպտեմբերի վերջին թարմացված կանխատեսումը 2022 թվականի համար կանխատեսում էր 8,6% գնաճ (նախկինում կանխատեսվող 8,5% - ի և 2021թ. փաստացի 7,7% - ի դիմաց)  2025 թվականին 4% թիրախին մոտենալով։ Ընդ որում, Կենտրոնական բանկի կանխատեսումների պատկերը, հաշվետվության հունիսյան տարբերակի համեմատ, փոխվել է, մասնավորապես, սեպտեմբերյան նորացված տարբերակում 2022 թվականի համար ՀՆԱ-ի կանխատեսվող աճը կտրուկ բարելավվել է նախկին 4,9% - ից մինչև 12,9%, 2023 թվականին տեմպերի դանդաղմամբ մինչև 4,4% և հետագա երկու տարիներին տեմպերի կորուստների շարունակմամբ։ Տեղին է նշել, որ 2022 թվականի սեպտեմբերյան կանխատեսումը Կենտրոնական բանկը հնչեցրել է մինչև սեպտեմբերին Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի ռազմական ագրեսիայի սկիզբը, և փաստացի այդ գործոնը հաշվի չի առնվել մակրոտնտեսական ցուցանիշների սպասումներում։ Կենտրոնական բանկը նախատեսում է կանխատեսման հետագա թարմացումը դեկտեմբերին:

 

Նշենք, որ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի նախորդ բարձրացումը տեղի է ունեցել նոյեմբերի 1 - ին' 10% - ից մինչեւ 10.5%, ինչին համապատասխան, նույնքան բարձրացվել են լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքները' 11.5% - ից մինչեւ 12%, իսկ բանկերից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքները' 8.5% - ից մինչեւ 9%: Մինչ այդ սեպտեմբերի 13 - ին վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձրացվել էր նույնպես 0.5 տոկոսային կետով' 9.5% - ից մինչեւ 10%, ինչին համապատասխան, բարձրացել էին լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքները' 11% - ից մինչեւ 11.5%, եւ բանկերից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքները ' 8% - ից մինչեւ 8.5%: Ավելի վաղ ՝ 2022թ. օգոստոսի 2-ին, վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձրացվել էր 0.25 տոկոսային կետով՝ մինչև 9,5%, ինչի համաձայն էլ բարձրացվել են լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքները՝ 10,75% - ից մինչև 11 %, և բանկերից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքները՝ 7,75% - ից մինչև 8 %: Դրան նախորդել է 2022թ. մարտի 15 - ին վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի բարձրացումը միանգամից 1,25 տոկոսային կետով՝ մինչև 9,25%, ինչին համապատասխան, նույնքան փոխվել են լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքները  9,5% - ից մինչև 10,75 %, իսկ բանկերից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքները՝ 6,5% - ից մինչև 7,75% ։ Իսկ 2022 թվականին վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի առաջին բարձրացումը տեղի է ունեցել ս. թ. փետրվարի 1-ին ՝ 0,25 տոկոսային կետով՝ մինչեւ 8%, ինչին համապատասխան, բարձրացել են լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքները՝ 9,25% - ից մինչեւ 9,5 %, եւ բանկերից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքները ՝ 6,25% - ից մինչեւ 6,5%:

 

Իսկ 2021 թվականին վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի վերջին բարձրացումը տեղի է ունեցել դեկտեմբերի 14 - ին՝ 0,5 տոկոսային կետով՝ 7,25% - ից մինչև 7,75% ։ 2021 թվականին Կենտրոնական բանկը վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձրացրել է վեց անգամ ՝ փետրվարին (0,25 տոկոսային կետով ՝ մինչև 5,5%), մայիսին (0,5 տոկոսային կետով ՝ մինչև 6%), հունիսին (0,5 տոկոսային կետով ՝ մինչև 6,5%), օգոստոսին (0,5 տոկոսային կետով ՝ մինչև 7%), սեպտեմբերին (0,25 տոկոսային կետով ՝ մինչև 7,25%) և դեկտեմբերին (0,5 տոկոսային կետով՝ միչեւ 7,75%): Այդ ժամանակահատվածներրում նույնքան բարձրացվել են լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքները՝ սկզբնական 6,75% - ից մինչեւ դեկտեմբերյան 9,25%, իսկ բանկերից ներգրավված ավանդները՝ սկզբնական 3,75% - ից մինչեւ դեկտեմբերյան 6,25%։

 

2020 թվականին Կենտրոնական բանկը վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը վերանայել է չորս անգամ դեպի նվազում, և մեկ անգամ ՝ դեպի վեր։ Մասնավորապես, վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի 5.5% - ից մինչեւ 4.25% (մարտ, ապրիլ, հունիս, սեպտեմբեր) իջեցումից հետո դեկտեմբերին հետեւել է մինչեւ 5.25% աճ։ Համապատասխան փոփոխության են ենթարկվել լոմբարդային ռեպոների եւ բանկերից ներգրավված ավանդների տոկոսադրույքները՝ մինչեւ դեկտեմբերյան 6,75% եւ 3,75%։