Ռաֆայել Գևորգյան. Վերաարտահանումն էական ազդեցություն չի ունեցել տնտեսության աճի տեմպերի վրա

Արմինֆո.Վերաարտահանումն էական ազդեցություն չի ունեցել Հայաստանի տնտեսության աճի տեմպերի վրա։ Այդ մասին հունվարի նախօրեին մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է Հայաստանի էկոնոմիկայի փոխնախարար Ռաֆայել Գեւորգյանը ՝ վկայակոչելով ՀՀ տնտեսության աճի կառուցվածքի ուսումնասիրության արդյունքները։

Այս առումով նա ընդգծել է, որ վերաարտահանումն, ըստ էության, չի մտնում իրական հատվածի մեջ և ազդեցություն ունի միայն մարժայի համատեքստում։ "Դա հստակ երեւում է տնտեսության աճի կառուցվածքում", - ասել է փոխնախարարը:

ՀՆԱ աճի վրա, ըստ Գևորգյանի, ավելի մեծ ազդեցություն է ունեցել է ՏՏ ոլորտի, վերամշակող արդյունաբերության արտաքին պահանջարկի փոփոխությունը և բարձր արտադրողական աշխատուժի ներհոսքը։

Նշենք, որ Ուկրաինայում պատերազմի սկսվելուց ի վեր Ռուսաստանից, Ուկրաինայից և Բելառուսից Հայաստան է տեղափոխվել շուրջ 110 հազար մարդ, որոնց մոտ 60 տոկոսը՝ հայկական ազգանուններով:

Ինչպես ավելի վաղ ասել էր ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանը, Հայաստանի տնտեսական աճում ռելոկացիայի գործոնը գնահատվում է մեկ երրորդ։ Նրա խոսքով՝ 2022 թվականին Հայաստանում բացվել է 37 հազար ընկերություն, որոնցից 12 հազարը՝ ՍՊԸ և ՓԲԸ, իսկ 25 հազարը՝ ԱՁ։ "Նրանք բոլորը մասնակցում են բարձր տնտեսական աճի ստեղծմանը", - ասել էր նախարարը:

Հիշեցնենք, որ Հայաստանի Կենտրոնական բանկը հերթական անգամ բարելավել է 2023 թվականի ՀՆԱ - ի կանխատեսվող աճը՝ նախկին 7,2%-ից մինչեւ 8,3%։ Միևնույն ժամանակ, գլխավոր բանկը վերանայել է ՀՆԱ-ի վերաբերյալ սպասումները նաև 2024 թվականի համար՝ 6,1% ավելի մեծ աճի ուղղությամբ (նախկինում կանխատեսված 5,6% - ի դիմաց)։

ԱՄՀ-ը բարելավել է Հայաստանի 2023 թվականի ՀՆԱ-ի աճի կանխատեսումը՝ նախկին 5,5% - ից մինչև 7%՝ 2024 թվականին տեմպերի դանդաղեցմամբ մինչև 5%, և 2025 թվականին՝ մինչև 4,5%:

Համաշխարհային բանկը (ՀԲ) 2023 թվականին ակնկալում է Հայաստանի տնտեսության 4,4% աճ ՝ 2024 թվականին տեմպերի մինչև 4,8%  արագացմամբ: ՎԶԵԲ-ը 2023 թվականի համար կանխատեսում է Հայաստանի ՀՆԱ-ի 6,5% աճ ՝ 2024 թվականին տեմպերի մինչև 4,5% դանդաղմամբ:

ՀՀ 2024թ. բյուջեի նախագծում ամրագրված է տնտեսության 7% աճ (ՀՀ 2023թ.բյուջեում ամրագրված տեմպի նման), ընդ որում, ավելացված արժեքի հավելաճը, ինչպես սպասվում է, կապահովվի արդյունաբերության ոլորտում՝ 4,7%, գյուղատնտեսության ոլորտում ՝ 3,5%, շինարարության ոլորտում ՝ 8,9%, ծառայությունների ոլորտում ՝ 7,9%, իսկ հարկերի հավաքագրումը կաճի 7,3% - ով։

Միևնույն ժամանակ, Հայաստանում տնտեսական ակտիվության աճը 2023 թվականի հունվար-հոկտեմբերին սկսել է դանդաղել՝ կազմելով տարեկան 9,2 տոկոս՝ մեկ տարի առաջ նույն ժամանակահատվածում գրանցված 14,5 տոկոս աճի դիմաց։