Ինչ-որ փուլում պարզ դարձավ, որ արդյունք, որպես այդպիսին, չկա. ֆինանսների նախարարը՝ ԱՆԻՖ հիմնադրամի լուծարման մասին

Արմինֆո. Եղել է հայեցակարգ, եղել են ինչ-որ արդյունքների հասնելու մասին Հայաստանի պետական հետաքրքրությունների հիմնադրամի (ԱՆԻՖ) ղեկավարության հավաստիացումներ։ Սակայն ինչ-որ փուլում պարզ դարձավ, որ արդյունք, որպես այդպիսին, չկա։ Այդ մասին մայիսի 31-ին խորհրդարանում հայտարարել է ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ "ՀՀ 2023թ.պետական բյուջեի կատարման մասին" տարեկան հաշվետվության նախնական լսումների ժամանակ մեկնաբանելով հիմնադրամը լուծարելու կառավարության որոշումը։

"Ընդ որում, որքան ես հասկանում եմ, նույնիսկ, այդ եզրակացության հետ համաձայն չէ ԱՆԻՖ-ի նախկին ղեկավարությունը, որը, ինչպես ես գիտեմ, դատի է տվել՝ բողոքարկելով իր պաշտոնանկությունը. այսինքն, հնարավոր է, որ մեզ հայտնի չէ ողջ ճշմարտությունը", - հայտարարել Է նախարարը:

Ընդ որում, ինչպես կարծում է ֆինանսների նախարարը, պետք է հասկանալ, թե ինչու է այդպես ստացվել, «որպեսզի բոլորիս համար դա դաս լինի»։

Նշենք, որ "Հայաստանի պետական հետաքրքրությունների հիմնադրամ" (ANIF - Armenian National Interests Fund) ՓԲԸ-ի նախկին գործադիր տնօրեն Դավիթ Փափազյանը դատի է տվել ընկերության տնօրենների խորհրդին: Փափազյանը ԱՆԻՖ-ի ղեկավար էր նշանակվել 2019 թվականի մայիսին, երբ հիմնադրամը ստացել էր պետական գրանցում։ Այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել է մինչև 2024 թվականի հունվարը։

2019-2021թթ.ԱՆԻՖ-ի բաժնետոմսերի կառավարումը փոխանցվել էր Էկոնոմիկայի նախարարությանը: 2021-ին այդ լիազորությունն անցել էր վարչապետի աշխատակազմին, իսկ 2023թ. մայիսին հիմնադրամն անցել էր Էկոնոմիկայի նախարարության վերահսկողության տակ։

Քանի որ ընկերության միակ բաժնետերը պետությունն է, որի անունից 2023-2024թթ. հանդես էր գալիս Էկոնոմիկայի նախարարությունը, ապա ԱՆԻՖ-ի տնօրենների խորհրդի անդամներին նշանակում և ազատում էր էկոնոմիկայի նախարարը։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ԱՆԻՖ-ի տնօրենների խորհրդի նոր նախագահ էր ընտրվել Անի Իսպիրյանը, իսկ 2024 թվականի հունվարի 5-ից դադարեցվել էին Դավիթ Փափազյանի լիազորությունները: Փափազյանի պաշտոնում ժամանակավորապես նշանակվել էր հիմնադրամի աշխատակից Տիգրան Ղազարյանը: Դրանից հետո Ֆրանսիայի նախկին վարչապետ Դոմինիկ դե Վիլպենը եւ իտալացի Իսիդորո Լուչիոլան հրաժարվել էին տնօրենների խորհրդի անդամությունից:

Մայիսի 23-ին, կառավարության նիստում որոշում է կայացվել լուծարել Հայաստանի պետական հետաքրքրությունների հիմնադրամը (ANIF): Մինչև լուծարման գործընթացի ավարտը հիմնադրամի կառավարումը կհանձնվի Պետական գույքի կառավարման կոմիտեին: Որոշմանը կից հիմնավորումներում նշված չեն հիմնադրամի լուծարման պատճառներն ու հիմքերը, ինչպես նաև պարզ չէ, թե ինչ է լինելու ANIF-ի և նրա դուստր ընկերությունների ներդրումների հետ: ANIF-ի խոշորագույն նախագծերից մեկն ազգային ավիափոխադրող Fly Arna-ի ստեղծումն էր։ Տարեսկզբին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը խոստովանեց այս ծրագրի ձախողումը. ավիաընկերությունը դադարեցրեց թռիչքները, իսկ լիցենզիան հետ կանչվեց: Պետությունը Fly Arna-ում ներդրել է, առնվազն, 4,8 մլրդ դրամ (ավելի քան 12 մլն դոլար)։ ANIF-ի մեկ այլ խոշոր ներդրում էր արաբական "Մասդար" ընկերության հետ համատեղ արևային էլեկտրակայանի կառուցումը Թալինի Դաշտադեմ գյուղում։ Սակայն շինարարությունը չի սկսվել՝ չնայած նախատեսված ժամկետներին։

ANIF-ը նաեւ համաֆինանսավորում է տրամադրել Երեւանի կենտրոնում Hard Rock ռեստորանի բացման համար՝ դրա համար պետական միջոցներից ծախսելով առնվազն 500 հազար դոլար։ Թեեւ ռեստորանը գործում է, սակայն Արժույթի միջազգային հիմնադրամը կասկածներ է հայտնել նման ներդրումների նպատակահարմարության վերաբերյալ, ընդգծելով, որ ANIF-ը չպետք է ներդրումներ կատարի հանրային սննդի ոլորտում:

Հիմնադրամում կոռուպցիոն հանցագործությունների մասին գրել է "Հետքը"։ Ավելի վաղ ANIF-ի գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվում էին միանգամից երեք մարմիններ՝ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը, Արժույթի միջազգային հիմնադրամը, Պետական վերահսկողական ծառայությունը: Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը (ԿԿՀ) հետաքրքրվել է ANIF-ի գործունեությամբ ՝ Երևանի ներկայիս քաղաքապետ Տիգրան Ավինյանի նկատմամբ վարույթի շրջանակում, որը վերաբերում էր նրա կողմից մի քանի պաշտոնների համատեղմանը: Վարույթը նախաձեռնվել էր 2022 թվականի դեկտեմբերին: