Արմինֆո. ՀՀ կառավարության որոշմամբ ստեղծված "նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցում" ընկերությանը լուծվել են կազմակերպչական գրեթե բոլոր հարցերը, բացի կադրային հարցերից: Այս մասին այսօր ՝ նոյեմբերի 13-ին, ԱԺ-ում կառավարական ժամի ընթացքում հայտարարեց ՀՀ տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների նախարար Գնել Սանոսյանը ։
Նրա խոսքով ՝ դեռևս չի հաստատվել ընկերության ղեկավարումը, ինչպես նաև կադրային աշխատանք չի տարվել ։ Նախարարը նշել է, որ կառավարության որոշման կատարման բոլոր գործընթացները գտնվում են փուլում իրականացնել նախարարության, Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի և ոլորտի մասնագետների համատեղ ջանքերով: Անհրաժեշտ է, մասնավորապես, վերաբաշխել ֆինանսական ռեսուրսները, որոնց առաջին մասհանումները կիրականացվեն 2025 թվականի սկզբին ։
Ծրագրի իրականացման համար հաջորդ տարվա պետական բյուջեով արդեն նախատեսված է 800 մլն դրամ գումար: "Այսպիսով, նախապատրաստական աշխատանքներն ավարտական փուլում են", - ասաց նախարարը ՝ միաժամանակ դժվարանալով հայտնել ՝ ընկերությունը գրանցված է պետական ռեգիստրում, թե ոչ: Հաշվի առնելով նեղ մասնագիտացումը, աշխատանքներ են տարվում ընկերությունում բարձր որակավորում ունեցող մասնագետներ ներգրավելու ուղղությամբ: Շտապողականության բացակայությունը պայմանավորված է հենց այս հանգամանքով ։ Հիշեցնենք, որ օգոստոսի 1-ին երկրի կառավարությունը որոշում է ընդունել նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցում" ընկերության ստեղծման մասին, որը կզբաղվի նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցման նախագծի կառավարմամբ: Նոր ընկերությունը կհամապատասխանի ատոմային Էներգիայի միջազգային գործակալության (ՄԱԳԱՏԷ) չափանիշներին:
Կազմակերպության կազմակերպա-իրավական ձևը և անձնակազմի ընտրությունը նույնպես պետք է համապատասխանեն ԱԷՄԳ նորմերին, իսկ ֆինանսավորումը պետք է իրականացվի ՀՀ պետական բյուջեի հաշվին: Ընկերության ընդհանուր կառավարումը պետք է իրականացնի լիազորված մարմինը, տվյալ դեպքում ՝ ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը:
Վերոնշյալ կազմակերպությունը պետք է իրականացնի առաջարկվող բոլոր տեխնոլոգիաների և տեխնիկատնտեսական հիմնավորումների համեմատական ուսումնասիրություն, որի հիման վրա կներկայացնի տեխնոլոգիայի ընտրության մասնագիտական առաջարկ: ՀՀ կառավարության հավանությանն արժանանալուց հետո ընկերությունը նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցման մասին օրենքի ընդունումից հետո պետք է բանակցություններ վարի և պատրաստի նոր ատոմային էներգաբլոկի կամ Էներգաբլոկների կառուցման, ֆինանսավորման, տիրապետման և շահագործման հետ կապված փաստաթղթեր: Ընկերությունը պետք է կառավարի, կազմակերպի և պատասխանատվություն կրի նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցման համար, այսինքն ՝ լինի նախագծի կատարողը ։
Կախված վերը նշված աշխատանքների փուլերից ՝ ՓԲԸ-ն պետք է համալրվի համապատասխան անձնակազմով, իսկ հետագայում դառնա օպերատոր նոր բլոկի կառուցման ավարտից հետո: Մոտավոր գնահատմամբ ՝ 2024 թվականի նախապատրաստական փուլում ընկերության ստեղծմանը և գործունեությանը կուղղվի շուրջ 800 մլն դրամ, իսկ հետագա տարիներին ՝ 200 - ական մլն դրամ: Հաշվի առնելով ՄԱԳԱՏԷ-ի հանձնարարականները ՝ նման նախագծի իրականացման համար անհրաժեշտ է տարբեր ոլորտների 50-60 բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների հաստիք (Էլեկտրաէներգետիկա, Միջուկային ֆիզիկա, շրջակա միջավայրի պահպանություն, կրթություն, քաղաքաշինություն և այլն):
Հիշեցնենք, որ Հայաստանի իշխանությունները նախընտրում են գործ ունենալ ռեֆերենտ բլոկի հետ, որպեսզի բացառեն բոլոր հնարավոր ռիսկերը ։ Այս առումով հարկ է նշել, որ փոքր մոդուլային ռեակտորների նախագծերը ներկայացված են միայն թղթի վրա ։ Դրանք կամ նախագծման փուլում են, կամ լիցենզավորման փուլում: Իր հերթին, Ռուսաստանն առաջարկում է 1000-1200 ՄՎտ նոր էներգաբլոկի հզորության վերաբերյալ իր տարբերակը, որն արդեն փորձարկվել է աշխարհի շատ երկրներում: Ներկայումս Հայկական ԱԷԿ - ում շարունակվում է ԱԷԿ-ի երկրորդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետի կրկնակի երկարաձգման նախագծի իրականացումը ' մինչև 2036 թվականը: Այդ նպատակով ՀՀ կառավարությունն ուղղել է ավելի քան 100 մլն դոլար ։ Մինչև նշված ժամկետը երկրում պետք է կառուցվի նոր ատոմային էներգաբլոկ ։
