Արմինֆո. Պետությունը մտադիր է աջակցել Հայաստանի վերամշակող արդյունաբերության արտահանողներին՝ ԵՄ երկրների և Միացյալ Թագավորության շուկաներ դուրս գալու համար: Այդ մասին Հանրային հեռուստատեսությանը հարցազրույցում հայտարարել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը։
Նա նշել է, որ նախարարությունը գործարկում է ժամանակավոր ծրագիր (մինչև 2026 թվականի դեկտեմբերի վերջը), որի շրջանակում պետությունը կփոխհատուցի բիզնեսի վճարած տուրքերի չափը՝ այդ շուկաներ դուրս գալու համար։ Փոխհատուցման առավելագույն շեմը 20% է։ Այդ կապակցությամբ գերատեսչության ղեկավարը նշել է, որ վերամշակող արտադրանքի 90 տոկոսը, որը կարող է արտահանվել ԵՄ շուկա, ընկնում է այդ կատեգորիայի տակ։ Փոխհատուցման չափը կկազմի 10-15 մլրդ դրամ։ Պապոյանը նշել է, որ ծրագրից կարող են օգտվել արտահանողները, որոնք արտադրում են տնտեսապես բարդ արտադրանք, բարձր ավելացված արժեքով, բարձր տնտեսական էֆեկտով: Մասնավորապես, խոսքը պարենային արտադրանք արտադրողների մասին է, այդ թվում ՝ կաթնամթերքի, ալկոհոլային խմիչքների, տեքստիլ արդյունաբերության, հագուստի, կոշիկի, ալյումինե փայլաթիթեղի, էլեկտրական սարքավորումների, բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության, դեղագործության և այլն: Ծրագրից չեն կարող օգտվել միայն ոսկեգործության ներկայացուցիչները և ծխախոտային արտադրանք արտադրողները:
Խոսելով ծրագրի նպատակահարմարության մասին՝ նախարարը հիշեցրել է, որ 2022 թվականից հայ արտադրողները զրկվել են իրենց արտադրանքը ԵՄ շուկա արտահանելու հնարավորությունից ՝ օգտվելով GSP+ առևտրային արտոնությունների համակարգից։ Վերջինս թույլ էր տալիս զրոյական կամ գրեթե զրոյական մաքսատուրքով ԵՄ շուկա մատակարարել շուրջ 6200 անուն ապրանք։ Սակայն, ցավոք, այս ընթացքում մեր գործարարները չկարողացան լիովին հարմարվել եվրոպական շուկային, չհասցրեցին բարձրացնել իրենց չափանիշները ԵՄ-ում պահանջվող մակարդակի։ Այդ իսկ պատճառով մենք որոշում ենք կայացրել աջակցել, որպեսզի ծրագրի իրականացման 2 տարվա ընթացքում բարձրացնենք մեր արտադրանքի որակը, մրցունակությունը՝ միջազգային շուկաներ դուրս գալու համար, և որպեսզի մեր ներքին շուկայում ծառայություններ մատուցենք և իրացնենք եվրոպական չափանիշներին համապատասխան ապրանքներ", - ասել է Պապոյանը։
Նշենք, որ ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի և ԵՄ երկրների ապրանքաշրջանառության ծավալները 2024թ. հունվար-նոյեմբերին կրճատվել են 14,1% - ով՝ կազմելով 2,1 մլրդ դոլար։ Ընդ որում, արտահանման ծավալները տարվա ընթացքում նվազել են 18,6% - ով ՝ մինչև 551,8 մլն դոլար, ներմուծման 12,4% - ով ՝ մինչև 1,6 մլրդ դոլար անկման ֆոնին։ Ընդհանուր առմամբ, ԵՄ երկրներին բաժին է ընկնում Հայաստանի արտաքին առևտրի ընդհանուր ծավալի 7,5% - ը։
2021 թվականի արդյունքներով, երբ դեռ հայ արտահանողները օգտվում էին առևտրային արտոնությունների GSP+ համակարգից, ապրանքաշրջանառության ընդհանուր կառուցվածքում ԵՄ երկրներին բաժին էր ընկնում 18,9%:
Միացյալ Թագավորության հետ Հայաստանի ապրանքաշրջանառությունը 2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին կազմել է 90.8 մլն դոլար՝ տարեկան 12.8% անկմամբ։ Ընդ որում, արտահանումը կրճատվել է 57,1 տոկոսով՝ մինչև 2,3 մլն դոլար, ներմուծման 10,3 տոկոսով, մինչև 88,5 մլն դոլար նվազման ֆոնին։
