Արմինֆո.ՀՀ կառավարությունն առաջարկում է փոփոխություններ կատարել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքում, "Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների մասին" և "Բաժնետիրական ընկերությունների մասին" օրենքներում, որոնք սահմանում են փոխարկելի փոխառության պայմանագիր հասկացությունը և դրա կիրառման հիմնական պայմանները ' հաշվի առնելով աշխարհում և ՀՀ-ում ձևավորված գործարար հարաբերությունները: ՀՀ Ազգային ժողովը մարտի 5-ի լիագումար նիստում առաջին ընթերցմամբ փոփոխություններ է կատարել համապատասխան օրենքների փաթեթում:
Ներկայացնելով փոփոխությունները՝ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը նշել է, որ փոխարկելի պարտատոմսերի շուրջ համաձայնագրերը (Convertible Note) հանդիսանում են ողջ աշխարհում հայտնի ներդրումային գործիք, որի միջոցով ֆինանսավորվում են ընկերությունները: "Արտասահմանյան և տեղական ներդրումային և վենչուրային հիմնադրամների, բիզնես-հրեշտակների և մասնավոր հատվածը ներկայացնող կազմակերպությունների հետ քննարկումների ընթացքում վերջիններս ընդգծել են Հայաստանում փոխարկելի պարտքի գործիքի համալիր կարգավորման անհրաժեշտությունը",- ընդգծել Է նախարարը, հավելելով, որ փոխարկելի պարտքի միջոցով ներդրումները սովորաբար իրականացվում են ստարտափներում և զարգացման վաղ փուլում գտնվող ընկերություններում: Էկոնոմիկայի նախարարի խոսքով ՝ այս մեխանիզմի միջոցով ներդրումները ներդրողներին և ներդրումներ փնտրող ընկերություններին հնարավորություն են տալիս հավասարակշռել ռիսկերը և հասնել առավել փոխշահավետ համաձայնությունների: Մասնավորապես, նման ֆինանսական ներդրումներ իրականացնելով, ներդրողները հաճախ ցանկանում են ապագայում, եթե ընկերության ֆինանսական վիճակը բարելավվի, այդ ներդրումները վերածել բաժնետոմսերի ՝ փոխարենը ստանալով վարկի գումարի վերադարձ դրամի տեսքով: Ընդ որում, ընկերության մասնակիցները/բաժնետերերը չեն ցանկանում հրաժարվել սկզբնական փուլում կառավարման հնարավորությունից ՝ ներդրողին բաժնեմաս/բաժնետոմս տրամադրելու միջոցով: "Նման մոտեցումը հաճախ ձեռնտու է նաև այն ընկերությունների համար, որոնք կարող են ներդրումներ ներգրավել ընթացիկ կամ ապագա մասնակիցներից համեմատաբար ավելի լավ պայմաններով (ցածր տոկոս, երկարաժամկետ և այլն), խոստանալով ապահովել ավելի լավ տնտեսական ցուցանիշներ, այդ դեպքում տեղի կունենա պարտքի փոխարկում կապիտալի", - նշել է Գևորգ Պապոյանը։ Նրա խոսքով, չնայած փոխարկելի փոխառության գործիքի միջազգային լայն տարածմանը, Հայաստանում առկա են դրա կիրառման օրենսդրական խոչընդոտներ, ինչպես նաև գործիքի կիրառման համար անհրաժեշտ կառույցների բացակայություն: Նախարարը վստահեցրել է, որ նախաձեռնությունն ուղղված է վերը նշված խնդիրների լուծմանը, փոխարկելի փոխառության պայմանագրի համալիր կարգավորմանը և այլն: Այսպիսով, առաջարկվում է սահմանել, որ փոխառության շուրջ պայմանագիրը, որով վարկառուն բաժնետիրական ընկերություն է կամ սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն, կարող է նախատեսել, որ փոխառության գումարը կամ դրա մի մասը վերադարձնելու և տոկոսներ կամ դրանց մի մասը վճարելու պարտավորության փոխարեն, պայմանագրում նշված դեպքերում, կարգով և պայմաններով, վարկառուն պարտավորվում է պայմանագրով սահմանված կարգով որոշակի քանակի, տեսակի և դասի բաժնետոմսեր հատկացնել կամ փոխառուի օգտին տրամադրել բաժնետոմսեր (փոխարկելի փոխառության պայմանագիր):
Առաջարկվում է նաև սահմանել, որ փոխարկվող փոխառության պայմանագրում բաժնետոմսերի կամ փայերի փոխարկման հնարավորությունը պետք է նշվի պայմանագիրը կնքելիս: Հարկ է նշել, որ նախագծով նախատեսվում է նաև, որ ֆինանսական կազմակերպությունների կողմից փոխարկվող փոխառության պայմանագրերի կնքման դեպքերի, կարգի և պայմանների սահմանումը վերագրել ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեությունը կարգավորող օրենքներին և Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի նորմատիվ իրավական ակտերին: Նախագծով կարգավորվում են նաև արտարժույթով փոխարկելի փոխառության տրամադրման դեպքում փոխարկման առանձնահատկությունները: Մասնավորապես, առաջարկվում է սահմանել, որ արտարժույթով փոխարկվող փոխառության տրամադրման դեպքում փոխառու ընկերության կանոնադրական կապիտալում դրամական ներդրումները համարվում են իրականացված հայկական դրամով' փոխառու ընկերության կողմից փոխարկման պահանջի ստացման (կամ ստացված համարվելու) օրվա դրությամբ ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից հրապարակված արժութային շուկաներում ձևավորված միջին փոխարժեքով (սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության դեպքում' դիմում): Ընդ որում, արտարժույթով փոխարկվող փոխառության տրամադրման պայմանագրում պետք է նախատեսվի, որ փոխառու ընկերության կողմից փոխարկման պահանջի (սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության դեպքում 'դիմումի) ստացման (կամ ստացված ճանաչվելու) օրը վարկը վերսկսվում է եւ փոխարինվում դրամային վարկով, որի շրջանակներում փոխառության գումարը փոխարկվում է հայկական դրամի' Կենտրոնական բանկի կողմից նույն օրը հրապարակված արժութային շուկաներում առկա միջին փոխարժեքով: Առաջարկվում է նաև կարգավորել սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների և բաժնետիրական ընկերությունների կողմից փոխարկելի փոխառության պայմանագիր կնքելու որոշման ընդունման և դրա հիման վրա բաժնետոմսերի/բաժնեմասերի տրամադրման կարգը:
Նախագծով հստակեցվում են նաև փոխարկվող փոխառության պայմանագրի կնքման և դրանով ստանձնած պարտավորությունների կատարման հետ կապված հարկային հետևանքները, մասնավորապես, սահմանվում է, որ բաժնետոմսերի կամ բաժնեմասի փոխարկման դեպքում փոխարկվող փոխառության պայմանագրի հիման վրա վճարման ենթակա տոկոսները համարվում են փոխարկման պահին վճարված: "Ակնկալվում է, որ օրինագծի ընդունումը լրացուցիչ գործիքներ կստեղծի Հայաստանում գործունեություն իրականացնող ընկերություններում ներդրումներ կատարելու համար, հատկապես՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում։ Այդ գործիքների իրավական կարգավորումը կնպաստի ներդրումների և ներդրողների ներգրավմանը, փոխարկելի փոխառության պայմանագրի կողմերի միջև ծագող հարաբերությունների հստակ կարգավորմանը, իրավահարաբերությունների կայունությանն ու կանխատեսելիությանը, հայկական ընկերությունների ներդրումային գրավչության բարձրացմանը", - հայտարարել է Պապոյանը։
Նշենք, որ նախագիծը մշակվել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության և Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի ներդրումային խորհրդի կողմից:
