Արմինֆո.Հայաստանում մեկ շնչին բաժին ընկնող պարտքի տեսակարար բեռը 2025 թվականի ապրիլի 1-ի դրությամբ գերազանցել է 4.4 հազար դոլարը (մեկ տարի առաջվա 4 հազար դոլարի դիմաց)՝ աճի մինչեւ 10 տոկոս արագացմամբ։ Ընդ որում, արտաքին պարտքից մեկ շնչին բաժին ընկնող պարտքի բեռն ավելացել է 2.1 հազար դոլարից մինչև 2.3 հազար դոլար (9.5% - ով), իսկ ներքին պարտքից՝ 1.9 հազար դոլարից մինչև 2.1 հազար դոլար (10.5% - ով)։ Դա դիտվում է 2025թ. ապրիլի 1-ի դրությամբ տարվա ընթացքում Հայաստանի բնակչության թվի աճի 1,4% - ով կամ 41,4 հազար մարդով' մինչև 3,081 մլն մարդ դանդաղման ֆոնին, մինչդեռ, մեկ տարի առաջ մեկ շնչին բաժին ընկնող պարտքային բեռի 8% - ով աճը ուղեկցվում էր բնակչության թվի ավելի ցայտուն աճով՝ 3,4% - ով կամ 98,2 հազար մարդով։
Արտաքին պարտքի ոսկեարժութային պահուստներով ծածկման աստիճանը 2025թ. ապրիլի 1-ի դրությամբ աճել է մինչև 56,2%՝ նախորդ տարվա 51,4%-ից՝ ինչպես պահուստների 18,8%, այնպես էլ արտաքին պարտքի 8,6% տարեկան աճի ֆոնին։ Որպես համեմատություն նշենք, որ մեկ տարի առաջ արտաքին պարտքի դինամիկան ծավալվել էր 4,5 տոկոս անկումից դեպի չնչին 0,4 տոկոս աճ, իսկ պահուստների դինամիկան, ընդհակառակը, 26,7 տոկոս աճից դեպի 11,3 տոկոս անկում։
ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ Հայաստանի պետական պարտքը 2025թ. ապրիլի 1-ի դրությամբ հասել է 13.6 մլրդ դոլարի (5.32 տրլն դրամ), տարեկան աճի աննշան դանդաղմամբ՝ 12% - ից մինչեւ 11.7%։ Դա պայմանավորված է արտաքին պարտքի աճի արագացմամբ՝ ներքին պարտքի աճի շարունակվող արգելակման պայմաններում։ Մասնավորապես, արտաքին պարտքի տարեկան աճն արագացել է 0,4%-ից մինչեւ 8,6%, գերազանցելով 6,98 մլրդ դոլարը (ավելի քան 2,73 տրլն դրամ), իսկ ներքին պարտքի աճը 26,7% - ից հասել է 15,1% - ի՝ կազմելով 6,6 մլրդ դոլար (2,6 տրլն դրամ)։ Միայն 2025թ. առաջին եռամսյակում պետական պարտքն աճել է 5,8% - ով ՝ ինչպես արտաքին պարտքի 8,2%-ով, այնպես էլ ներքին պարտքի 3,3%-ով աճի արդյունքում, մինչդեռ, մեկ տարի առաջ նույն ժամանակահատվածում պետական պարտքի աճն ավելի համեստ էր (2,7%) և ուղեկցվում էր արտաքին պարտքի 1,1% անկմամբ՝ ներքին պարտքի 7,3% աճի դեպքում։
Արտաքին պարտքի կառուցվածքում կառավարության բաժինը տարեկան կտրվածքով աճել է 91,7% - ից մինչև 92,7%, իսկ Կենտրոնական բանկի բաժինը 8,3% - ից նվազել է մինչև 7,3%, բացարձակ արտահայտությամբ կազմելով, համապատասխանաբար, 6,5 մլրդ դոլար և 510,5 մլն դոլար: Ընդ որում, Կենտրոնական բանկի արտաքին պարտքը սկսել է նվազել, ինչին զուգընթաց դիտվել է կառավարության արտաքին պարտքի աճի թույլ փորձ: Մասնավորապես, կառավարության արտաքին պարտքի տարեկան աճն արագացել է 1% - ից մինչեւ 9,8% - ի, իսկ Կենտրոնական բանկինը՝ 4,5%-ից մինչեւ 4,8%։ Միայն 2025թ. առաջին եռամսյակում և կառավարության, և Կենտրոնական բանկի արտաքին պարտքն աճել է, համապատասխանաբար, 8,8%-ով և 1,3%-ով, մինչդեռ մեկ տարի առաջ նույն ժամանակահատվածում թե կառավարության, թե Կենտրոնական բանկի արտաքին պարտքը նվազել է (համապատասխանաբար՝ 1%-ով և 2,7%-ով)։
Իսկ ներքին պետական պարտքի կառուցվածքում գերակշռում են պետական պարտատոմսերը՝ 2025թ. ապրիլի դրությամբ մասնաբաժնի մինչև 93,5% աճով՝ նախորդ տարվա 90,6% - ից (6,2 մլրդ դոլար կամ 2,4 տրլն դրամ), բացարձակ մեծության տարեկան աճի 31,6%-ից մինչև 18,7% դանդաղմամբ։ Հայկական եվրապարտատոմսերի մասնաբաժինը տարեկան կտրվածքով նվազել է 9,1%-ից մինչև 6,2%՝ կազմելով 410.4 մլն դոլար կամ 160.7 մլրդ դրամ, տարեկան անկման 1,6%-ից մինչև 21,3% արագացմամբ: Մնացած 0,3% - ը (ինչպես եւ մեկ տարի առաջ) բաժին է ընկել ներքին երաշխիքներին՝ 21,6 մլն դոլար կամ 8,5 մլրդ դրամ, բացարձակ մեծության տարեկան դինամիկայի 19% անկումից դեպի 20,7% աճ շրջադարձով։ Միայն 2025թ. առաջին եռամսյակում պետական պարտատոմսերի ծավալն աճել է 6,2% - ով, հայկական եվրապարտատոմսերի ծավալը կրճատվել է 26,3% - ով, իսկ ներքին երաշխիքների ծավալը ՝ 10,4% - ով, մինչդեռ, մեկ տարի առաջ այդ ցուցանիշների եռամսյակային դինամիկան եղել է վերընթաց (համապատասխանաբար՝ 8%, 1% և 1,1%)։
