Մարտին Գալստյան. Հայաստանը լավ դիրքում է բարձր տնտեսական աճի և ցածր գնաճի առումով

Արմինֆո. Հայաստանը լավ դիրքում է բարձր տնտեսական աճի և ցածր գնաճի առումով։ Նման կարծիք է հայտնել ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը՝ նոյեմբերի 4-ին կայացած մամուլի ասուլիսում, որը նվիրված էր վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի  6,75 տոկոսի մակարդակում հերթական պահպանման որոշմանը։

Նա նկատել է, որ մինչև սեպտեմբերյան տարեկան 3,7 տոկոս գնաճի վերջին արտահայտված աճը (3 տոկոս թիրախային շեմի դեպքում, +/-1 տ.կ.), հիմնականում, պայմանավորված է առաջարկի գործոններով։ "Ինչպես գիտեք, կենտրոնական բանկերը որոշ չափով ձեռնպահ են մնում պահանջարկի գործոններին արձագանքելուց, քանի որ ԿԲ հիմնական գործառույթը առաջարկի բաղադրիչներից բխող գնաճի կարգավորումն է":

2025 թվին ՀՀ ֆինանսների նախարարության կանխատեսմամբ ՀՆԱ-ի 7% աճի վերաբերյալ հարցին  Գալստյանը պատասխանել է, որ ֆինանսական շուկայի մասնակիցների գնահատականներով սպասվում է 5,2% աճ (ՀՀ ԿԲ - ի կողմից 2025թ. սեպտեմբերին թարմացված կանխատեսմամբ ակնկալվում է ՀՆԱ-ի աճ 5,8-5,7% միջակայքում-խմբ.):

 Նշենք, որ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) իր հոկտեմբերյան կանխատեսմամբ բարելավել է Հայաստանի 2025 թվականի ՀՆԱ-ի աճի սպասումները ՝ նախկին 4,5% - ից մինչեւ 5%՝ 2026 թվականին տեմպերի արագացմամբ մինչեւ 5,5%: Գնաճը 2025 թվականի վերջին, ԱՄՀ-ի կանխատեսմամբ, կմնա թիրախային շեմի մակարդակում (3%, + / - 1p.n.): ԱՄՀ-ն այս կանխատեսման ռիսկերը հիմնականում կապում է անորոշության հետ, որը կապված է համաշխարհային առևտրում շարունակվող լարվածության և առևտրային գործընկերների տնտեսական աճի հնարավոր դանդաղման, ինչպես նաև տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական ռիսկերի հետ:

Համաշխարհային բանկն իր ապրիլյան կանխատեսման մեջ, ընդհակառակը, վատթարացրել է Հայաստանի 2025 թվականի ՀՆԱ-ի աճի սպասումները՝ նախկին 5% - ից մինչեւ 4%՝ 2026 թվականին տեմպերի արագացմամբ՝ մինչեւ 4,2%:

ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով ՝ Հայաստանի ՀՆԱ աճը, 2022 թվականին տեմպերի 5,8 տոկոսից մինչև 12,6 տոկոս  արագացումից հետո  սկսել է դանդաղել 2023 թվականին ՝ մինչև 8,3 տոկոս, այնուհետև 2024 թվականին ՝ մինչև 5,9 տոկոս ՝ բացարձակ արտահայտությամբ կազմելով 10,2 տրլն դրամ (մոտ 26 մլրդ դոլար)։ ՀՆԱ-ի ինդեքս-դեֆլյատորը նույնպես 2022 թվականին 106,9% - ից մինչև 108% աճից հետո սկսել է նվազել մինչև 103,1%՝ 2023 թվականին, և մինչև 101,4%՝ 2024 թվականին։ 2025թ. հունվար-սեպտեմբերի վիճակագրական տվյալներով՝ Հայաստանում տնտեսական ակտիվության աճը կազմել է տարեկան 7,6% (մեկ տարի առաջվա 8,7% - ի դիմաց), ընդ որում, աճի դրայվերներն են շինարարության հատվածը, ծառայությունների ոլորտը և ագրոհատվածը, իսկ արդյունաբերության հատվածը հայտնվել է անկման մեջ, և աճի խիստ արգելակում է դիտվել  առևտրի ոլորտում։