ՀՀ կառավարության ներկայացրած 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը ձախողված ծրագրերի ամփոփ բյուջե է. ընդդիմադիր

Արմինֆո.ՀՀ կառավարության ներկայացրած 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը ձախողված ծրագրերի ամփոփ բյուջե է։ Այդ մասին ԱԺ-ում ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է ԱԺ ընդդիմադիր "Հայաստան" խմբակցության պատգամավոր Արթուր Խաչատրյանը։

Նրա խոսքով ՝ խայտառակ տնտեսական քաղաքականության արդյունքում երկիրը հայտնվել է բարդ իրավիճակում։ Դա հատկապես դրսևորվել է ռուս-ուկրաինական հակամարտության հետևանքների մեղմացումից հետո, ինչը հանգեցրել է ՀՆԱ-ի աճի տեմպերի զգալի նվազման՝ 5,2%-5,4% - ի սահմաններում, մինչդեռ, կառավարությունը խոստանում էր տարեկան ապահովել առնվազն 7% տնտեսական աճ՝ սովորական պայմաններում, եւ 9%՝ բարենպաստ պայմաններում։ Ինչպես շարունակել է ընդդիմադիրը, ակնհայտ է դառնում, որ կառավարությունը չի կարող հասնել թիրախային ցուցանիշների։ Ավելին, նկատվում է պետական պարտքի սրընթաց աճ, որը հաջորդ ֆինանսական տարում կգերազանցի 6 տրլ դրամը։ Միայն 2025 թվականին պետական պարտքը կգերազանցի 15 մլրդ դոլարը։ "Ողջ պարադոքսն այն է, որ իշխանությունները ոչ մի կերպ չեն կարողանում հաշվարկել պետական պարտքի ազդեցությունը երկրի տնտեսության վրա։ Մասնավորապես, մեզ հետաքրքրում է այն հարցը, թե որքան կկազմեր տնտեսության աճը, եթե պետական պարտքը լիներ սովորական մակարդակում, քանի որ առանց պետական պարտքը հաշվի առնելու՝ բոլորս էլ հասկանում ենք, թե որքան կկազմեր կանխատեսվող 5,2 - 5,4 տոկոս աճը", - ասել է Խաչատրյանը։

Նա նաև բարձրացրել է երկրում միջին աշխատավարձի թեման։ Եթե միջին աշխատավարձը 300-306 հազար դրամ է, ինչպես հայտարարում են իշխանությունները, ապա կպարզվի, թե  երկրի բնակչության որ մասն է ստանում է միջինից ցածր աշխատավարձ։ Դա տեղի է ունենում հասարակության բևեռացման հաշվին։

Հայ հասարակության անմխիթար վիճակի մասին են վկայում նաև անհուսալի վարկերը։ Խաչատրյանը, մասնավորապես, նշել է, որ երկրի բանկային համակարգում, ընդհանուր առմամբ, հաշվվում է ավելի քան 330 հազար անհուսալի վարկ: Մինչդեռ, 2017 թվականին (մինչև իշխանափոխությունը - խմբ.) այդ թիվը եղել է 46 հազար։ Այսպիսով, 2025 թվականին անհուսալի վարկերի ծավալը քառապատկվել է, իսկ դա խոսում է քաղաքացիների բարեկեցության մակարդակի ամենամեծ անկման մասին։

Խաչատրյանն անդրադարձել է նաև պաշտպանության կարիքների համար բյուջետային ծախսերի կրճատմանը։ Նրա խոսքով ՝ սա տեղավորվում է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարության մեջ, որ "մենք կառուցելու ենք ոչ թե մարտունակ, այլ պաշտպանունակ բանակ": Պատգամավորը հիշեցրել է մինչև 2050 թվականը ՀՀ կառավարության ռազմավարության մասին, ըստ որի, "նախատեսվում էր բնակչության մեկ շնչի հաշվով ստեղծել աշխարհի ամենամարտունակ բանակներից մեկը":

 Ընդդիմադիրը բարձրացրել է նաև Արցախի թեման։ Նա հիշեցրել է Փաշինյանի պնդումները, թե Արցախը ֆեյք է։ Նույն օրն այդ հայտարարությունն, ըստ պատգամավորի, ուղեկցվել է Ադրբեջանի դատախազի պահանջով ՝ ԼՂՀ նախկին ղեկավարների նկատմամբ կիրառել ծանր պատժաչափեր ՝ ընդհուպ ցմահ ազատազրկում:

Հիշեցնենք, որ նախօրեին Ազգային ժողովում ավարտվել են 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագծի շուրջ քննարկումները։ Ըստ կանոնակարգի՝ այժմ հայտարարվել է 4-օրյա ընդմիջում՝ առաջարկություններ և դիտողություններ ներկայացնելու համար։ Նախագծին համապատասսխան, 2026 թվականին Հայաստանի ՀՆԱ-ն կանխատեսվում է 5,4 տոկոս ՝ հասնելով 11 տրիլիոն 934 միլիարդ դրամի։ Պետական բյուջեի եկամուտները սպասվում են 3 տրիլիոն 91 միլիարդ դրամի չափով, որից հարկային եկամուտները կկազմեն 2 տրիլիոն 973 միլիարդ դրամ: Հարկային վարչարարության կատարելագործման, ստվերային տնտեսության դեմ պայքարի, ինչպես նաև հարկային քաղաքականության միջոցառումների իրականացման արդյունքում ակնկալվում է ՀՆԱ-ի նկատմամբ հարկերի հարաբերակցության բարելավում 0,4 տոկոսային կետով: Պետական բյուջեի ծախսերը նախատեսված են 3 տրլն 628 մլրդ դրամի չափով, որից 2 տրլն 924 մլրդ դրամը ընթացիկ ծախսերն են, իսկ 704 մլրդ դրամ՝ կապիտալ: Համախառն ներքին արդյունքի նկատմամբ դրանք կկազմեն 5,9%: Համապատասխանաբար, ծախսերը կկազմեն ՀՆԱ-ի 30,4 տոկոսը, ինչը 0,8 տոկոսային կետով պակաս է 2025 թվականի ակնկալվող ցուցանիշից։ Պետական բյուջեի պակասուրդը նախատեսված է 537 մլրդ դրամի մակարդակում։