Արմինֆո.ՀՀ կառավարությունը դեկտեմբերի 25-ին կհաստատի "Արմենիան Քարդ" ՓԲԸ-ի կողմից կառավարվող ArCa վճարային համակարգի միջոցով ֆիզիկական անձանց կողմից կատարված անկանխիկ վճարումներից հետվճարի կարգը:
Հիշեցնենք, որ հոկտեմբերի 27-ին խորհրդարանում բյուջետային լսումների ժամանակ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ 2026 թվականից քաղաքացիներին 2% հետվճար կփոխանցվի անկանխիկ գործարքների դեպքում: Նույն օրը ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը հստակեցրել էր, որ հետվճարը հաշվարկվելու է միայն տեղական վճարային համակարգի քարտերի վրա և չի տարածվելու շահումով խաղերի գծով ծախսերի վրա:
Ինչպես ասվում է փաստաթղթի հիմնավորման մեջ, «Արմենիան Քարդ» ՓԲԸ-ի կողմից գործարկվող ԱՐՔԱ վճարային համակարգի միջոցով ֆիզիկական անձանց կողմից կատարված անկանխիկ եղանակով վճարումներից հետվճար տրամադրելու միջոցառումն ուղղված է պետություն-մասնավոր սոցիալական, տնտեսական փոխգործակցության ապահովմանը և նպատակ ունի ամրապնդել անկանխիկ գործառնությունների իրականացման առկա համակարգը՝ միաժամանակ փոխաշահավետ հնարավորության առաջարկ ներկայացնելով համապատսխան շահառուներին՝ վերջինններիս առաջարկելով համապատսխան պայմանների ապահովման միջոցով ստանալ անկանխիկ գործառնություններից ֆինանսական-գումարային հետվերադարձ:
Նշվում է, որ անկանխիկ եղանակով վճարումներից «Արմենիան Քարդ» ՓԲԸ-ի կողմից գործարկվող ԱՐՔԱ վճարային համակարգի միջոցով ֆիզիկական անձանց տրամադրվող հետվճարները հաշվարկվում և վճարվում են 2026 թվականի փետրվար ամսվանից սկսած մինչև 2027 թվականի հունվար ամիսը՝ ներառյալ, նախորդ ամսվա անկանխիկ գործառնությունների ծավալներից ելնելով: «Արմենիան Քարդ» ՓԲԸ-ի կողմից գործարկվող ԱՐՔԱ վճարային համակարգի միջոցով ֆիզիկական անձանց կողմից կատարված անկանխիկ եղանակով վճարումներից հետվճար տրամադրելու պետություն-մասնավոր սոցիալական, տնտեսական փոխգործակցության միջոցառմամբ նախատեսված է, որ անկանխիկ գործարքի գումարի հետվճարի չափը կազմում է 2%, որը ձևավորվում է միջոցառման մասնակից գործընկեր Արմենիան Քարդ» ՓԲԸ հատկացումներից՝ 1% և պետության կողմից 1% համամասնությամբ: Արմենիան Քարդ» ՓԲԸ հատկացումների նկատմամբ ծագող եկամտային հարկը ևս վճարվում է պետական բյուջեի միջոցների հաշվին։
Միևնույն ժամանակ, նկատի ունենալով, որ ծրագրի իրագործման նպատակով «Արմենիան Քարդ» ՓԲԸ ֆինանսավորման չափը սահմանափակված է 3.5 մլրդ ՀՀ դրամով, ուստի ծրագրի գործողության ընթացքում հետվճարի տրամադրման գծով կատարվող ծախսերի նշված չափը գերազանցելու դեպքում՝ ծրագրի ամբողջական ֆինանսավորումը կիրականացվի պետական բյուջեի միջոցներով:
ԱրմԻնֆո-ի պատրաստած "Հայկական բանկերը քարտային բիզնեսում" վերլուծական ամփոփագրի 32 թողարկման տվյալներով, Հայաստանի պլաստիկ շուկայում 2025թ. հոկտեմբերի 1-ի դրությամբ հաշվվել է 4.7 մլն քարտ, որոնց քանակը մեկ տարվա ընթացքում ավելացել է 15% - ով: Տեղական ArCa քարտերին բաժին է ընկել ընդամենը 16,3% - ը կամ 770,302 հազար քարտ, և դրանց թիվն արդեն երկրորդ տարին նվազում է տարեկան 5% - ով: Այդ անկումը նաև պայմանավորված է երկու տարի առաջ նախանշված առայժմ երկու բանկերի (IDBank - ը ՝ 2023թ.սեպտեմբերից և Յունիբանկը ՝ 2024թ. հունվարից) տեղական քարտերի թողարկումից հրաժարվելու գործընթացով։ Ընդ որում, Յունիբանկը երկար տարիներ պահպանելով առաջատարի դիրքը ազգային քարտերի քանակով, կտրուկ հրաժարվել է դրանցից ՝ հօգուտ միջազգային համակարգերի։ Մնացած բանկերում նույնպես մեծ ակտիվություն չի նկատվում տեղական քարտերի աճի ուղղությամբ, չնայած այն հանգամանքին, որ տեղական քարտերը ունեն ցածր գներ եւ սակագներ, եւ կա սեփական կայուն շուկայական հատված՝ ի դեմս ավագ սերնդի եւ նրանց, ովքեր ստանում են կենսաթոշակներ եւ նպաստներ։
Նման իրավիճակում Armenian Card - ը, տեղական ArCa քարտերը տեխնոլոգիական ֆունկցիոնալության նոր մակարդակ դուրս բերելու համար, սկսել է մեկը մյուսի հետևից ներդնել այնպիսի լուծումներ, ինչպիսիք են․ 2024 թվականից ՝ ArCa քարտերով առցանց վճարումների ընդունման և վճարման հնարավորություն EMV 3DS 2.0 ЕПС Armenian Card տիրույթի միջոցով ՝ ՀՀ բոլոր բանկերի համար ArCa քարտերով առցանց վճարումների անվտանգությունն ապահովելու նպատակով, անկախ այն բանից, թե որ հարթակում են դրանք մշակվում; 2024 թվականի նոյեմբերից ՝ ArCa Pay ակնթարթային վճարման համակարգ; 2025 թվականի հոկտեմբերից-ArcaQR համակարգ-ամենօրյա վճարումներ QR կոդով անմիջապես բանկային հաշվից: Կենտրոնական բանկն, իր հերթին, 2025թ. հոկտեմբերից գործողության մեջ է դրել QR կոդերի օգտագործմամբ վճարումների կամ փոխանցումների գործառնական համատեղելիության ապահովման պահանջը (առևտրի և/կամ ծառայությունների կետերում բանկերի և վճարահաշվարկային կազմակերպությունների կողմից տեղադրվող QR կոդի միասնական պատկեր):
Նշենք, որ Հայաստանի ազգային վճարային համակարգը' Armenian Card (ArCa), ավելի քան 25 տարի տեխնոլոգիական աջակցություն է ցուցաբերում բանկերին․ քարտերի պրոցեսինգ, վճարային լուծումներ եւ միջբանկային ծառայություններ: ArCa-ն նաև ArcaPay ակնթարթային փոխանցումների համակարգի և վերջերս ներդրված միասնական ազգային QR լուծման ՝ ArcaQR - ի օպերատորն է: Armenian Card-ի բաժնետերերն են ՀՀ Կենտրոնական բանկը (55%) և Հայաստանում գործող 17 բանկերից 15-ը (Բացի Մելլաթ բանկից և ՎՏԲ Հայաստան Բանկից), որոնց միջև հավասար մասնաբաժիններով բաշխված է մնացած 45% - ը:
