Չորեքշաբթի, 21 Հունվարի 2026 14:14
Նաիրա Բադալյան

ՀՀ ֆինանսների նախարար. ներկայումս ունենք պատմականորեն ցածր ռիսկ-տարբերագնի մակարդակ։ Լավ նորությունները սրանով չեն ավարտվում

ՀՀ ֆինանսների նախարար. ներկայումս ունենք պատմականորեն ցածր ռիսկ-տարբերագնի մակարդակ։ Լավ նորությունները սրանով չեն ավարտվում

Արմինֆո. Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճը 2025 թվականին, հավանաբար, կլինի 5,5-6% մակարդակում՝ պետբյուջեում ամրագրված 5,1%-ի դեպքում։ Այդ մասին հունվարի 21-ին մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ ներկայացնելով իր ղեկավարած գերատեսչության 2025 թվականի գործունեության արդյունքները։

Ինչպես նշել է նախարարը, Ֆինանսների նախարարության անցած տարվա գործունեության արդյունքները, ընդհանուր առմամբ, դրական են։ Այսպես, 2025 թվականին, ինչպես և նախորդ տարիներին, պահպանվել են ՀՆԱ աճի միտումները, ինչով էլ պայմանավորված է Fitch Ratings գործակալության կողմից Հայաստանի երկարաժամկետ արժութային վարկանիշի (LDFC) կանխատեսման վերանայումը «կայունից» «դրականի»՝ BB մակարդակի վարկանիշի հաստատմամբ (վարկանիշային սանդղակի 20-ից 13-րդ մակարդակը, որտեղ 20-րդը նշանակում է դեֆոլտ - խմբ.): Մինչդեռ, աճի բարձր տեմպերը պահպանելը այնքան էլ հեշտ չէ՝ նախորդ տարիների բարձր բազայի ազդեցության պատճառով, նկատել է նա:

Հարկեր / ՀՆԱ հարաբերակցությունը նույնպես գերազանցել է "ՀՀ 2025 թվականի պետական բյուջեի մասին" օրենքով նախատեսված ցուցանիշը։ «Մենք նպատակ ունենք տարեկան 0,5 տոկոսային կետով բարձրացնել ցուցանիշը։ Սակայն, եթե ամեն ինչ լինի մեր կանխատեսումների շրջանակներում, ապա 2024 թվականի համեմատ կունենանք ցուցանիշի 1 տ. կ. բարելավում և կհասնենք 24,5% ցուցանիշի, ինչը մեզ կմոտեցնի կառավարության 2021-2026 թվականների ծրագրի շրջանակներում ՀՆԱ - ի 25% թիրախային ցուցանիշին», - ասել է Հովհաննիսյանը։

Բացի այդ, 2025 թվականի արդյունքներով պակասուրդն ակնկալվող ցուցանիշից ցածր է եղել, առնվազն, 1 տ.կ.-ով՝ 4,5%։ Դա, ինչպես նշել է նախարարը, դրական ազդեցություն կունենա նաեւ պետական պարտքի ցուցանիշների վրա ։ Այսպես, եթե Ֆինանսների նախարարությունն ակնկալում էր, որ կառավարության պարտքը 2025 թվին կգերազանցի 50 տոկոսը, ապա, փաստացի, ցուցանիշը կազմել է մոտ 48,7 տոկոս, այն դեպքում, երբ 2024 թվին այն հավասար էր 48 տոկոսի։

Վերջին գործոնը, ինչպես ընդգծել է Հովհաննիսյանը, դրական ազդեցություն ունի պետական պարտքի սպասարկման, պետական գանձապետական պարտատոմսերի տոկոսադրույքների, ինչպես նաեւ միջազգային ֆինանսական շուկաներում տեղաբաշխված եվրապարտատոմսերի վրա:

«Ուրախ եմ արձանագրել, որ ներկայումս մենք ունենք պատմականորեն ցածր ռիսկի տարբերագնի մակարդակ։ Օրինակ, եթե 2025 թվականի մարտին, երբ մենք կապիտալի միջազգային շուկայում տեղաբաշխեցինք 750 մլն դոլար ծավալով, 10 տարի մարման ժամկետով և 7,1% եկամտաբերությամբ եվրապարտատոմսեր, որոնց ռիսկայնությունը կազմել է 2,86 տոկոսային կետ, ապա 2026 թվականի հունվարին այդ ցուցանիշը կրճատվել է 1,96 տ. կ. - ով: Այսինքն, եթե մենք այսօր դուրս գայինք միջազգային ֆինանսական շուկա, ապա դրա տոկոսադրույքը, այլ հավասար պայմանների դեպքում, կկազմեր 0,9 տ. կ. - ից ցածր", -հայտարարել է ֆինանսների նախարարը։

Լավ նորություններն այսքանով չեն ավարտվում. 2025 թվականին բյուջեի եկամուտներն ավելացել են 306 մլրդ դրամով, իսկ ծախսերը ՝ 350 մլրդ դրամով։ Այսպես, առցանց խաղատների համար տուրքի կրկնապատկման շրջանակներում հավաքագրվել է 23,5 մլրդ դրամ, ինչը 10,5 մլրդ դրամով գերազանցում է 2024 թվականի ցուցանիշը։

2025 թվականին 151 մլրդ դրամով ավելացել են կապիտալ ծախսերը։ ՊՆ գծով կապիտալ ծախսերն աճել են 86 մլրդ դրամով և կազմել 419 մլրդ դրամ, այսինքն, ավելի քան 1 մլրդ դոլար: Իսկ տնտեսական բլոկում կապիտալ ծախսերը (բացառությամբ ՊՆ տվյալների և միջազգային գործընկերների կողմից ֆինանսավորվող ծախսերի) ավելացել են 81,7% - ով կամ 70 մլրդ դրամով: "Դրա վրա ամենաէական ազդեցությունն ունեցել են դպրոցաշինության աշխատանքները", - ընդգծել է ֆինանսների նախարարը: