Չորեքշաբթի, 22 Ապրիլի 2026 12:57
Մարիաննա Մկրտչյան

ՌԴ Անվտանգության խորհրդում պատմել են, թե ԵԱՏՄ-ից դուրս գալը որքան կարժենա Հայաստանի համար

ՌԴ Անվտանգության խորհրդում պատմել են, թե ԵԱՏՄ-ից դուրս գալը որքան կարժենա Հայաստանի համար

Արմինֆո. Հայաստանի համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) ծավալը Եվրասիական տնտեսական միությունից (ԵԱՏՄ) դուրս գալու դեպքում կկրճատվի 15,1% - ով, իսկ գնաճը կավելանա 14,3% - ով: Ընդ որում, հիմնական վնասը բաժին կհասնի մետաղագործությանը, խմիչքների, ծխախոտի, սննդամթերքի արտադրությանը, որտեղ անկումը կկազմի մինչեւ մեկ երրորդը։ Այդ մասին լրագրողներին հաղորդել Է ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի տեղակալ Ալեքսեյ Շեւցովը:

 

Նրա ասելով՝ ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի դուրս գալը զգալի տնտեսական անկման կհանգեցնի։ "ՀՆԱ-ն, ամենապահպանողական գնահատականներով, կկրճատվի 15,1 տոկոսով (մոտ 3,65 մլրդ դոլար), ներքին սպառումը՝ 14,1 տոկոսով, արդյունաբերական արտադրությունը ՝ 26,3 տոկոսով։ Հիմնական վնասը բաժին կընկնի մետաղագործությանը, խմիչքների, ծխախոտի եւ սննդամթերքի արտադրությանը.անկումը կկազմի մինչեւ մեկ երրորդ", - ըստ ՏԱՍՍ-ի՝ նշել է ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի տեղակալը։

 

"Մոտավորապես մեկ հինգերորդով կնվազի քիմիական արդյունաբերության արտադրանքը, 15%-ով՝ տեքստիլ արդյունաբերությանը։ Գնաճը կաճի 14.3 տոկոսային կետով, գործազրկությունը՝  6.4 տոկոսային կետով", - ընդգծել է նա:

 

Շեւցովի ասելով՝ Հայաստանի հնարավոր անդամակցությունը ԵՄ-ին եւ Ռուսաստանի ու Իրանի հետ վիզային ռեժիմիկիրառումը զգալիորեն կկրճատեն զբոսաշրջիկների հոսքը եւ ծանր հարված կհասցնեն երկրի տնտեսությանը։

 

"Հայաստանի անդամակցությունը ԵՄ-ին և Ռուսաստանի ու Իրանի հետ վիզային ռեժիմի հնարավոր ներդրումը զգալիորեն կկրճատի զբոսաշրջիկների հոսքը ։ Հաշվի առնելով այն, որ զբոսաշրջությունը բերում է Հայաստանի ՀՆԱ - ի մոտ 13,5 տոկոսը, իսկ այդ ոլորտում զբաղված է պաշտոնապես աշխատող բնակչության գրեթե մեկ քառորդը, դա ծանր հարված կհասցնի երկրի տնտեսությանը եւ նրա բնակիչներին", - նշել է նա։

 

Նշենք, որ Հայաստանի կառավարությունը 2025 թվականի հունվարի 9-ին հավանություն է տվել Եվրոպական միությանն անդամակցելու գործընթաց սկսելու մասին "Եվրաքվե" քաղաքացիական նախաձեռնության առաջարկած՝ օրենքի նախագծին, որն ուղարկվել է Հայաստանի խորհրդարան ՝ հաստատման։ Մարտի 26-ին երկրի խորհրդարանը վերջնական ընթերցմամբ ընդունել է այն և ուղարկել նախագահի ստորագրմանը։ Փաստաթուղթը ստորագրվել է նույն թվականի ապրիլի 4-ին։ Մոսկվայում հայտարարել են, որ Ռուսաստանը Հայաստանին տեղեկացրել է, որ Եվրասիական տնտեսական միությանը և Եվրամիությանը միաժամանակյա անդամակցությունն անհնար է: Ընդ որում, Հայաստանի իշխանությունները հայտարարում են, որ գտնվելու են ԵԱՏՄ-ում՝ քանի դեռ դա հնարավոր կլինի եվրաինտեգրման ճանապարհին:

 

Ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի, ԵԱՏՄ հետ Հայաստանի  առեւտրաշրջանառությունը 2025 թվականին 36,9%-ով անկում է ապրել  (2024թ․ 54% աճի դիմաց)՝ մինչեւ 8 մլրդ դոլար: Դա ներմուծման 48,5% էական անկման (2024թ․ 2,1 անգամ աճի դիմաց) եւ արտահանման անկման տեմպերի 10,7%-ից մինչև 5% դանդաղման արդյունք էր, որոնց ծավալը կազմել է, համապատասխանաբար, 4.8 մլրդ դոլար և 3.2 մլրդ դոլար։ ԵԱՏՄ բաժինն արտաքին առևտրի ընդհանուր ծավալում 2025 թվականին նվազել է 42,3%-ից մինչև 37,5%, ընդ որում, ներմուծման մասնաբաժնի 54,9%-ից մինչև 37% անկումն ուղեկցվել է արտահանման մասնաբաժնի 25.8%-ից մինչև 38,4% աճով։

 

Ընդ որում, ԵԱՏՄ երկրների շրջանում արտաքին առևտրաշրջանառության ծավալների զգալի անկում է արձանագրվում ՌԴ-ում՝ 38,3%-ով՝ մինչև 7,7 մլրդ դոլար: Մասնավորապես, արտահանումն այդ ուղղությամբ նվազել է 6,9%-ով (2024թ. 10,7%  անկման դիմաց) ՝ մինչև 2,96 մլրդ դոլար, իսկ ներմուծումը՝ 49,2%-ով (2024թ. 2,1 անգամ աճի դիմաց)՝ մինչև 4,7 մլրդ դոլար: Ընդ որում, արտահանման մեջ Ռուսաստանի բաժինը 2025 թվականին ավելացել է 24,2%-ից մինչեւ 35,3%, իսկ ներմուծման մեջ, ընդհակառակը, նվազել է 54,2%-ից մինչեւ 36%։