ԱրմԻնֆո. ՀՀ կառավարությունը ֆինանսական օգնություն կտրամադրի արարատի և Արմավիրի մարզերի 135 ձկնաբուծարաններին: Հուլիսի 30-ի նիստում նախարարների կաբինետը հաստատել է արարատի և Արմավիրի մարզերի ձկնաբուծարանների պետական աջակցության միջոցառումները:
Նախագիծը ներկայացնելիս ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը նշել է, որ այդ տնտեսությունները զբաղվում են իշխանի, թառափի և խավիարի արտադրությամբ: Պետական աջակցություն ստանալու համար բոլոր ձկնաբուծարանները պետք է ենթարկվեն ավելացված արժեքի հարկի: Օգնությունը կլինի միանվագ վճարում: Մասնավորապես, սա ներառում է կերերի ծախսերի 20% փոխհատուցում, որը կազմում է մոտավորապես 900 դրամ: Նախագծի ընդունումը պայմանավորված է արարատի և Արմավիրի մարզերում գործող արդյունաբերական ձկնաբուծարանների ֆինանսական և արտադրական կայունությունն ապահովելու հրատապ անհրաժեշտությամբ: Ձկան արտահանման ոլորտում դժվարությունների, վաճառքի խնդիրների և շրջանառու կապիտալի պակասի պատճառով տնտեսվարողները խոչընդոտների են հանդիպել արտադրության շարունակականությունն ապահովելու հարցում, ինչը կարող է հանգեցնել արտադրության ծավալների կրճատման, արտահանման ներուժի նվազման, աշխատատեղերի կորստի և ոլորտի մրցունակության թուլացման: Ֆինանսական օգնությունը պետք է օգնի ձկնաբուծարաններին կրճատել արտադրական ծախսերը՝ հնարավորություն տալով ինչպես ակտիվ առևտուր իրականացնել ներքին շուկայում, այնպես էլ արտահանել միջազգային շուկա։ Այս օգնության պայմաններից մեկն այն է, որ կերը պետք է գնվի հավաստագրված ընկերություններից։
Նշենք, որ որոշման նախագծի հիմնավորման մեջ ընդգծվում է, որ հանրապետությունը տարեկան արտադրում է մոտ 24,000 տոննա առևտրային ձուկ, որից մոտ 16,000 տոննան՝ սաղմոն է, իսկ 8,000 տոննան՝ թառափ։
Հանրապետության հիմնական արդյունաբերական ձկնաբուծարանները կենտրոնացած են ՀՀ արարատի և Արմավիրի մարզերում, հիմնականում զբաղվում են իշխանի և թառափի բուծմամբ և կազմում են ձկան և ձկնորսական արտադրանքի արտադրության մեծ մասը։ Տարեկան ձկան և ձկնորսական արտադրանքի ավելի քան 40 տոկոսը հիմնականում արտահանվել է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Սակայն վերջերս, ձկան և ձկնորսական արտադրանքի Ռուսաստան արտահանման խոչընդոտների պատճառով, ոլորտի տնտեսվարողները լուրջ դժվարությունների են հանդիպել իրենց արտադրանքը վաճառելու հարցում։ Ստեղծված իրավիճակը սպառնում է արդյունաբերական ձկնաբուծարանների բնականոն գործունեությանը և կարող է հանգեցնել արտադրության ծավալների կրճատման, տնտեսվարողների ֆինանսական կայունության խաթարման, աշխատատեղերի կորստի և արտահանման ծավալների նվազման: Միջին հաշվով, 1 կգ ձկան կերի համար օգտագործվում է 1.25 կգ ձկան կեր: Հետևաբար, հանրապետությունը տարեկան օգտագործում է մոտ 30,000 տոննա ձկան կեր՝ 24,000 տոննա ձուկ արտադրելու համար: Հետազոտությունների համաձայն, հանրապետությունում 1 կգ ձկան կերերի միջին արժեքը կազմում է մոտ 900 դրամ: Արդյունքում, կերի տարեկան ձեռքբերման ծախսերը կազմում են մոտ 27.0 միլիարդ դրամ, որից մոտ 2.25 միլիարդ դրամ՝ ամսական: Քանի որ ծրագիրը նախատեսում է գնված ձկան կերերի իրական արժեքի 20% փոխհատուցում միջին ամսական հիմունքներով 2026 թվականի առաջին կեսին, պետական աջակցության մեկ ամսվա համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցները կկազմեն մոտ 450 միլիոն դրամ:
Այս առումով, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ընդգծելով ներկայացված փաստաթղթի կարևորությունը, նշեց առանձին ոլորտներում իրավիճակը վերլուծելու անհրաժեշտությունը: Չնայած գործադրվող ջանքերին, արտահանման մատակարարումների դիվերսիֆիկացիան դեռևս լիովին չի իրականացվել: Միևնույն ժամանակ, դիվերսիֆիկացման հետապնդումը նշանակում է ավելի բարձր չափանիշների և արտադրողականության հետապնդում: Վարչապետը նշեց, որ ձկնաբուծարանների տարեկան շրջանառությունը, ելնելով վճարվող հարկերի չափից, կազմում է 2.5-3 միլիարդ դրամ: Սակայն, հաշվի առնելով արարատյան դաշտի արտեզյան ջրերի անարդյունավետ կառավարումը, պատկերը պարզապես սարսափելի կլինի: Վարչապետը շեշտեց այդ տնտեսությունների համար փակ ցիկլի ջրամատակարարման համակարգի կիրառման անհրաժեշտությունը:
