ԱրմԻնֆո. Հայաստանի փոքր մոդուլային ռեակտորներ տեղակայելու ծրագրերը կարող են անցնել գիգավատտ հզորությամբ ռեակտորների: Այս մասին SputnikLive-ին ասել է «Ռոսատոմ»-ի ղեկավար Լիխաչովը Արևելյան տնտեսական ֆորումի շրջանակներում: Ատոմակայանների կառուցման հարցը մանրամասն քննարկվել է Պուտինի և Փաշինյանի միջև Բիշքեկում կայացած հանդիպման ժամանակ: Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել, որ «Ռոսատոմ»-ի ղեկավարը սեպտեմբերի 29-ին կայցելի Երևան՝ առարկայական քննարկման համար:
«Հանրապետությունում կանխատեսվող էներգետիկ դեֆիցիտը կարող է մեծանալ տվյալների կենտրոնների (տվյալների մշակման կենտրոններ), արհեստական բանականության համակարգերի և թվային տնտեսության զարգացման շնորհիվ: Մենք նաև տեսնում ենք էներգիայի սպառման լավատեսական կանխատեսում»: «Սակայն նույնիսկ եթե էներգիայի ավելցուկ լինի, Անդրկովկասը կունենա զգալի արտահանման ներուժ, և մենք պատրաստ ենք նպաստել դրան», - հավելեց Լիխաչովը։
Հիշեցնենք, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նախկինում նշել էր, որ մինչև 2027 թվականը պետք է վերջնական որոշում կայացվի, թե որ ատոմակայանը կկառուցվի Հայաստանում և ում կողմից։ Նա նշել է, որ ներկայիս ԱԷԿ-ի կյանքի տևողությունը կսպառվի մինչև 2036 թվականը։ Վարչապետը հիշեցրել է, որ Հայաստանը պարտավորվել էր փակել Հայկական ԱԷԿ-ը դեռևս 2018 թվականի հեղափոխությունից առաջ։ Սակայն, ինչպես նշել է կառավարության ղեկավարը, տեխնոլոգիական առաջընթացը կարող է թույլ տալ կայանի երկրորդ էներգաբլոկը գործել 2036 թվականից հետո։ Վարչապետը ընդգծել է, որ Հայաստանը ակտիվորեն շարժվում է դեպի էներգետիկ անկախություն։ Սա համեմատաբար վերջերս է իրականություն դարձել՝ շնորհիվ վերականգնվող էներգիայի, մասնավորապես՝ արևային էներգիայի զարգացման։ «ՀՀ-ն ունի հսկայական արևային ռեսուրս, և մենք այն զարգացնում ենք։ Այսօր մենք ունենք 1213 մեգավատ հզորությամբ արևային էլեկտրակայաններ՝ 2018 թվականի 16 մեգավատի համեմատ, և հիմա, հետագա զարգացումն ապահովելու համար, մենք կսկսենք ՀՀ-ում էներգիայի կուտակման համակարգերի ստեղծումը, որպեսզի դրանք, հավաքելով ցերեկը առաջացած արևային էներգիան, գիշերը մեզ ապահովեն անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիայով», - ասաց նա։ Վարչապետը նշել է, որ մինչև 2031 թվականը նախատեսվում է ունենալ առնվազն 800 մեգավատ հզորությամբ կուտակիչ կայաններ, ինչը մոտավորապես կրկնակի գերազանցում է գործող ատոմակայանների տեղադրված հզորությունը։
Հիշեցնենք, որ վարչապետը նախկինում հայտարարել էր, որ կան հնարավորություններ 2036 թվականից հետո Հայկական ԱԷԿ-ի երկրորդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետը ևս 10 տարով երկարաձգելու համար։ Նա նշել է, որ կայանը ներկայումս գտնվում է երկրորդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետը մինչև 2036 թվականը երկարաձգելու ցիկլում։ Հաշվի առնելով ևս 10 տարի՝ բլոկը հնարավոր կլինի շահագործել մինչև 2046 թվականը։ Այս ընթացքում պետք է որոշում կայացվի նոր կայանի վերաբերյալ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Չինաստանի և Հարավային Կորեայի կողմից առաջարկվող միջուկային ռեակտորի մոդելները։ «Մենք թափանցիկ բանակցություններ ենք վարում բոլոր գործընկերների հետ։ Մեր որոշումը, որը կլինի ռազմավարական բնույթի, պետք է հիմնված լինի հանրապետության շահերին համապատասխանող առավել շահավետ առաջարկի վրա», - ասել է կառավարության ղեկավարը։ Նա ընդգծել է միջազգային միջուկային տեխնոլոգիաների շուկայում հետազոտություններ անցկացնելու կարևորությունը։ Փաշինյանը հիշեցրեց, որ ներկայումս ՀԱԷԿ-ում արտադրված էլեկտրաէներգիայի սակագինը երկրում ամենացածրն է։ Սակայն, ինչպես նշեց վարչապետը, այսօր ատոմակայանների համար աշխարհի վառելիքի պաշարները կբավականացնեն 70 տարի։ Այդ պատճառով շատ կարևոր է իմանալ, թե որքան կարժենա 1 կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիան 40 տարվա ընթացքում։ Սա բարձրացնում է տնտեսական նպատակահարմարության և ներդրումներից վերադարձի հնարավորության հարցը։ Սակայն, ինչպես նշեց վարչապետը, արդեն իսկ կա փորձ արդեն օգտագործված վառելիքի վերահարստացման հարցում։ Ամեն դեպքում, ընդգծեց Փաշինյանը, հարցը պետք է լինի գնի մասին։
Նշենք, որ այս տարվա մայիսից ի վեր Հայկական ԱԷԿ-ը դադարեցվել է հինգամսյա պլանային սպասարկման համար։ Այս ընթացքում հիմնական աշխատանքները կիրականացվեն Հայկական ԱԷԿ-ի 2-րդ բլոկի երկրորդ ժամկետի երկարաձգման ծրագրի շրջանակներում։ Առաջին երկարաձգման ծրագրից խնայված 165 միլիոն դոլարը կօգտագործվի այս խնդիրը լուծելու համար։ Ավելի վաղ երկրի իշխանությունները հայտարարել էին փոքր մոդուլային ռեակտորներով ատոմակայան կառուցելու վերաբերյալ հայեցակարգային որոշման ընդունման մասին։
