Երկուշաբթի, 5 Մարտի 2018 18:39
Նաիրա Բադալյան

Արտակ Մանուկյան. Աբսուրդի թատրոնը հայկական ձևով, կամ գնումների ոլորտի բարեփոխումները Հայաստանում

Արտակ Մանուկյան. Աբսուրդի թատրոնը հայկական ձևով, կամ գնումների ոլորտի բարեփոխումները Հայաստանում

Արմինֆո. Հայաստանի գնումների ոլորտում առկա խնդիրները երբեք պայմանավորված չեն եղել օրենսդրական բացերով: Պրոբլեմի արմատները գտնվում են իրավա-կիրառական պրակտիկայով: Այս մասին է ԱրմԻնֆո գործակալության հետ զրույցում նշել է տնտեսագետ, և «Հանրային քաղաքականության ազգային հետազոտությունների կենտրոն» ՀԿ նախագահ Արտակ Մանուկյանը, մեկնաբանելով գնումների համակարգի օրենսդրական կարգավորումների ոլորտի փոփոխությունները, որոնք մեկնարկել են 2017 թվականի ապրիլին:

Ըստ փորձագետի, Հայաստանը մինչև 2017-ի ապրիլը նույնպես ուներ լավագույն օրենսդրությունը գնումների ոլորտում, քանի որ դեռ 2011-ին այն համապատասխանացրել է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության լավագույն չափանիշներին: Բացի այդ, ըստ փորձագետի, խոսելով գնումների ոլորտի բարեփոխումների մասին, կառավարությունը մինչև վերջ ամբողջովին ազնիվ չէր: «Նոր օրենքի ընդունումը նաև պայմանավորված էր ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունով: Այսպիսով, իշխանությունների կողմից փորձ արվեց ապահովել ազգային օրենսդրության ներդաշնակությունը, ինչպես ԱՀԿ-ի, այնպես էլ ԵԱՏՄ հետ», - ասել է նա:

Այնուամենայնիվ, փորձագետը վստահ է, որ այսօր խնդիրը կայանում է  անպատժելիության և կառավարության կողմից քվազի-մենաշնորհների վերացման բացակայության մեջ: ՀԿ ղեկավարը վստահ է, որ ապրիլի 25-ից մինչ օրս ոչ մի ընկերություն, պետական ծառայողների հետ փոխկապակցվածությունը, կամ տվյալ ընկերության իրական սեփականատիրոջը թաքցնելու պատճառով, չի ընդգրկվել է այսպես կոչված «սև ցուցակում»: «Անկասկած, կարելի է անվերջ խոսել պաշտոնյաների հետ մրցույթին մասնակցող ընկերության փոխկապակցվածությունը պարզելու մասին: Բայց եթե շարունակենք մատների արանքով նայել, թե ինչպես է սեփականատերը շարունակում մեկ ընկերության մասնատումը` փոքրիկ ընկերությունների, իրավիճակի լուծումը չի տեղաշարժվի մեռյալ կետից», - նշել է նա:

Արտակ Մանուկյանի հավաստմամբ, այսօր մեկ անձի գնումները շարունակում են մնալ ողջ ոլորտի Աքիլեսյան գարշապարը: Փորձագետը չի հավատում պաշտոնական վիճակագրությանը, որը խոսում է գնումների քանակի մի քանի անգամ կրճատման մասին: «Մեկ անձի համար պրոտոկոլային գնումներ իրականացնող երեք հիմնական պետական կառույցների`նախագահի աշխատակազմի, Ազգային ժողովի և կառավարության հնումներն օրենքի ուժով անվանվում են գաղտնի: Այսպիսով, իշխանությունները գրիչի մեկ հարվածքով բարելավել են վիճակագրությունը», - ասել է Մանուկյանը, կոչ անելով չմոռանալ, որ ձևականորեն շաքարավազը Հայաստան է ներմուծում 39 տնտեսվարող սուբյեկտ, պաշտոնապես ապահովելով մրցակցային միջավայր: Ավելի մանրամասն ուսումնասիրության միջոցով փորձագետը նշել է, որ ակնհայտ է դառնում, որ բոլոր 39-ը մեկ անձի սեփականությունն են:

Ընդհանուր առմամբ, ըստ փորձագետների, եթե կառավարությունն, իսկապես, ցանկանում է ոլորտի բարեփոխումը, առաջին հերթին կապահովեր մրցութային հանձնաժողովի որոշումների ազատ բողոքարկման անվճար համակարգը: Ներկայումս բողոքարկման գինը կազմում է : Դրական որոշման դեպքում այդ գումարը վերադարձվում է: Մինչդեռ թեժ գծի ծառայություններն անվճար են: Բայց գնումների համակարգում բողոքողը չի կարող լինել անանուն, նա պետք է նշի իր անունը, ինչը հայկական իրականության համատեքստում, ըստ տնտեսագետի, նշանակում է հետևից այրել բոլոր կամուրջները: «Ամերիկա չեն հայտնագործի, եթե ասեմ, որ դրանից հետո նրանք կդառնան համակարգից վտարվածներ, որից հետո մրցույթում հաղթելու հույսեր չեն կարող ունենալ», - ասել է նա: Շատ երկրներում, ըստ տնտեսագետի, եթե կառավարությունն իսկապես շահագրգռված է ազդակներ ստանալու հասարակության առկա խնդիրների մասին, ապա ապահովում է գործընթացների անվճար լինելը: «Աբսուրդի թատրոն է, և ուրիշ ոչինչ», - հայտարարել է Արտակ Մանուկյանը:

Ըստ Ֆինանսների նախարարության հայտարարությունների, գնումների ոլորտում բարեփոխումներ իրականացնելու համար ընթանում են քննարկումներ: Սակայն, ըստ փորձագետի, հարցն այն է, թե ում հետ և ինչ նպատակով է իրականացվում այդ աշխատանքը: Հակառակ դեպքում, նրա կարծիքով, գործակալությունը պետք է այդ քննարկումներին հրավիրեր այլընտրանքային լրատվամիջոցների: Հակառակ դեպքում, ըստ տնտեսագետի, «քննարկումներն արժեք չունեն»: «Կան բազմաթիվ գրպանային ՀԿ-ներ, որոնք հրավիրվում են քննարկումներին, «ձևի հմար»: Սակայն, հազիվ թե այդ քննարկումների մասնակիցները գոհ լինեն համատեղ աշխատանքի արդյունքից», - ասել է Արտակ Մանուկյանը:

Արդյունքում, ըստ փորձագետի, ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ինչպես կարող է ստացված արդյունքը համապատասխանել հայտարարված նպատակին, հավանական է արդյոք, որ ոչ շատ թանկ գնով ձեռք բերվեծ բիո-զուգարանը կտեղադրվի փողոցում, կամ որքանվ է բարոյական խոսել աղքատության 30% մակարդակի մասին, միաժամանակ շարունակելով պետական ​​ապարատի նախկին շքեղությունը:

Ոլորտի ձեռքբերումների շուրջ փորձագետը որոշել է պատմել մեկ կամ երկու ամսից, երբ պատրաստ կլինեն գնումների ոլորտի հետազոտության արդյունքները: «Որքան էլ խոսենք օրենսդրության կատարելության մասին, եթե երկիրն ունի կենտրոնացված տնտեսություն, արդյունքը նույնն է լինում, պարզապես, նույն խաղացողները կսկեն արդեն հաղթել օրենքով: Որքան էլ բացենք դաշտը, եթե տարեցտարի մրցույթներում հաղթել են նույն անձինք, անիմաստ է ակնկալել նոր խաղացողների մասնակցությունը: Հայկական շուկան  փոքր է և չունի այն գրավչությունը, որպեսզիի դրսի խաղացողները ցանկություն հայտնեն մասնակցել գործընթացին, իսկ արդյունքում`կրկին հաղթելու է «Ֆլեշ» ընկերությունը», - եզրափակել է նա:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     


Նորություններ
iDram
btn

Արտ. փոխարժեքները
04.08.2020
RUB6.590.02
USD485.66-0.17
EUR572.792.23
GBP634.220.60
CAD363.031.33
JPY45.83-0.12
CNY69.580.16
CHF531.071.61



Փնտրել ըստ օրերի

Պետական պարտատոմսեր

Issue volume

10 billion

Volume of T-bills for placement

200 million

Volume of submitted competitive applications

200 million

Volume of satisfied bids

200 million

Yield at cut-off price

 5.8314%

Maximum yield

 5.8314%

Мinimum yield

 5.8314%

Weighted average yield

 5.8314%

Number of participants

2

The maturity date of T-bills

03.02.2020

ArmEx

 

СПРОС (Покупка)

USD

Средневзв. Цена

482,00

ПРЕДЛОЖЕНИЕ (Продажа)

  USD

Средневзв. Цена

-

СДЕЛКИ

USD

Цена откр.

482,00

Цена закр.

482,00

Мин. Цена

482,00

Макс. Цена

482,00

Ср/взв. Цена

482,00

-0,16

Кол-во сделок

1

Объем (инвал.)

200 000

0бъем (драм)

96 400 000