Երկուշաբթի, 12 Մարտի 2018 18:17
Նաիրա Բադալյան

Փորձագետ. Գնումների մասին օրենսդրության ամենամեծ բացը խախտման պատասխանատվության բացակայությունն է

Փորձագետ. Գնումների մասին օրենսդրության ամենամեծ բացը խախտման պատասխանատվության բացակայությունն է

Արմինֆո. Հայաստանի գնումների ոլորտ մասնագետները գտնում են, որ գնման համակարգի բարեփոխումների առումով ՀՀ կառավարության կողմից հաստատված առաջարկներն ընդհանուր առմամբ ընդունելի են: «Գաղափարները որպես այդպիսին, ավելի առաջադեմ են, քան մինչ օրս գործող կարգը: Այնուամենայնիվ, կարելի է ասել, որ ՀՀ ֆինանսների նախարարության խորհրդակցությունները հասարակական կազմակերպությունների հետ ոչինչ չտեվեցին, քանի որ անկախ փորձագետների առաջարկությունները մնացին թղթի վրա», - այս մասին ԱրմԻնֆո-ի հետ զրույցում հայտարարել են «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրորի ծրագրերի ղեկավար Վարուժան Օկտանյանը և «Հայաստանի գնումների գծով մասնագետների ասոցիացիայի» նախագահ Արսեն Համբարձումյանը:

Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլի ներկայացուցչի խոսքերով, ստացվում է, որ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ քննարկումներից հետո Ֆինանսների նախարարությունը կառավարությանը ներկայացրեց այն առաջարկները, որոնք ինքն էր նախաձեռնել: Հանրության ներկայացուցիչների հետ միակ հանդիպման ժամանակ նախարարությունը ներկայացրեց պատրաստի նախագիծ, կապված հայտերի վերանայման և գնահատման հստակ կանոնակարգված պայմանների, պայմանագրի իրականացման նվազագույն ժամկետների հաստատման հետ: Ֆինանսների նախարարությունը հրաժարվեց նաև հայտերի ապահովման այնպիսի գործիքներից, ինչպիսիք են տուգանքների միակողմանի կիրառումն այն ընկերությունների նկատմամբ, որոնք խախտել են մրցույթի կանոնները 70 մլն դրամի պետական ​​գնումների դեպքում: Այս նորարարությունները, ինչպես նշել են նրանք, ողջունվում են փորձագիտական ​​հանրության կողմից, իսկ դրանց անհրաժեշտությունը վաղուց հասունացել է:

Այնուամենայնիվ, փորձագետների կարծիքով, գնումների կազմակերպման ներկայիս կարգում կան մի շարք հակասական կետեր: Այս առումով «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոնի» և «Հայաստանում գնումների մասնագետների ասոցիացիա» ՀԿ-ի քննարկումների ընթացքում եղան մի շարք առաջարկություններ, որոնք չարտացոլվեցին վերջնական փաստաթղթում: Մասնավորապես, առաջարկվել էր սահմանել պայմանագրի նախնական արժեքի 2% -ից մինչև 5%-ի չափով հայտի ապահովման պահանջ, այլ ոչ թե մասնակցի գնային առաջարկի 5% չափով, ինչը հանգեցնում է որոշակի չարաշահումների: Փորձագետները նաև պնդում էին, որ դիմումների ընդունման մերժումը կլիներ հիմնավորված, բացառելով հետագա ճշգրտումների հնարավորությունը: «Այս և այլ գրավոր մեկնաբանություններն անտեսվեցին առանց որևէ բացատրության», - ասել է Արսեն Համբարձումյանը:

Ըստ Համբարձումյանի, 2016 թ. վերջին ընդունվեց «Գնումների մասին» օրենքը, իսկ ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը նպատակ էր հետապնդում իր ներքին օրենսդրությունը համապատասխանեցնել միջազգային պարտավորություններին: Այնուամենայնիվ, ներդաշնակեցման գործընթացն ընթանում էր լուրջ բացթողումներով, ինչի արդյունքում նոր օրենքի ընդունումը գործընթացն ավելի արդար չդարձրեց: Մասնավորապես, armeps.am էլեկտրոնային պլատֆորմը, որը նախատեսված էր գործընթացի բոլոր մասնակիցների համար ապահովել հավասար մրցակցային պայմաններ, իրենց հրապարակայնության և մատչելիության պատճառով, ըստ էության, լիարժեք չի աշխատում, քանի որ դրանով չի իրականացվում անկախ աուդիտ, քանի որ մարդկային գործոնի ոչ ոք չի վերացրել:

Բիզնեսի իրական սեփականատերերի ինստիտուտի բացահայտման ինստիտուտը, ըստ փորձագետների, նույնպես ի վիճակի չէ իրականացնել իր առաքելությունը`բացահայտել ընկերության փոխկապակցվածությունը պետական ​​պաշտոնյայի կամ գնահատող հանձնաժողովի անդամի հետ: «Ստացվում է, որ ստիպված ենք հավատալ մասնակցի ազնիվ խոսքին, քանի որ նա, որպես կանոն, լրացնում է գործադիր տնօրենի կամ հիմնական բաժնետիրոջ ազգանունը: Իսկ մեխանիզմներ, որպես այդպիսին, չկան, քանի որ առկա է քաղաքական կամքի բացակայությունը», - ասել է Վարուժան Օկտանյանը: Բացի այդ, նա չի տեսնում նաև համապատասխան ռեսուրսների առկայությունն իրավապահ մարմինների, բարձրաստիճան պաշտոնյաների էթիկայի հանձնաժողովի մոտ:

Փորձագետները կասկածի տակ են դնում նաև Գնումների բողոքարկման խորհրդի մանդատը: Չնայած նրան, որ այն հայտարարված է որպես անկախ և անկողմնակալ մարմին, Ֆինանսների նախարարությունը պատասխանատու է դրա գործունեության ապահովման համար, իսկ Խորհուրդն ինքն աշխատում է նախարարության շենքում: Բացի այդ, կան թերություններ, որոնք կապված են Խորհրդի կազմակերպչական և իրավական կարգավիճակի բացակայության հետ: «Ամենամեծ բացը, ինչպես և նախկինում, գործընթացի մասնակիցների կողմից օրենսդրության խախստման դիմաց պատասխանատվության բացակայությունն է: Նման պայմաններում, անկախ նրանից, թե որքան կատարյալ է օրենսդրությունը գնումների ոլորտում, այն կարող է խախտվել», - եզրափակել է տնտեսագետ Արսեն Համբարձումյանը .

Նշենք, որ Հայաստանում գնումների ոլորտի առաջին օրենքն ընդունվել է 2000 թվականին: Եվ չնայած հաջորդ օրենքն ամրագրեց պետական ​​գնումների հիմնական գաղափարներն ու սկզբունքները, մինչև 2010 թվականը պետական ​​կարիքների համար գնումներն իրականացվում էին կենտրոնացված ձևով: Ներկայիս օրենքը, որն ընդունվել է 2016 թվականին, ուժի մեջ մտավ 2017 թվականի ապրիլի 25-ին: Օրենքը, ինչպես այն ժամանակ նշեց ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը, առաջին հերթին ուղղված է պետական միջոցների օգտագործման արդյունավետության բարելավման, կոռուպցիոն ռիսկերից խուսափելու համար` թափանցիկություն ապահովելով ողջ շղթայի ընթացակարգերում, ստեղծելով հավասար մրցակցային պայմաններ բոլոր մասնակիցների և այն անձանց համար, ովքեր մասնակցում են գործընթացին:

ԿԱՐԴԱԼ ԲՈԼՈՐ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Արսեն Համբարձումյան
Հայերենից ռուսերեն սխալ թարգմանելուց հետո գոնե հայերեն տարբերակում հարցերի և պատասխանների բնօրինակը դրեք, ոչ թե նորից սխալ ռուսերենից հայերեն թարգմանեք։ Իմ տված բոլոր պատասխանները աղավաղվել են և ներկայացվել են անիմաստ մտքեր։

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     


Նորություններ


Արտ. փոխարժեքները
31.03.2020
RUB6.460.16
USD504.473.67
EUR553.45-0.89
GBP622.362.17
CAD354.46-0.67
JPY46.510.07
CNY71.200.11
CHF523.04-0.97



Փնտրել ըստ օրերի

Պետական պարտատոմսեր

Issue volume

10 billion

Volume of T-bills for placement

200 million

Volume of submitted competitive applications

200 million

Volume of satisfied bids

200 million

Yield at cut-off price

 5.8314%

Maximum yield

 5.8314%

Мinimum yield

 5.8314%

Weighted average yield

 5.8314%

Number of participants

2

The maturity date of T-bills

03.02.2020

ArmEx

 

СПРОС (Покупка)

USD

Средневзв. Цена

482,00

ПРЕДЛОЖЕНИЕ (Продажа)

  USD

Средневзв. Цена

-

СДЕЛКИ

USD

Цена откр.

482,00

Цена закр.

482,00

Мин. Цена

482,00

Макс. Цена

482,00

Ср/взв. Цена

482,00

-0,16

Кол-во сделок

1

Объем (инвал.)

200 000

0бъем (драм)

96 400 000