Երկուշաբթի, 27 Հոկտեմբերի 2025 12:33
Ալեքսանդր Ավանեսով

Նախարար․ Հայաստանի 2026 թվականի պետբյուջեի ծախսային մասը կտարածվի երեք տարվա վրա

Նախարար․ Հայաստանի 2026 թվականի պետբյուջեի ծախսային մասը կտարածվի երեք տարվա վրա

Արմինֆո.  Հայաստանի միջնաժամկետ ծախսերի ծրագիրը աավելացվել է 3 տարուց մինչեւ 5 տարի։ Այդ մասին հոկտեմբերի 27-ին հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ Ազգային ժողովի հանձնաժողովներում ներկայացնելով ՀՀ 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը։

 

Նրա խոսքով՝ միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրից հանվել են առանձին ծախսերին վերաբերող դրույթները։ Ծրագրի նոր տարբերակում ներկայացվում է յուրաքանչյուր առանձին գերատեսչության գործունեության ուղղությունների և սահմանափակումների քաղաքականությունը: "Բացի այն, որ երկարաձգվել են միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրի ժամկետները, այդ հարցում էական է այն, որ փաստաթուղթը հաստատվել է ավելի շուտ, քան՝ նախորդ տարիներին։ Եթե նախկինում ծրագիրը հաստատվում էր հուլիսի սկզբին, ապա այժմ այն ուժի մեջ է մտել հունիսի սկզբին։ Արդեն հաջորդ տարի նախատեսում ենք այդ գործընթացն իրականացնել մայիս ամսվա ընթացքում։ Սա շատ կարևոր է, որովհետև ավելի շատ ժամանակ կստանանք պետական բյուջեի նախագիծը մշակելիս և երկրի հիմնական տնտեսական օրենքի հիմնական ցուցանիշների և դրա առանձնահատկությունների ավելի մանրամասն քննարկելիս", - ասել է նախարարը։

 

Նա հավելել է, որ պետբյուջեի նախագծի մշակման մեկ այլ էական փոփոխություն այն է, որ այն միտված է երեք տարվա: Նախագիծն ինքնին նախատեսված է մեկ տարվա համար, սակայն դրա ծախսային մասը կտարածվի երեք տարվա վրա։ Նախորդ տարի առաջին անգամ պետբյուջեի նախագծի հետ միասին ներկայացվել են նաև մակրոտնտեսական և ֆիսկալ քաղաքականության շրջանակները: Փոխվել է նաև պետբյուջեի կառուցվածքը, այն կազմվել է ՝ ելնելով յուրաքանչյուր գերատեսչության եկամուտներից և ծախսերից՝ առանձին։

 

Հովհաննիսյանն ընդգծել է, որ ծախսերի եռամյա կանխատեսման նախագիծն անհրաժեշտ է 2026 թվականից ՀՀ կառավարության բազմաթիվ պարտավորությունները պլանավորելու համար: Նա նշել է, որ ընդունված դրամավարկային քաղաքականության համաձայն, մինչև 2028 թվականը նախատեսվում է պետական բյուջեի պակասուրդը նվազեցնել մինչև երկրի ՀՆԱ-ի 2,8 տոկոս ։

 

Ներկայում այդ ցուցանիշը կազմում է 5,5%: Այդ միջոցը, ինչպես ընդգծել Է նախարարը, կոչված է լուծելու պետական պարտքի անվանական սպասարկման եւ դրա աճը բացառելու հարցը ՝ միաժամանակ ապահովելով երկրի տնտեսության եւ մարդկային կապիտալի մեջ ներդրումների ավելացման սահուն գործընթաց:

 

Հաշվի առնելով հայկական դրամի փոխարժեքի կանխատեսվող ցուցանիշը՝ միջնաժամկետ հեռանկարում Հայաստանի ՀՆԱ-ում պետական պարտքը կկայունանա 50-60 տոկոսի սահմաններում։ Հաջորդ տարի այդ ցուցանիշը, ըստ կառավարության կանխատեսումների, կկազմի 54 տոկոս ՝ հետագա տարիներին դրա կրճատման միտումով։

 

Գործադիր իշխանությունը ռիսկերը կառավարելիս առաջնորդվելու է երկու հիմնական գործիքներով՝ մակրոպահուստների ձևավորման գործընթացի շարունակմամբ, որոնցով, ըստ էության, փորձ է արվում նվազեցնել տնտեսության մեջ հարկային մուտքերի անբավարարության հետևանքով առաջացած բացասական ցնցումները, և պետական գանձապետարանում ՀՆԱ - ի 1% - ի չափով միջոցների մշտական առկայությունը, որոնք կարելի է օգտագործել ֆիսկալ ռիսկերի ի հայտ գալու դեպքում։

 

Նշենք, որ ՀՀ 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագծի համաձայն, երկրի ՀՆԱ-ի աճը ամրագրված է 5,4 տոկոսի մակարդակում։ ՀՆԱ-ի դեֆլյատորն ակնկալվում է 3%-ի չափով։ Պետբյուջեի ծրագրված եկամուտները կկազմեն 3 տրլն. 91 մլրդ դրամ, որից հարկային եկամուտները՝ 2 տրլն  972 մլրդ դրամ։