Արմինֆո.Հայաստանի խորհրդարանում կառավարող "Քաղաքացիական պայմանագիր" խմբակցության պատգամավորներ Նարեկ Ղահրամանյանն ու Սերգեյ Բագրատյանն առաջարկում են մետաղական ամրանների ներմուծման համար լիցենզիաներ կամ թույլտվություններ կամ հավաստագրեր (կամ դրանց կրկնօրինակներ) տալու համար պետական տուրքի դրույքաչափը 20-ապատիկից դարձնել 50-ապատիկ: "Պետական տուրքի մասին" ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին օրինագիծը նոյեմբերի 7-ին ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում ներկայացրել է նախաձեռնության համահեղինակ Նարեկ Ղահրամանյանը:
Պատգամավորը հիշեցրել է, որ ոլորտը կառավարության համար առաջնային նշանակություն ունի: Այդ առնչությամբ կառավարությունը նախկինում բազմիցս երկարաձգել է երկրից սև և գունավոր մետաղների ջարդոնների և թափոնների արտահանման արգելքը (վերջին անգամ՝ մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 2-ը): Բացի այդ, ԵԱՏՄ անդամ չհանդիսացող երկրներից Հայաստան պատրաստի մետաղական ամրանների ներմուծման համար սահմանվել է միասնական պետական տուրք ՝ մեկ տոննայի դիմաց 29 000 դրամ։
Սակայն վերջին շրջանում Իրանում ազգային արժույթի արժեզրկման և իրանական արտադրանքի ինքնարժեքի նվազման պատճառով 1 տոննա ամրանների միջին կշռված մաքսային արժեքը նվազել է մոտ 35 հազար դրամով: Սա անհավասար մրցակցային պայմաններ է ստեղծել ամրաններ ներմուծողների և արտադրողների համար։
"Ընթացիկ որոշմամբ մենք ցանկանում ենք հավասարակշռել իրավիճակը", - նշել է Ղահրամանյանը։
Էկոնոմիկայի փոխնախարար Էդգար Զաքարյանը խոստովանել է, որ տեղական արտադրողները ներկայումս որոշակի դժվարությունների են հանդիպում: Վերջին մի քանի ամիսներին մետաղական ամրանների ներմուծման արժեքը մեկ տոննայի դիմաց նվազել է շուրջ 47 հազար դրամով, հավելել է նա:
«Մեր գործընկերներն առաջարկում են պետական տուրքի չափը մեկ տոննայի դիմաց 29 000 դրամից դարձնել 55 000 հազար դրամ: Սակայն մենք որոշակի հաշվարկներ ենք արել, որպեսզի չելնենք հարեւան երկրի ազգային արժույթի արժեզրկման փաստից, այլ, ընդամենը, հաշվի առնենք դեմպինգային գործոնները, որոնք ուղղակիորեն ազդում են մրցակցության վրա։ Դա մեզ բերեց 45-ապատիկի չափով թվի, այսինքն, պետական տուրքի 45 հազար դրամ սահմանում", - նշել է փոխնախարարը։
Ընդդիմադիր խմբակցության պատգամավոր Թադևոս Ավետիսյանն, իր հերթին, նշել է, որ ոչ փոփոխությունների նախաձեռնողը, ոչ Էկոնոմիկայի նախարարությունն իրենց հաշվարկներում հաշվի չեն առել հայ սպառողի շահերը:
Օրինագիծը ստացել է հանձնաժողովի դրական եզրակացությունը եւ կընդգրկվի ԱԺ առաջիկա լիագումար նիստի օրակարգում:
Նշենք, որ ըստ վիճակագրական տվյալների, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի Հանրապետություն պողպատե ամրանների ներկրումը շարունակաբար աճում է ։ Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի կողմից իրականացված վաղ ուսումնասիրությունների համաձայն, 2023 թվականին 2022 թվականի համեմատ 1 տոննա ամրանների միջին կշռված մաքսային արժեքը նվազել է 52 հազար դրամով ՝ 269 հազար դրամից մինչեւ 217 հազար դրամ։ Նշվել է, որ Հայաստանի Հանրապետությունում արտադրված ամրանների 1 տոննայի միջին գինը կազմում է 259 600 դրամ, նվազագույն և առավելագույն գները, համապատասխանաբար 215 հազար և 300 հազար դրամ:
ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության հոկտեմբերի վերջին հրապարակած տվյալների համաձայն՝ արտահանման արգելքի կիրառման արդյունքում զգալիորեն աճել են տեղական մետաղի արտադրության ծավալները, մասնավորապես, 2024 թվականին ձուլվածքների համար չլեգիրված պողպատի արտադրությունն աճել է 2,4 անգամ, պողպատե խողովակների, սնամեջ պրոֆիլների և դրանց կցամասերի արտադրությունը՝ 10,8% - ով, ալյումինից ձուլված կենցաղային արտադրատեսակների արտադրությունը՝ 5,8% - ով, մետաղական կոնստրուկցիաների և դրանց մասերը ՝ երկաթից, թուջից, պողպատից կամ ալյումինից ՝ 19% - ով ։ Կառավարության ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում 2022-2025 թվականներին ոլորտ են ուղղվել ներդրումներ, այդ թվում ՝ օտարերկրյա (Քարակերտի քարաձուլման գործարան, GTB Steel, Dzulakentro, Edmet, Aske Group, Asedl)։ Նախարարության կանխատեսմամբ՝ վերոնշյալ ծրագրերով ներդրումների ընդհանուր ծավալը կկազմի շուրջ 100 մլն դոլար, որի արդյունքում կստեղծվի 550-750 նոր աշխատատեղ, իսկ տեղական սև և գունավոր մետաղների ջարդոնի օգտագործման ծավալը կավելանա 65-70% - ով ՝ ջարդոնի սպառման տարեկան ծավալը հասցնելով 250 հազար տոննայի:
